حسن الأمين ( مترجم : مهدى زنديه )
365
الإسماعيليون والمغول ونصير الدين الطوسي ( اسماعيليون و مغول و خواجه نصير الدين طوسى ) ( فارسى )
مىگوييم « آغاز گرديده » و اين آغاز اگرچه كمرنگ و ضعيف بوده ، ولى براى اين كه بىوقفه به راه خود ادامه دهد ، كافى است ؛ اگر بدين منوال پيش برود ، به نتايج درخشانى دست خواهد يافت . از آن جمله ، كتاب « ظهور الخلافة الفاطمية و سقوطها » نوشته دكتر عبد المنعم ماجد استاد تاريخ اسلامى دانشكدهء ادبيات در دانشگاه عين شمس ، است . دكتر ماجد در اين كتاب چاپ ، چهارم سال 1994 م ، صفحهء 407 مىنويسد : تا اين اواخر ، تاريخ خلافت فاطمى در مصر پيچيده و مبهم بود . بيشتر منابع تاريخى آن يا از سرچشمه سيراب نمىشدند و يا اصلا منبعى تاريخى در اين زمينه وجود نداشت اگر هم وجود داشت ، ساختگى ، آشفته و خشك و يا مختصر بودند . علاوهبر اين ، بخش عظيمى از آن را مصادر ادبى تشكيل مىدهد كه انديشهاى صحيح را از آنها به دست نمىدهد ، ولى به كمك آنچه كه ما از مصادر موثق يا خطى كه در آن زمانها نگاشته شده ، به دست آوردهايم ، توانستيم تاريخ صحيحى براى فاطميان مصر ، ارائه كنيم . حكومت فاطمى با سر زندگى و شادابى سرشارش كه در پيكرهء اسلامى ايجاد كرد كه به دست دولت عباسى فرسوده شده بود ، عنايت و توجه مورخان جديد را به خود جلب كرده است . زيرا تاريخ حكومت فاطمى از زمان انتقالش به مصر بيشتر به يك حماسه بزرگ شبيه است : دعوت به وحدت عربها در شرق و غرب جهان اسلام ، « 1 » جهادى تندروار عليه دشمنان اسلام ، گسترش تمدن اسلامى در سطحى وسيع . . . آنگاه سقوطى جدى .
--> ( 1 ) - پس از هم پاشيدگى بلاد عربى و تبديل آنها به دولتهاى كوچك ، حكومت فاطمى ، وحدتى عربى متشكل از شمال افريقا و مصر و شام و حجاز و يمن به ضميمهء جزيرهء سيسيل و قوصره و قلوريه ، برپا كرد .