باب نصر و سمع ) : بىپيرايه ماند آن زن و گردن آن بىكردن‌بند ماند . و عطل الرجل من المال و الادب ( از باب سمع ) : خالى از مال شد آن مرد و بىادب گرديد آن مرد . و عطل فلان : كلان شكم و فربه گرديد فلان . و قيل : عطل الاجير عطلا ( از باب نصر ) : بيكار ماند آن اجير . و عطلت الابل : بىچراگاه ماندند شتران . عطل ( atal ) ا . ع . شخص . و كالبد . يق : ما احسن عطله : چه بسيار نيكو است كالبد و قامت او . و خوشهء خرما . و گردن . ج : اعطال . و هر چيز خالى . عطلات ( atel t ) ع . ج . عطلة . عطلة ( otlat ) ا . ع . بيكارى و تعطيل و فراغت از كار . و بىپيرايگى زن . عطلة ( atelat ) ص . ع . شتر نيكو اندام . و شتر مادهء گزيده . ج : عطلات . يق : ناقة عطلة و نوق عطلات . و گوسپند بسيار شير . و دول دوال بريدهء گوشه شكسته . عطلس ( atallas ) ا . ع . دراز بالا . عطم ( otm ) ا . ع . پشم زده . و پشم رنگين . عطم ( otom ) ع . ج . عاطم و عطيم . عطموس ( otmus ) ا . ع . زن خوب شكل دراز بالاى پرگوشت نازا . عطن ( atn ) م . ع . عطن الجلد عطنا ( از باب نصر و ضرب ) : در دباغ انداخت پوست را جهة دباغت و يا تر كرده دفن نمود آن را تا موى از وى بريزد . عطن ( atan ) ا . ع . خوابگاه شتران در حوض . و آغل گوسپندان نزديك آب . ج : اعطان . و لا يكون الا عطان الا على الماء . و رجل رحب العطن : مرد بسيار شتر و فراخ دست و توانگر . و فلان واسع العطن و البلد : فلان فراخ دست و توانگر و بسيار مال است . و ضربوا بعطن : سيراب گرديده جاى گرفتند بر آب . المثل : ضرب الناس بعطن : اين مثل را در توانگرى مردمان گويند . عطن ( atan ) م . ع . عطن الجلد عطنا ( از باب سمع ) : انداخته شد آن پوست در دباغ تا گنديده و بدبوى گرديد و تباه شد و يا آب بر آن پاشيده دفن كرده شده تا پشم آن نرم گرديده و بركنده شود . و نيز عطن : گنده شدن پوست در پيراستن . عطنة ( atanat ) ا . ع . گذاشتن شتران در عطن ( اسم است اعطان را ) . عطنة ( atanat ) ص . ع . قوم عطنة : گروهى كه شتران را در عطن آورند . عطو ( atv ) م . ع . عطا زيد درهما عطوا ( از باب نصر ) : گرفت زيد درهمى را . و عطوت الشيئ : گرفتم آن چيز را بدست . و كذا عطوت الشيئ باليد . و عطا اليه راسه و يديه : بلند كرد بسوى او سر و دستهاى خود را . و نيز عطو : سر دست برداشتن . و چيره شدن در تعاطى . عطو ( atv ) و ( etv ) و ( otv ) و ( otovv ) ص . ع . ظبى عطو : آهوئى كه گردن را بسوى درخت دراز كند تا بخورد از آن . و كذلك البواقى . عطوب ( otub ) م . ع . عطب عطبا و عطوبا . مر . عطب . عطود ( atavvad ) ص . ع . درشت و دشوار از هر چيزى . و سفر دشوار . و سير شتاب با مشقت . و راه روشن كه در آن هر جا خواهند بروند . و مرد نجيب و نيكو . و كوه دراز . و روز دراز . و سال تمام و كامل . و نيزهء تيز . و ذهب يوما عطودا : رفت يك روز تمام و كامل . عطور ( otur ) ع . ج . عطر . عطوس ( atus ) ا . ع . لجم العطوس : مرگ . عطوسى ( atusi ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نشوق و آنچه ببينى كشند . عطوف ( atuf ) ا . ع . ماده شترى كه بر پوست شتر بچهء كاه آكنده مهربانى كند و از آن شير دوشند . و مصيده‌اى كه چوب كج داشته باشد . و تير قمار كه مايل باشد بر همهء تيرها و فايز المرام برآيد . و تير بىفايده و بىنقصان . و تير قمارى كه بار بار رد كنند و يا چندين بار اندازند . و چادر . و ازار . ج : عطف . عطوف ( otuf ) م . ع . عطف الشيئ عطوفا ( از باب ضرب ) : ميل كرد آن چيز . و عطف عليه : مهربان شد بر آن . عطوفت ( atufat ) و ( otufat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - محبت و دوستى و مهربانى . و توجه . و عطوفت پدرى : مهربانى پدر به فرزند . عطول ( otul ) م . ع . عطل عطلا و عطلا و عطولا . مر . عطل و عطل . عطون ( atun ) ص . ع . شتر خوابيدهء در عطن ( مؤنث و مذكر در وى يكسان است ) . يق : بعير عطون و ناقة عطون . عطون ( otun ) ص . ع . قوم عطون : گروهى كه شتران را بر عطن فرود آورند . و ج . عاطن . عطون ( otun ) م . ع . عطنت الابل عطونا ( از باب ضرب و نصر ) : سيراب گرديده فرو خفتند شتران در عطن . عطوى ( atv ) ص . ع . قو عطوى : كمان نرم . عطى ( otayy ) ا . ع . مصغر عطاء يعنى عطاى كوچك و بخشش كم . عطية ( atiyyat ) ا . ع . دهش و بخشش .