حسن الأمين ( مترجم : مهدى زنديه )
326
الإسماعيليون والمغول ونصير الدين الطوسي ( اسماعيليون و مغول و خواجه نصير الدين طوسى ) ( فارسى )
روانه كرد . دو گروه با يكديگر برخورد كردند و نبردهاى چندى بينشان در گرفت . آقا خان چهارده ماه تلاش مستمرى كرد تا كرمان را فتح كند اما فايدهاى نبرد . در اين مدت نبردهاى فرسايشى متعددى ميان ياران آقا خان و نيروهاى دولتى در نواحى مختلف كرمان از قبيل : بابك ، احمدى ، لار ، اسفند و جيرفت روى داد و شمار زيادى از دو طرف به قتل رسيدند . آقا خان در اين نبردها با شجاعت تمام مىجنگيد تا آنجا كه در يكى از آنها ، اسفنديار خان ، فرمانده نيروهاى دولتى را از پاى درآورد . آقا خان پس از آنكه ديد تلاشهايش براى فتح كرمان فايدهاى ندارد ، زمستان سال 1255 ه به طرف بندر عباس و بندر ميناب رو كرد . در آنجا انگليسىها تعدادى توپ و زرادخانههاى بزرگى از اسلحه جمعآورى كرده بودند كه آقا خان آنها را از انگليسىها گرفت و اينبار با نيرويى بزرگ و قلبى مطمئن براى فتح كرمان بازگشت . پس از تلاشهايى سخت ، نيروهاى دولتى شكست ناگوارى در « ايگان » ، منتهىاليه نرماشير ، به او وارد ساختند . آقا خان پس از اين شكست عقبنشينى كرد و از راه كوير لوت به نيروهاى انگليسى و بلوچ كه آنها نيز در كنار انگليسىها با نيروهاى دولتى مىجنگيدند ، پيوست . در كتاب خاطرات آقا خان تحت عنوان « عبرتافزا » چنين آمده است : « آقا خان مطلع شد كه خان كلات تصميم دارد حملهاى شبانه بر عليه نيروهاى انگليسى انجام دهد و ژنرال انگليسى را به قتل برساند . بدين جهت مراتب را به اطلاع اين ژنرال رساند و او هم تغيير مكان داد و به اين وسيله از نقشه خان جان سالم بدر برد . پس از اين ، آقا خان به همراه يارانش دوشادوش نيروهاى انگليسى به نبرد با بلوچها در قندهار و بلوچستان پرداخت و همچنان به اين كار ادامه داد تا اينكه بالاخره از