نكشند . ناگفته پيداست كه اين دستور به خاطر شدت علاقهء هلاكو خان به علم و تقدير او از شخصيت‌هاى علمى نبود ، بلكه بدين خاطر بود كه وى به اين سه شخصيت علمى و معارفى كه منحصر به فرد بودند نيازمند بود . چرا كه دو تن از اين سه شخصيت يعنى موفق الدوله و رئيس الدوله ، پزشك بودند و شخصيت ديگر يعنى خواجه نصير الدين طوسى معروف بود كه متفرد به آگاهى از چندين علم از جمله « علم فلك » است . هلاكو خان اين علم را نه به خاطر اين‌كه يك علم است و بايد مورد تقدير قرار گيرد ، بلكه به خاطر نيازى كه بدان داشت و معتقد به فايدهء آن بود ، همواره مورد تقدير قرار مىداد . ازاين‌رو ملاحظه مىكنيم بعد از اين‌كه با خواجه آشنا مىشود ، تصميم مىگيرد رصدخانهء مراغه را تأسيس كند و هرآنچه را كه در جهت رشد و پيشرفت و تكميل آن نياز بود ، براى خواجه آماده مىنمايد . « 1 »

--> ( 1 ) - علم رصد و فلك غير از « صناعت منجمان » است . زيرا صناعت نجوم بخشى از علم حساب است كه هدف آن محاسبهء طالع عالم و پيش‌گويى و يا غيب‌گويى حوادث آينده است به واسطهء رصد حركات كواكب و اوقات قران آنها . قدما بين صناعت نجوم تعليمى نجوم تجربى تفاوت قائل بوده‌اند . همچنان كه از كتابهاى مسعودى ، بيرونى ، ابن رشد و ديگر دانشمندان قديمى كه در مورد اين علوم تحقيق كرده‌اند ، استفاده مىشود ، از نظر قدما ، علم نجوم غير از علم احكام بوده است . به اعتقاد منجمان ، كه اينان غير از رياضىدانان و دانشمندان فلك هستند ، تمامى حوادث مهم مانند انتقال پادشاهى و حكومت از يك امت به امت ديگر و پيدايش كيش‌ها و آيين‌ها بروز جنگ‌ها و شيوع بيمارىها و قحطى و گرسنگى ، امورى هستند كه اوضاع كواكب بر آنها دلالت مىكند و ممكن است كه با محاسبات ، آنها را پيش‌گويى كرد . از طرف ديگر ، استخراج طالع عالم ، مثل طالع مولود ، طالع سال و طالع جهان از جمله كارهايى است كه صاحبان اين صناعت انجام مىدهند . اين منجمان براى استخراج طالع عالم ، شيوه‌هاى معروفى دارند ، اما مدارك اين شيوه‌ها باطل و نتايج آنها نيز دروغ است و دانشمندان و عاقلان به جز عدهء معدودى از مردم ، آنها را قبول نمىكنند . چه بسا فجايع بزرگ و مصيبت‌هاى فراوانى كه از همين چيزى كه به نام « علم احكام » و « استخراج طالع » معروف است ،