على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3334
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
مشايحة و شياحا : جد كرد در كار و پرهيز نمود . و مقاتله نمود . مشايخ ( mac yex ) ع . ج . مشيخة ( macayxat ) و ( macixat ) . و ج . ج . شيخ . مشايخ ( mac yex ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مردمان پير . و مردمان صاحب رأى صائب . و دانشمند و مرشد . و پيرو در عقايد . ج : مشايخان . مشايخان ( mac yex n ) پ . ج . مشايخ . مشايخى ( mac yexi ) ا . پ . مأخوذ از تازى - پاكى و طهارت و تقدس و ديانت و پرهيزگارى . مشائر ( mac 'er ) ع . ج . مشارة . مشايصة ( moc yasat ) ا . ع . منافرت و رميدگى و جدائى از يكديگر . و بينهم مشايصة اى منافرة . مشايصة ( moc yasat ) م . ع . با همديگر داورى كردن در حسب و نسب . مشايع ( moc ye ' ) ص . ع . لاحق و پس آينده . مشايعان ( moc ye ' n ) ا . پ . ماخوذ از تازى - مشايعت كنندگان . مشايعان ( moc ye ' ne ) ص . ع . بصيغهء تثنيه . يق : هما مشايعان : آن دو نفر شريكاند . مشايعة ( moc ya'at ) م . ع . شايع مشايعة و شياعا . ر . شياع . مشايعت ( moc ya'at ) ا . پ . مأخوذ از تازى - همراهى با مسافر تا او را به منزل رسانيده ويرا وداع كند . و نيز همراهى با جنازهء مرده تا ويرا به خاك سپارد . و نيز تا چند قدم همراهى با ميهمان . مشائم ( mac 'em ) ا . ع . چيزهاى مشئوم و منحوس و نامسعود . مشائم ( mac 'em ) ع . ج . مشيمة . مشائن ( mac 'en ) ا . ع . معايب و عيبها و چيزهاى قبيح . مشائى ( mac 'i ) ع . ج . مشآة . مشائية ( mac 'iat ) م . ع . شاء شيئا و مشاءة و مشائية ر . شئ . مشاييط ( mac biyt ) ع . ج : مشياط . مشائيم ( mac 'im ) ع . ج . مشؤوم . مشائين ( macc 'in ) ا . پ . مأخوذ از تازى - گروهى از حكما كه در ادراك حقيقت اشياء بدلايل و علامات به مقصود فايز مىگردند . مشب ( mecabb ) ا . ع . گوسپند و گاو كهنسال و گاو دشتى كهنسال . مشب ( mocebb ) ص . ع . گاو كهنسال . مشب ( mocebb ) ا . ع . شير بيشه . مشبح ( mocabbah ) ا . ع . پوست باز كرده و خراشيده شده . و گليم سخت و درشت . مشبر ( macbar ) و مشبرة ( macbarat ) ا . ع . تقسيمات و گرههائى كه در روى نيم گز نشان مىكنند و آن را به نصف و ربع و ثمن تقسيم مىنمايند و بدانها چيزى را مىپيمايند . و جوى پستى كه از هر طرف در وى آب آيد . ج : مشابر . مشبرق ( mocabraq ) ص . ع . ثوب مشبرق : جامهء بدباف و بريده . مشبرم ( mocabram ) ا . ع . آنچه از رسن و رشته پراكنده شود . مشبع ( mocba ' ) ص . ع . سير و سير كرده . و رجل مشبع العقل : مرد بسيار عقل . مشبع ( mocbe ' ) ص . پ . مأخوذ از تازى - فتحه و كسره و ضمه كه پر خوانده شود يعنى از فتحه الف و از كسره يا و از ضمه واو پيدا كردد . و نيز سيركننده و بسيار . و فصل مشبع : تفصيل طولانى و مفصل . مشبك ( mocabbak ) ص . ع . هر چيز درهم آمده و درهم آميخته شده . مشبك ( mocabbak ) ص . پ . مأخوذ از تازى - هر چيزى شبكه شده و درهم در آورده و مانند پنجره شده و درهم داخل گشته . مشبكة ( mocabbakat ) ا . ع . دام مانندى از آهن و جز آن . مشبك قلعه ( mocabbak - qal'e ) ا . پ . عود سوز و مجمر . و آسمان . مشبل ( mocbel ) ص . ع . لباءة مشبل : ماده شير با بچه . مشبم ( mocabbam ) ص . ع . بزغالهء با چوب تپفوز بند و تپفوز بسته . المثل : تفزق من صوت الغراب و تفرس الاسد المشبم : يعنى مىترسى از آواز زاغ و مىدرى شير دهان بسته را و اين مثل را دربارهء كسى گويند كه از كارهاى كوچك بترسد و در كارهاى بزرك اقدام نمايد . مشبم ( mocabbem ) ص . ع . آنكه تپفوز بر زغاله مىبندد . مشبوب ( macbub ) ص . ع . نيكو و جميل و خوب روى . مشبوبة ( macbubat ) ص . ع . زنى كه از سرانداز و موى حسن وى افزوده شده باشد . و نار مشبوبة : آتش افروخته . مشبوح ( macbuh ) ص . ع . رجل مشبوح الذراعين : مرد پهن بازو و بزرگ استخوان . مشبورة ( macburat ) ص . ع . امراة مشبورة : زن با سخاوت . مشبه ( mocabbah ) ص . ع . مشكل شده و مبهم و نامعلوم . و مشوش و درهم . و