على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3328
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
مسى ( masy ) م . ع . مسى الناقة و الفرس مسيا ( از باب ضرب ) : بيرون آورد نطفه را از زهدان ماده شتر و ماديان و پاك كرد رحم را . و مسى الحر المال : لاغر گردانيد گرما شتران را . و مسى السير : نرم رفت و كم رفت . و مسى الشئ : بدست ماليد آن چيز را و پاك كرد . و نيز مسى بركشيدن هر چيز كه باشد . مسى ( mosy ) و ( mesy ) ا . ع . شبانگاه . و اتيته مسى امس : آمدم او را ديشب . و كذا : اتيته مسى امس . مسى ( mesi ) ا . پ . ساخته شدهء از مس . و يك قسم سنونى معمول هندوستان كه رنك مىكند دندانها را . مشئ ( mosi ' ) ص . ع . بدكردار و گناهكار و مجرم . ج . مسيئون . مسياح ( mesy h ) ا . ع . سخنچينى . و شر و فتنهء در زمين . ج : مساييح . مسئياع ( mesy ' ) ص . ع . ناقة مسياع : ماده شترى كه بچهء خود را تنها گذارد تا ددان آن را خورند . و نيز ماده شترى كه بر سر خود بچراگاه رود . و ماده شترى كه آن را به سفر برند و باز آرند . و رجل مسياع مضياع : مرد اتلافكننده و بيهوده خرج كننده . مسياف ( mesy f ) ص . ع . مادر فرزند مرده . مسيان ( mosayy n ) ا . ع . مصغر مساء . يق : اتيته مسيانا : يعنى آمدم آن را در شب . ج : مسيانات . مسيانات ( mosayy n t ) ع . ج . مسيان . مسيب ( mosayyab ) ص . ع . بر سر خود گذاشته شده . مسيجة ( masijat ) ا . ع . حصار محاط شدهء از خار . مسيچه ( mosice ) ا . پ . يك قسم مرغى سپيد و شبيه به فاخته و از آن بزرگتر كه در هنگام پرواز با بالهاى خود صفير مىزند . مسيح ( masih ) ا - ص . ع . پارهاى از زر و نقرهء سوده . و مرد بسيار جماع . و دوست . و مرد ممسوح نيم روى كه چشم و ابرو نداشته باشد . و دستار درشت و ستبر . و دروغگوى . و خوى و عرق . و درم سائيدهء بىنقش و ماليدهء بروغن و مانند آن . و تبرك آفريده . و شوم آفريده . و مرد بسيار سير و سفر . و نام حضرت عيسى بدانجهت كه متبرك آفريده شده . و نام دجال بدان جهت كه شوم و نافرجام است و نيمهء روى آن ممسوح كه چشم و ابرو ندارد . و رجل مسيح القدمين : مردى كه پايهاى وى برابر باشد . مسيح ( messih ) ا - ص . ع . بسيار پيماينده و بسيار سفركننده . و نام دجال . مسيح ( mosayyah ) ا - ص . ع . گليم خطدار . و ملخ خجكدار . و راه فراخ كه در آن راههاى كوچك ظاهر و روشن باشد . و گورخر . مسيحا ( masih ) ا . پ . نام حضرت عيسى . مسيحا دم ( masih - dam ) ص . پ . كسى كه نفس آن مانند حضرت عيسى مرده را زنده مىكند . مسيحا نفس ( masih - nafas ) ص . پ . مسيحا دم . مسيحاوار ( masih - v r ) ص . پ . مانند حضرت عيسى . مسيحائى ( masih 'i ) ص . پ . منسوب به حضرت عيسى . مسيحة ( masihat ) ا . ع . كمان . و يك گيسو . ج : مسائح . مسيحة ( mosayyahat ) ص . ع . مؤنث مسيح . مسيحى ( masihi ) و مسيحيه ( masihiyye ) ص . پ . مأخوذ از تازى - منسوب و متعلق به حضرت عيسى . و كسى كه داراى دين حضرت عيسى باشد . و ملت مسيحيه : مذهب ترسايان . و ترسايان . مسيخ ( masix ) ص . ع . صورت برگردانيده و مسخ شده و زشت خلقت بىنمك و بد هيئت سست و گول . و گوشت بيمزه . و طعام بيمزه . و ميوهء بيمزه . مسيد ( masid ) ا . ع . بلغت اهل مراكش : دبستان و مكتب و مدرسه . مسيدن ( masidan ) ف ل - م . پ . چيدن و برگرفتن . و شستن و فشردن و افشردن و پالودن . و بيرون كردن . و تاب دادن و پيچيدن . و به زور گرفتن . و زبردستى كردن . و شتاب كردن . و بشتاب رفتن . مسير ( masir ) م . ع . سار سيرا و مسيرا و مسيرة و سيرورة و تسيارا . ر . سير . مسير ( masir ) ص . ع . سير كرده شده . مسير ( masir ) ا . ع . سير . و مدت سير . يق : بينهما مسير يوم : يعنى ميان آنها باندازهايست كه در يك روز سير شود . مسير ( masir ) ا . پ . مأخوذ از تازى - محل گردش و سير . و جاى عبور و حركت . مسئر ( mos'er ) ص . ع . كسى كه طعام و يا شرابى مىخورد و از آن چيزى باقى مىگذارد . و پس خورده گذارنده . مسير ( mosayyar ) ا . ع . جامهء خطدار . و قسمى از حلوا . و سفر . و جاى مشهور و خوشنمائى كه سزاوار است شخص مسافر در