على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

4009

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

از تازيان و نام پدر قبيله‌اى . يشكرده ( yackarde ) ا . پ . يك نوع ساز گردن درازى كه آن را با كمان‌مانندى مىنوازند . يشم ( yacm ) ا . پ . نام سنگى قيمتى كه از چين و يا هند مىآورند و گويند هر كه آن را با خود داشته باشد از آفت برق ايمن خواهد بود . يشم ( yacm ) ا . ع . عقيق . يشمه ( yacme ) ا . پ . پوست خام سپيد . يصب ( yasb ) و يصف ( yasf ) ا . ع . يشم . يع ( ya ' ) ا . ع . كلمه‌ايست كه بدان كودكان را از ناپاكى و چركينى منع مىكنند . يعاسيب ( ya ' sib ) ع . ج . يعسوب . يعافير ( ya ' fir ) ع . ج . يعفور . يعاقبة ( ya ' qabat ) ع . ج . يعقوبى . يعاقيب ( ya ' qib ) ع . ج . يعقوب . يعامير ( ya ' mir ) ع . ج . يعمور . يعامير ( ya ' mir ) ا . ع . نام موضعى . يعبوب ( ya'bub ) ا . ع . اسب تيزرو دراز بالا . و اسب نيكورو نرم در دويدن . و اسبى كه در تك و دو پايها را دور دور اندازد . و جوى بسيار آب . و جويى كه آب در وى تيز و تند رود . و نام چند اسب . يعر ( ya'r ) ا . ع . بزغاله‌اى كه آن را جهة شكار در مغاك شير و ديگر سباع بندند . المثل : هو اذل من اليعر . و نام درختى . و كوهى . و شهرى . يعرب ( ya'rab ) ا . ع . نام پسر قحطان پدر قبايل يمن . يعسوب ( ya'sub ) ا . ع . پادشاه زنبوران عسل و زنبور نر . و رييس بزرك . و نوعى از كبك . و پرنده‌اى بزرگتر از ملخ و يا خردتر از آن . و سپيدى در روى اسب . و دايره‌اى در مركض اسب . ج : يعاسيب . و نام اسب آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و نام چند اسب ديگر . يعفور ( ya'fur ) ا . ع . آهوبره . و گوزن بچه . و آواز . و جنبش . و پاره‌اى از شب . ج : يعافير . و بدون الف و لام نام خر آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . يعفور ( ya'fur ) و ( yo'fur ) ا . ع . آهو و آهوى خاكسترگون . يعقوب ( ya'qub ) ا . ع . نام پسر اسحق پيغمبر و آن را اسراييل نيز گويند و با عيصو از يك شكم زاييده شدند . و نيز كبك نر . ج : يعاقيب . يعقوبا ( ya'qub ) ا . ع . نام دهى در نزديكى بغداد . يعقوبى ( ya'qubiyy ) ص . ع . منسوب بيعقوب . ج : يعاقبة . يعلم الله ( ya'lamo - ll h ) پ . كلمه فعل مأخوذ از تازى - يعنى خدا مىداند . يعمل ( ya'mal ) ا . ع . شتر نر برگزيده استوار بر كار . يعملات ( ya'mal t ) ع . ج . يعملة . يعملة ( ya'malat ) ا . ع . ماده شتر برگزيده استوار بر كار . ج : يعملات . و يوم اليعملة : از روزهاى عرب است . يعمور ( ya'mur ) ا . ع . بزغاله . و بچه ميش . ج : يعامير . يعمورة ( ya'murat ) ا . ع . نام درختى . يعنى ( ya'ni ) پ . كلمهء فعل مأخوذ از تازى - بمعنى قصد مىكند و در توضيح و تبيين كلام بمعنى تيو استعمال مىشود . و يعنى چه : بمعنى براى چه و بچه جهة و چه مقصود دارد و چه معنى مىدهد . يعوق ( ya'uq ) ا . ع . نام بتى مرقوم نوح را كه آن را مىپرستيدند . يعياع ( ya'y ' ) ا . ع . چون كودكى بسوى كودكى چيزى اندازد مىگويد يعياع . يغام ( yaq m ) ا . پ . غول بيابانى . يغتج ( yaqtaj ) و يغتنج ( yaqtanj ) ا . پ . نوعى از مار خوش خط و خال زرد رنك كه در باغها و سبزه‌زارها بهم مىرسد و گويند زهر ندارد و يفتج و يفتنج نيز گويند . يغر ( yaqer ) ا . پ . نام يكى از پادشاهان چين . و نام خاقان چين . يغرب ( yaqrab ) ا . پ . شير ترش بسته شده . يغرت ( yaqrat ) ا . پ . جغرات . يغروش ( yaqruc ) ا . پ . نام يكى از پادشاهان ايران . يغفر الله لى و لكم yaqfaroll h ) li - va - lakom ) پ . كلمه دعا مأخوذ از تازى - بمعنى بيامرزاد خدا من و شما هر دو را . يغلا ( yaql ) و ( yoql ) و يغلاوى ( yaql vi ) ا . پ . تاوه‌اى كه در آن چيزى بريان كنند . يغلغ ( yaqlaq ) ا . پ . تير پيكان‌دار . يغلو ( yaqlav ) و يغلوى ( yaqlavi ) ا . پ . تاوه‌اى كه در آن روغن و چيزهاى ديگر بريان كنند . يغم ( yaqam ) ا . پ . يغام و غول بيابانى .