حسن الأمين ( مترجم : مهدى زنديه )
241
الإسماعيليون والمغول ونصير الدين الطوسي ( اسماعيليون و مغول و خواجه نصير الدين طوسى ) ( فارسى )
خود مستقيما عهدهدار رهبرى حكومت شد . وى در طول دوران اختلافات فاطميان و نزاريان ايرانى ، جانب فاطميان را گرفت ، اما وقتى بين حافظ و طيب كه هر دو مدعى خلافت فاطمى بودند ، اختلاف افتاد ، از امام خردسال يعنى طيب جانبدارى كرد . از اين جهت وى در يمن دعوت طيب را قبول كرد و از فاطميان مصر مستقل شد و با قبول امام مستتر ، به دومين رئيس هيأتهاى دينى جامعهء طيبيان تبديل گرديد . سيده اروى با مساعدت « آمر سبا » و « آمر سليمان » تا مرگ اين دو كه به توالى در سالهاى 491 ه و 493 ه اتفاق افتاد حكومت كرد . پس از اين دو ، « مفضل » كه به دفاع شجاعانهاش از حكومت سيده اروى معروف است ، به مساعدت او پرداخت . اين فرد در سال 504 ه درگذشت . پس از اين بود كه خليفهء فاطمى سپاهى را از مصر به فرماندهى نجيب الدوله به راه انداخت تا سلطهاش را بر اوضاع يمن بازگرداند . اما ملكه اروى توانست اين سپاه را به عقبنشينى وادار كند . ملكه اروى از تدبير « خطاب همدانى » كه هم شاعر بىنظيرى بود و هم رزمندهاى شجاع ، براى ادارهء حكومت و امور مربوط به آن كمك گرفت . اما اين فرد در سال 533 درگذشت . سيده اروى قبل از همهء اينها در امور دينى با يكى از داعيان به نام لمك بن مالك ، مشورت مىكرد ؛ تا اينكه اين فرد در سال 510 ه درگذشت و يحيى بن لمك به جاى او نشست . اين فرد در سال 530 درگذشت . پس از او يكى ديگر از داعيان به نام « ذعيب الوادى » كار او را انجام مىداد . موضوع استقلال يمن از مصر در سال 534 ه در دوران زندگى همين فرد مطرح گرديد . در همين زمان آمر درگذشت و داعى يمنى از قبول « حافظ » امتناع كرد و داعى جديد قوانين مختلفى را براى مؤسسات دينى جهت تأييد امام طيب و جانشينانش وضع كرد .