حسن الأمين ( مترجم : مهدى زنديه )
297
الإسماعيليون والمغول ونصير الدين الطوسي ( اسماعيليون و مغول و خواجه نصير الدين طوسى ) ( فارسى )
كسانى بودهاند كه متخصص جمعآورى و تجارت اين نوع گياهان بودهاند و آنها را از اينجا به نقاط مختلف صادر مىكردهاند . مهمترين گياهان دارويى در اين منطقه كه امروزه مورد استفادهء و تبادل تجار است عبارتند از : گل گاوزوان ، گل ختمى ، گل بنفشه و امثال اينها كه در اينجا معروف است . در داخل قلعه لمبسر - مانند ديگر قلعهها - همچنان گياهى به عمل مىآيد كه در ايران به نام « كبر گل » معروف است . گل اين گياه در آب جوشانده شده و با آن كمر درد و دل درد معالجه مىشود . در اين سفر همچنين صحت اين تفسير از اسناد صفت حشيشيه بر نزاريان توسط مستعليان روشن گرديد كه : آنها با نسبت دادن اين صفت به نزاريان مىخواستهاند آنها را مورد ريشخند قرار دهند كه آنها صرفا يك عده فروشندهء گياه هستند نه صاحبان حكومت و مذهب و عقايد مخصوص . . . تنها مطلبى كه ذكر آن در اينجا ضرورى است اين است كه : آنچه در قديم سرزمين حسن صباح و جانشينانش را تشكيل مىداد ، امروزه به حسب ترتيب جديد ايرانى به دو بخش ادارى تقسيم مىشود كه يك بخش ، رودبار شهرستان ناميده مىشود و بخش ديگر ، رودبار الموت . اين دو بخش مجموعا متشكل از 216 روستا مىباشد كه 106 روستا از آن متعلق به رودبار الموت است و 110 روستاى ديگر متعلق به رودبار شهرستان . جمعيت بزرگترين روستا از اين روستاها كه روستاى « هير » مىباشد به 3000 نفر و جمعيت كوچكترين آنها كه روستاى « روح آباد » باشد به 150 نفر مىرسد . از اسماعيليان نزارى كه در اين منطقه زندگى مىكردهاند هيچيك در آنجا نمانده بلكه كليه آنها در سطح كشور ايران پراكنده شدهاند . البته گروه بسيار اندكى از اسماعيليان نزارى همواره در مناطق ديگرى از ايران وجود داشته و دارند .