اولين حملهء مغولها : خواجه نصير الدين طوسى در مورد گذشته‌اش چنين مىنويسد : پس از درگذشت پدرش به وصيت او مبنى بر كوچ نمودن به هر مكانى كه در آن اساتيد قابل استفاده‌اى وجود داشته باشد ، عمل مىنمايد و به اين منظور به نيشابور كه در آن عصر مركز دانشمندان و مأواى دانش‌پژوهان بوده است ، مسافرت مىكند . در خلال اقامتش در نيشابور ، مغولها به سركردگى چنگيز خان با كوله‌بارى از ويرانى و مرگ ، اولين يورش خويش را آغاز كرده ، خراسان را به خاك و خون مىكشند و سلطان محمد خوارزمشاه را به تسليم وادار مىكنند . بعد از آن ، هر مقاومتى را درهم مىشكند و شهرها يكى پس از ديگرى سقوط كرده و كشتار ، ويرانى و آتش همه جا را فرا مىگيرد . مردم درحالىكه سرگردان بودند ، خانه و كاشانهء خود را رها كرده ، برخى به دشتها ، برخى ديگر به شهرهاى دوردست و بالأخره گروهى به دژهاى مستحكم ، پناهنده مىشوند ؛ آنهايى كه توانايى هيچ يك از اينها را نداشتند ، سرگردان و بىهدف و بدون اين‌كه بدانند چه زمانى مرگ به سراغ آنها مىآيد ، مكان خود را ترك مىكردند . در اين ميان ، تنها قلعه‌هاى اسماعيليان بود كه توانستند خود را حفظ كنند و تسليم نشوند . از جمله كسانى كه به اين قلعه‌ها پناهنده شد ، خواجه نصير الدين طوسى بود . وى در همين قلعه‌هاست كه كتاب « اخلاق ناصرى » و « الرسالة المعينيه » و چند كتاب ديگر را به