حسن الأمين ( مترجم : مهدى زنديه )
102
الإسماعيليون والمغول ونصير الدين الطوسي ( اسماعيليون و مغول و خواجه نصير الدين طوسى ) ( فارسى )
گريزى به جنگهاى صليبى : گفته مىشود كه يورش مغول به سرزمينهاى شرق اسلامى ، با حملهء پنجم صليبىها همزمان بوده است . زيرا در همان زمانى كه بخارا توسط چنگيز در سال 617 هجرى ( مطابق با 1220 ميلادى ) سقوط كرد ، صليبيون هم در سال 1219 ميلادى شهر دمياط را در محاصره خود داشتهاند . البته خوارزميان بعد از آن در جنگهاى صليبى در سرزمين شام نقش داشتند . توضيح اينكه از علاء الدين محمد خوارزمشاه ، فرزندش جلال الدين منكبرتى و 60 هزار رزمنده باقى مانده بود . بعد از حوادث و اتفاقاتى كه بين او و مغولها روى داد ، وى رويهاى را ميان مسلمانان در پيش گرفت كه روى مغولها را سفيد كرد . او پس از آنكه در سال 622 هجرى ( 1225 ميلادى ) از هند مراجعت كرد ، بعد از فرارش در مقابل چنگيز ، لشكر پراكندهء پدرش را جمع كرده ، خواست دوباره سلطهاش را بر غرب و جنوب ايران برقرار سازد . اما به جنگ با امراى مسلمانان و خليفهء آنها و غارت و تخريب سرزمين آنها پرداخت كه اين امر آنها را ناچار به جنگ با او كرد . او در همين سال به حكومت عباسيان يورش برد و درحالىكه دست به قتل و غارت مىزد ، تا بعقوبا ، بادرايا ، راذان ، باكسايا و تكريت پيش رفت . « 1 » او داقوقا را فتح كرد و اهالى آن را از دم تيغ گذراند و زنان آنان را به اسارت گرفت و به ناموس آنها تجاوز كرد و شهر را به ويرانى و آتش كشيد . « 2 » لشكر او مطابق توصيف ذهبى متشكل از گروهى گرسنه بود كه هيچ چيزى نداشتند و از طريق راهزنى و غارت ، امرار معاش مىكردند . « 3 »
--> ( 1 ) - العراق فى عهد المغول الايلخانيين ، ص 6 . ( 2 ) - مرآة الزمان ، ج 8 ، ق 2 ، ص 634 . ( 3 ) - دولة الاسلام ، ج 2 ، ص 101 .