پس آينده از هر چيزى و آنكه درنگى مىكند و عقب مىاندازد و ديرى مىكند . معقبات ( mo'aqqeb t ) ا . ع . فرشتگان شب و روز كه يك گروه پس از گروه ديگر آيد . و تسبيح كه پس يكديگر برآيد . و شتران سپس يكديگر ايستاده بر حوض تا بنوبت آب خورند . معقة ( ma'aqqat ) م . ع . عق عقوقا و معقة . ر . عقوق . معقد ( ma'qad ) ا . ع . جاى بستن گره . معقد ( ma'qed ) ا . ع . جايى كه گره بسته شده است . و نوعى از چادر و بالاپوش . ج : معاقد . و هو منى معقد الازار : منزلت او به من نزديك است . معقد ( mo'aqqad ) ص . ع . گره‌دار و گره بسته . معقد ( mo'aqqad ) ا . ع . سخن پوشيده و دور و غامض . معقد ( mo'aqqed ) ا . ع . جادوگر و فريبنده و ساحر . معقدة ( mo'aqqadat ) ص . ع . خيوط معقدة : رشته گره بسته . و يمين معقدة : سوگندى كه بر فعل مستقبل كرده باشند . معقر ( ma'qar ) ا . ع . نام رودبارى در يمن . معقر ( meqar ) ص . ع . رجل معقر : مردى كه خسته گرداند شتر را از مانده كردن . معقر ( me'qar ) و ( mo'qer ) ص . ع . سرج معقر : زينى كه ستور را پشت ريش كند . و كذلك : سرج معقر . معقر ( mo'qer ) ص . ع . مرد داراى بسيار آب و زمين و عقار . معقرب ( mo'aqrab ) ص . ع . كج و خميده . و صدغ معقرب : موى پيچه . و انه لمعقرب الخلق : او درشت و گرد اندام و تواناست و مدد گارى است قوى . معقرب ( mo'aqreb ) و معقربة ( mo'aqrebat ) ص . ع . كژدم‌ناك . يق : مكان معقرب و ارض معقربة . معقرة ( ma'qarat ) ص . ع . ارض معقرة : زمين بسيار كژدم . معقص ( me'qas ) ا . ع . تير كج . و تير پيكان شكسته كه دنبالش در آن مانده باشد و آن را برآورده و درست كرده بجاى خودش نصب كنند . معقف ( mo'aqqaf ) ص . ع . كج و خميده . معقل ( ma'qel ) ا . ع . پناه‌جاى . ج : معاقل . و از اعلام است . معقلة ( ma'qolat ) ا . ع . ديت . يق : لنا عند فلان ضمد من معقلة : يعنى از براى مادر نزد فلان باقى مانده‌اى از ديت است كه بر و مىباشد . و نيز معقلة : تاوان . يق : دمه معقلة على قومه . ج : معاقل . و يق : هم على معاقلهم الاولى اى الديات التى كانت فى الجاهلية او على مراتب ابائهم و حالاتهم . و نيز معقلة : نام زمينى سدرناك در دهناء . معقلة ( mo'qalat ) ص . ع . خون ديت گرفته شده . معقم ( ma'qem ) ا . ع . هر يك از مهره‌هاى پشت از بند گردن تا بن دنب و پيوند . ج : معاقم . و نيز معقم : گروگاه . معقود ( ma'qud ) ص . ع . بسته و بند كرده و گره كرده . و ثابت و برقرار و استوار . و طاق عمارت بنا كرده شده . و عهد و ميثاق بسته شده . و معقود اللسان : بسته زبان . و بناء معقود : خانه كه در آن عقدهايى باشد كه بسته مىشوند مانند درها و جز آن . معقود ( ma'qud ) ا . ع . ما له معقود : نيست مرو را راى ثابت و استوارى . معقودة ( ma'qudat ) ص . ع . ناقة معقودة القرا : ماده شتر استوار پشت . معقوده ( ma'qude ) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - زن در عقد نكاح آورده شده و عقد بسته شده . معقور ( ma'qur ) ص . ع . خسته و مجروح و پىزده . معقوف ( ma'quf ) و معقوفة ( ma'qufat ) ص . ع . شيخ معقوف : پير پشت دو تا از پيرى . و شاة معقوفة الرجل : گوسپند خميده پاى از بيمارى عقاف . معقول ( ma'qul ) ص . ع . فهميده و دريافت شده . و كشته ديت داده شده . و نيز معقول : لقب ركنى از اركان شعر كه خامس متحرك آن افتاده باشد . معقول ( ma'qul ) م . ع . عقل عقلا و معقولا . ر . عقل . معقول ( ma'qul ) ص - م - ف . پ . مأخوذ از تازى - پسنديده عقل و قابل دريافت و محتمل و ممكن و شايسته ادراك و لايق و پسنديده . و مراد و مقصود و منظور نظر . و خردمند و عاقل و با ادب و باريك‌بين و با فراست . معقولات ( ma'qul t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - سخنهاى پسنديدهء عقل و قابل دريافت و هر چيز شايسته ادراك و دريافت . معقولى ( ma'quli ) و معقوليت ( ma'quliyyat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - شايستگى و لياقت . معقوم ( ma'qum ) ص . ع . پيوند