حسن الأمين ( مترجم : مهدى زنديه )
72
الإسماعيليون والمغول ونصير الدين الطوسي ( اسماعيليون و مغول و خواجه نصير الدين طوسى ) ( فارسى )
مدرسه نيز به همان صورت قبل از حمله مغولها باقى مانده است . « 1 » گفتار صاحبنظران دربارهء خواجه : فراخوان خواجه نصير الدين طوسى از علما و دانشمندان با استقبال گرم آنان مواجه شد و نه تنها دانشمندانى كه در پى حملهء مغولها ، به سرزمينهاى ديگر هجرت كرده بودند ، بلكه دانشمندان مناطق ديگر اعم از عرب و غير عرب به دعوت او پاسخ مثبت دادند و يكى پس از ديگرى به مراغه وارد شدند ؛ و مراغه محل اجتماع دانشمندانى از دمشق ، موصل ، قزوين ، تفليس ، مغرب و ديگر كشورهاى اسلامى شد . در اينجا به جاست مطلبى را كه دانشمند دمشقى ، مؤيد الدين عرضى ، در مقدمهء رسالهاش كه در شرح آلات و ادوات رصدخانهء مراغه نوشته و يك نسخه از آن در كتابخانهء آستان قدس رضوى موجود است ، بياوريم . ضمنا اين نويسنده [ يعنى عرضى ] يكى از دانشمندان عرب است كه به فراخوان خواجه پاسخ مثبت داد و دمشق را ترك كرد و به مراغه آمد و زير پرچم خواجه در اين عرصهء پهناور علمى مشغول به كار شد . اينك متن نوشتهء او در مقدمهء رسالهاش : « . . . همه اينها به اشارهء سرور ، معظم ، امام اعظم ، عالم فاضل ، محقق كامل ، الگوى علما و سرور حكما ، افضل دانشمندان مسلمان حال و گذشته انجام گرفت . و كسى است كه خداوند تمامى فضايل و مناقب ستوده را كه در افراد زمان بهطور متفرق وجود دارد ، يكجا در او جمع كرده است ، از قبيل : حسن
--> ( 1 ) دكتر مفيد آل ياسين .