على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3273
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
آنكه مرهم به روى زخم مىنهد . مرهوب ( marhub ) ص . ع . آنكه از وى بترسند . و الله تعالى مرهوب اى مرهوب عقابه . مرهوب ( marhub ) ا . ع . شير بيشه . و از اعلام است . مرهود ( marhud ) ص . ع . سست و ناپايدار و بىثبات . و سخت كوبيده شده . و امر مرهود : كار نااستوار و مبهم و مشكوك . و نيز غير عازم بر كارى . ج : مرهودين . يق : تركتهم مرهودين يعنى گذاشتم ايشان را غير عازم بر كارى . مرهودين ( marhudina ) ع . ج . مرهود . مرهوص ( marhus ) ص . ع . فرس مرهوص : اسب سوده سم از سنك و جز آن . مرهوف ( marhuf ) ص . ع . رجل مرهوف البدن : مرد باريك اندام . مرهوك ( marhuk ) ص . ع . سخت سوده و شكستهء ميان دو سنك . مرهوك ( morahvak ) ص . ع . امر مرهوك : كار سست و مضطرب . مرهوم ( marhum ) و مرهومة ( marhumat ) ص . ع . باران نرم رسيده . و روضة مرهومة : مرغزار باران نرم رسيده . مرهون ( marhun ) ا . ع . گروى و متاع گرو گذاشته شده . مرهون ( marhun ) ا . پ . مأخوذ از تازى - گرو گذاشته شده . و مرهون منت : بستهء وفادارى و حقشناسى و رهين منت . مرئ ( mari ' ) ص . ع . با مروت و مردمى . و طعام مرئ : طعام گوارنده كه به زودى هضم گردد . و كلاء مرئ : گياه گوارنده . مرئ ( mari ' ) ا . ع . گلوى سرخ از مردم و گوسپند و جز آن يعنى مجراى طعام و شراب از دهن و حلق بمعده و شكنبه . ج : امرئة و مروء . مرئ ( moray ' ) ا . ع . مصغر مرء يعنى مرد خرد و كوچك . مرى ( mary ) م . ع . مريت الناقة مريا ( از باب ضرب ) : بسودم سر پستان آن ماده شتر را و ماليدم تا شير برآيد . و مريت الفرس : برآوردم از آن اسب بضرب تازيانه آنچه داشت . و مريت الشئ : برآوردم آن چيز را . و مرى الفرس بيديه : با دست و پاى سود آن اسب زمين را . و بازى كنان جنبانيد دست و پاى را . و مريت الريح السحاب : افشرد باد ابر را و آب برآورد از آن . و مرى حقه : منكر شد حق او را . و منه قرئ قوله تعالى : أ فتمارونه على يارى . و مرى فلانا ماة سوط : زد بر فلان صد تازيانه . و مرى الفرس : دستكشان و يا پاىكشان رفت آن اسب از شكستگى و لنگى . مرى ( meri ) ياى مجهول ا . پ . سعى و كوشش و برابرى با كسى در قدر و مرتبه . و بزرگى و اتحاد و موافقت و معاهده خصوصا در آزار كسى . و خصومت و ادعا . و بشارت و مژدگانى . مرى ( morr ) ص . ع . مؤنث امر يعنى تلختر . مرى ( mariyy ) ا . ع . ماده شتر پر شير كه از دست سودن بر پستان شير برميآيد و روان مىگردد . ج : مرايا . مرى ( morriyy ) ا . ع . آبكامه . ر . آبكامه . مرياء ( mary ' ) ا . ع . جاى ديدن و برجى كه پاسبان در آن قرار مىگيرد . مرياع ( mery ' ) ص . ع . ناقة مرياع : ماده شتر زود شير و زود فربهشو . و ماده شترى كه بدون راعى در چراگاه مىرود و باز مىگردد . مريافلن ( mory felon ) ا . پ . مأخوذ از يونانى - يك نوع گياه دوائى كه از شام آورند و معنى اين كلمه در زبان يونانى هزار برك است . مريان ( morayy ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : حنظل و افسنتين بحرى . مريب ( morib ) ص . ع . صاحب شك و تهمت و در شك افگننده . و شك مريب : شك در قلق و اضطراب افگننده . مرية ( meryat ) و ( moryat ) ا . ع . بتازيانه برآوردن تك اسب ، اسم مصدر است . و ماده شتر بسيار شير . و پيكار و خصومت . و شك . قوله تعالى : فَلا تَكُ فِي مِرْيَةٍ مِنْهُ بالكسر و الضم . مريت ( morriyyat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - تلخى . مريث ( morayyas ) ص . ع . رجل مريث العينين : مرد سستنظر . مريج ( marij ) ص . ع . امر مريج : كار مختلط و شوريده و درهم و مشتبه . و خوط مريج : شاخهء در آمدهء در شاخهها . مريج ( marij ) ا . ع . استخوانك سپيد اندرون سرون . ج : امرجة . مريج ( marrij ) ا . پ . مأخوذ از تركى - نام رودخانهاى در بلغارستان . مريح ( marih ) ص . ع . غدير باد رسيده . و روض مريح : مرغزار باران رسيده . مريح ( merrih ) ص . ع . نيك شادمان و فيرنده و خرامنده . ج : مريحون . مريحون ( merrihuna ) ص . ع .