حسن الأمين ( مترجم : مهدى زنديه )
167
الإسماعيليون والمغول ونصير الدين الطوسي ( اسماعيليون و مغول و خواجه نصير الدين طوسى ) ( فارسى )
همدان به سمت قزوين مىآيد ، وقتى به نزديكى قزوين مىرسد ، سلسله جبال ديلم را مشاهده مىكند كه بر فراز آن قلعههاى نزاريان قرار دارد . مهمترين اين قلعهها عبارتند از : 1 - قلعهء الموت : پس از سركشى حسن صباح نسبت به خلافت احمد ، مستعلى باللّه ، و اصرارش بر اينكه حق خلافت از آن نزار است و تصميمش بر جدايى از حكومت فاطميان و برپايى حكومتى كه خود در رأس آن باشد ، اولين دغدغهء فكرى او اين بود كه پايگاهى براى دعوتش انتخاب كند كه از استحكامات طبيعى برخوردار باشد . بالأخره تصميم گرفت كه قلعهء الموت را براى اين مهم برگزيند . اين قلعه بر قلهء كوهى ساخته شده بود كه بر درهاى بسته به طول سى مايل عرض حداكثر حدود سه مايل مشرف بود . اين قلعه در ارتفاع بيش از شش هزار پا از سطح دريا قرار داشته ، دستيابى به آن تنها از طريق يك راه باريك حلزونى شكل امكان داشته است . در اين زمينه ، جزئيات ديگرى از كيفيت استيلاى حسن صباح بر قلعه وجود دارد كه مجال ذكر آنها نيست . بارى ، قلعهء الموت تبديل شد به دژ مستحكم نزاريان كه حملات و يورشهاى پياپى دشمنان آنها از همين مكان دفع مىگرديد . تا اينكه هلاكو خان حملهاى كرد و بساط آنها را برچيد كه توضيح آن خواهد آمد . 2 - پس از قلعهء الموت ، قلعه لمبسر قرار دارد كه يكى از نزاريان به نام « كيا بزرگ اميد » به مدت 20 سال بر آن حكومت كرد . اين قلعه در منطقهء رودبار شاهرود در موقعيتى مستحكم قرار دارد . 3 - قلعهء قهستان : پس از آنكه در سال 484 هجرى ( 1091 م ) اهالى قهستان دعوت نزاريان را پذيرفتند ، اين قلعه تحت تصرف آنها درآمد .