على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3341

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

مشص ( mocess ) ص . ع . شاة مشص : گوسپند كم شير . و كذلك : ناقة مشص . مشط ( mact ) ا . ع . دائم المشط : مرد متملق و چاپلوس . مشط ( mact ) م . ع . مشط الشئ مشطا ( از باب نصر ) : در آميخت آن چيز را . و مشط الماشطة المراة : شانه كرد موهاى آن زن را مشاطه . مشط ( mact ) و ( mect ) و ( moct ) و ( macet ) ا . ع . شانه و آنچه بدان مويها را بيارايند . ج : امشاط و مشاط . مشط ( moct ) ا . ع . كار چوب كه وقت بافتن راست ايستاده دارند . و استخوان هاى پشت پاى و شانهء كتف . و چوب پهنى كه بر سر خم گذارند . و داغى مر شتران را . و مشط الذئب : نام گياهى . مشط ( macat ) م . ع . مشطت الناقة مشطا ( از باب سمع ) : شانه‌وار پيدا شد پيه در پهلوى آن ماده شتر . و مشطت يده : درشت گرديد دست او از كار و يا خار و مانند آن در خليد در دست وى . مشط ( mocot ) ا . ع . شانه و مشط . ج : امشاط . مشط ( mocott ) ا . ع . شانه و مشط . مشطب ( mocattab ) ص . ع . سيف مشطب : شمشير شطبةدار . و ثوب مشطب : جامهء خطدار . مشطبة ( mocattabat ) ا - ص . ع . گليم ستبر نگننده زده . و ارض مشطبة : زمينى كه سيل در آن اندك خط كرده باشد . مشطة ( mactat ) ا . ع . شانه‌اى كه از چوب شمشاد ساخته شده باشد . مشطة ( mectat ) ا . ع . نوع و هيئت شانه كردن . و مشطة الرجل : پشت‌پاى . مشطوب ( mactub ) ص . ع . سيف مشطوب : شمشير شطبةدار . و فرس مشطوب المتن و الكفل : اسب برآمده پشت و سرين از فربهى . مشطور ( mactur ) ص . ع . دو نيم شده . مشطور ( mactur ) ا . ع . نان آبكامه اندوده شده . و باصطلاح عروض : شعرى از بحر رجز كه سه جزء از شش جزء آن را انداخته باشند . مشظ ( macz ) م . ع . مشظ البلد مشظا ( از باب نصر ) : برگزيد و اختيار كرد آن شهر را . و مشظ فلانا : برگرفت از مال فلان چيزى را . مشظ ( macz ) و ( macaz ) ا . ع . آنچه از خار در دست بخلد . مشظ ( macz ) و ( macaz ) م . ع . مشظت الدابة مشظا و مشظا ( از باب سمع ) : ظاهر و نمايان شد پى آن ستور از گوشت آن . مشظ ( macaz ) م . ع . مشظ مشظا ( از باب سمع ) : سود خار و يا چوب را و خليد از آن چيزى در دست وى . و مشظت يده : خليده شد خار در دست او . مشظ الرجل : دو سرين آن مرد بهم برخورد و سائيده شد . مشظ ( macez ) ص . ع . آنكه در دست وى خار و يا چوب خليده باشد . مشظة ( maczat ) ا . ع . خبرهاى پنهان و هر چيز نامعروف و مشكوك . مشظة ( meczat ) ا . ع . پاره‌اى از هر چيزى . مشظظ ( mocazzaz ) ا . ع . جاء مشظظا : آمد در حالتى كه نرهء او نعوظ كرده بود . مشظف ( meczaf ) ا . ع . كسى كه تعريض سخن به غير قصد كند . مشع ( mc ' ) م . ع . مشع الرجل مشعا ( از باب فتح ) : ورزيد و كسب كرد آن مرد و گرد آورد . و مشع فلان : نرم و آسان رفت فلان . و مشعه : ربود آن را . و مشع القطن : غاز كرد آن پنبه را . و مشع القثاء و نحوه : خائيد خيار و مانند آن را . و مشع الغنم : دوشيد آن گوسپند را . و مشع فلانا بمنيه او بوله : انداخت فلان منى و يا بول خودش را . و مشع فلانا بالحبل و غيره : زد فلان را بريسمان و جز آن . مشعال ( mec ' l ) ا . ع . خنور چرمين كه در وى نبيذ كنند . ج : مشاعيل . مشعان ( moc ' nn ) ص . ع . رجل مشعان الرأس : مرد ژوليده موى سر . مشعب ( mac'ab ) ا . ع . راه و داغى است مر شتران را . و مشعب الحق : راهى كه حق را از باطل جدا سازد . مشعب ( mec''ab ) ا . ع . بر ما و مته . و ابزارى كه بدان ظروف شكسته را مرمت مىكنند . مشعب ( moca''ab ) ص . ع . وصله شده و پينه زده . و نشان كرده شدهء با نشان شعب . مشعبة ( moca''abat ) ص . ع . قصعة مشعبة : كاسهء پيوند خورده . مشعبد ( moca'bed ) ا - ص . پ . مولد از اختلاط فارسى با تازى - شعبده‌باز . ج : مشعبدان . مشعبدان ( moca'bed n ) پ . ج . مشعبد . و مشعبدان حقهء سبز : ماه و آفتاب . و نيز كواكب سيار . مشعبذ ( moca'baz ) ص . ع . مرد سحر كرده شده كه در نظر وى چيزى در آيد كه آن را اصلى نباشد .