ملاحظه شد كه چگونه تعليلهاى اين مدعيان متفاوت است : برخى پنداشته‌اند كه اسماعيليان در اثر استعمال حشيش ، هشياريشان را از دست مىداده و همين امر موجب مىشده دست به عمليات فدايى بزنند . برخى ديگر ادعا مىكنند كه آرزوى دستيابى به حشيش موجب اقدام به اعمال فداكارانه بوده است . بعد از تحقيق فراوان به دو منبع در مورد نزاريان و ريشهء تسميهء آنان به حشاشين يا حشيشيه دست يافتيم كه آنها را در اين تحقيق و بررسى ذكر مىكنيم : يكى از دو منبع ، كتاب « مجموعة الوثائق الفاطميه » اثر دكتر جمال الدين شيال است كه در آن ، متنى باارزش در اين زمينه وجود دارد . توضيح اين‌كه : هنگامىكه كشمكش و نزاع ميان فاطميان و نزاريان منشعب از آنها ، بالا گرفت ، يكى از وسايل اين درگيرى و نزاع كه مورد استفادهء هر دو گروه قرار مىگرفت ، بسته به امكانات آن دوران ، چيزى بود كه امروزه به آن ، وسايل تبليغاتى مىگوييم . نزاريان براى افشاى رقيب خود بيانيه‌هايى صادر و منتشر مىكردند و طى آن ، فساد دستگاه خلافت مستعلى و پيروان و جانشينان او را بر ملا مىنمودند . در مقابل ، فاطميان نيز اعلاميه‌هايى صادر و پخش مىكردند كه طى آن ادله و ادعاهاى گروه رقيب را مورد مناقشه قرار مىدادند . از جمله اين‌كه خليفهء فاطمى ، الآمر به احكام اللّه ، رساله‌اى صادر كرد ، تحت عنوان « الهداية الآمريه فى ابطال الدعوى النزاريه » . نزاريان نيز به نوبهء خود رديه‌اى بر اين رساله نوشتند . آن‌گاه فاطميان رديه‌اى بر اين رديه نوشتند كه در قسمتى از آن آمده است : « چون اين كتاب از جانب آقا و سرور ما منصور أبي على ، الآمر به احكام اللّه ، امير المؤمنين ، صادر شد ، به واسطهء آن ، نور حق آشكار ، طلوع كرد و بركت