على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3275
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
چشم خمارناك . مريضخانه ( mariz - x ne ) ا . پ . بيمارستان . مريضه ( marize ) ا . پ . مأخوذ از تازى - زن بيمار . مريط ( marit ) ا . ع . تير بىپر . ج : امراط و مراط . و ما بين رستنگاه موى بند دست و پاى ستور و سم آن . و نام رگى در بدن . و همامريطان . مريط ( morayt ) ا . ع . نام جائى . و نام كسى . مريطاء ( morayt ' ) ا . ع . ما بين سينه و زهار . و ما بين ناف و زهار . و پوست تنكى ما بين آنها . و تهى جاى از لب زيرين . و بروت . و بفل و آنچه گرداگرد عنفقة يعنى ريش بچه باشد . و نام دو رگ كه وقت بانك كردن برآيد و باد كند . مريطان ( marit ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : نام دو رگ در بدن . ر . مريط . مريطى ( morayt ) ا . ع . كام دهن . و لهات . و جلد ميان ناف و موى زهار . مريع ( mari ' ) ص . ع . چراگاه بسيار آب و فراخ علف . ج : امراع و امرع . مريغ ( morayyaq ) ا . ع . هر چيز خاكآلود . مريق ( moriq ) ص . ع . ريزنده . مريق ( morrayq ) ا . ع . عصفر و زعفران . مريق ( morriq ) ا . ع . اسبى كه كه بناى فربه شدن را گذاشته باشد . مريق ( morrayq ) ا . ع . كسى كه ويرا هر چيز خوش آيد و به شگفت آورد . مريقة ( morayqat ) ا . ع . شورباى از شير ترش ساخته شده . مرئلة ( mor'elat ) ا . ع . شترمرغ مادهء با بچه و بچهدار . مريم ( merim ) پ . كلمهء فعل بمعنى ميريم يعنى بميريم . مريم ( maryam ) ا . ع . نام مادر حضرت عيسى عليه السلام . و هر زن پارسا كه حديث مردان را دوست دارد . مريم ( maryam ) ا . پ . مأخوذ از تازى - نام دختر عمران و مادر حضرت عيسى عليه السلام . و مريم عور : شاخ درخت رز در ايام خزان و بركريزان . مرين ( morin ) ص . ع . كسى كه مواشى او هلاك شده باشند . ج : مرينون . مرين ( marrayne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه يعنى دو بار . مرينا ( marina ) ا . ع . ابو مرينا . يك قسم ماهى . و بنو مرينا : نام گروهى از اهل حيره . مرينة ( morinat ) ا . ع . قسمى از ماهى اسطوانهاى شكل . مرينون ( morinuna ) ع . ج . مرين . مريه ( morrayh ) ص . ع . سراب مريه : سرابى كه نمايان و ناپديد شود . مرئى ( mar'i ) ا . پ . مأخوذ از تازى - نمايان و هويدا و هر چيزى كه ديده مىشود . مرئى ( mar'iyy ) ا - ص . ع . انسانيت و مردى . و منسوب به امرءى القيس . مرئية ( mar'iyat ) ص . ع . ارض مرئية : زمين خوش هوا . مريئة ( moray'at ) ا . ع . مصغر مرأة : يعنى زن خرد و كوچك . مز ( maz ) پ . ح . م . مزيدن و نيز كلمهء امر يعنى بمك . مز ( mazz ) ا . ع . صعب و سخت . مز ( mazz ) م . ع . مزه مزا ( از باب نصر ) : مكيد آن را . مز ( mezz ) ا . ع . اندازه و مقدار . و فضل و فزونى . يق : له مز عليك : مر او راست فضل و فزونى بر تو . مز ( mozz ) ا - ص . ع مىخوش مزه . و رمان مز : انار مىخوش و شراب مز : شراب ترش و شيرين . مزاء ( mozz ' ) ا . ع . مى خوشمزه . و نوعى از شراب . مزأبر ( moza'bar ) و ( moza'ber ) ص . ع . ثوب مزأبر : جامهء پرزدار . و كذلك : ثوب مزأبر . مزأبق ( moza'baq ) ص . ع . درهم مزأبق : درهم اندود شدهء از جيوه مزابل ( maz bel ) ع . ج . مزبلة ( mazbalat ) و ( mazbolat ) . مزابنة ( moz banat ) ا . ع . فروختن خرماى بر درخت بطور تخمين به خرماى خشك و هر خريد و فروخت بطور تخمين كه نه كيل و نه عدد و نه وزن آن معلوم باشد به كيل معين و وزن و عدد معين . و يا چيز معلومى را به چيز مجهولى از جنس خود و يا چيز مجهولى را به چيز مجهولى از جنس خود بفروشند . و يا بيع مغابنة در جنسى كه غبن در آن روا نباشد . مزابنة ( moz banat ) م . ع . زابنه مزابنة : مدافعه كرد آن را و همديگر را راندند . مزاة ( moz t ) ص - ع . ج . مازى . مزاة ( moz t ) ا . ع . مردمان سركش و سخت بيرحم . مزاج ( mez j ) ا . ع . مزاج الشراب : آنچه بوى آميزند شراب را . و مزاج البدن : آنچه بدان از طبائع اندام سرشته شده است . مزاج ( mez j ) ا . پ . مأخوذ از