باب ضرب ) : بريد آن را . و عضب فلانا بلسانه : دشنام داد فلان را . و عضب الشيئ : گرفت آن چيز را . و عضب زيدا : زد زيد را . و عضبه بالرمح : نيزه زد آن را . و عضب عن الامر : بازگشت از آن كار . و عضب فلانا : كهنه كرد به همان را . و عضب الشاة و الناقة : گردانيد آن گوسپند و آن ماده شتر را عضباء . عضب ( azab ) م . ع . عضب عضبا ( از باب سمع ) : شكسته شاخ گرديد . و شكافته گوش شد . عضباء ( azb ' ) ص . ع . مونث اعضب . و ماده شتر گوش شكافته . و گوسپند شاخ شكسته . و اسبى كه بريدگى كوشش از ربع گذشته باشد . عضباء ( azb ' ) ا . ع . نام ماده شتر آن حضرت صلى اللّه عليه و آله نه از جهة آنكه گوشش بريده بود بلكه بواسطهء نجابتش عضباء مىگفتند . عضبار ( ezb r ) ا . ع . سنگ آسيا . و سنگى كه گازر پارچه را به روى آن سپيد مىكند . عضبرة ( azbarat ) م . ع . عضبر الكلب عضبرة : شيرى كرد آن سگ و مانند شير شد . عضبل ( azbal ) ا . ع . سخت و رست . عضة ( ezat ) ا . ع . دروغ و بهتان . و افسون . و سخن‌چينى . ج : عضون و عضوات . قوله تعالى : الَّذِينَ جَعَلُوا الْقُرْآنَ عِضِينَ . و نيز عضة : درختان عضاهة . عضة ( azzat ) ا . ع . گزيدگى . عضد ( azd ) ا . ع . رستهء خرمابنان . ج : عضدان . و ناحيه . و كرانه . و يارىگر و ناصر و معين و مددكار . ج : اعضاد . و آنچه از درخت بريده شود . عضد ( azd ) م . ع . عضدت الشجر عضدا ( از باب ضرب ) بريدم آن درخت را . و عضدت فلانا عضدا ( از باب نصر ) : يارى دادم فلان را و مدد كردم . و نيز بر بازوى وى زدم . و عضد القتب البعير : خسته كرد پالان بازوى شتر را . و عضد فلان الدواب : آمد فلان آن ستور را از جانب اعضادشان و گرد كرد و منضم نمود بعضى از آنها را ببعضى . و عضد ( مجهولا ) : دردناك بازو گرديد . و نيز عضد : بر بازو چيزى را بستن و قوى و سخت بازو شدن . و گشن بازوى ماده را گرفته و وى را نشاندن . عضد ( azd ) و ( ozd ) و ( ezd ) و ( azed ) و ( azod ) و ( ozod ) ا . ع . بازو كه ميان آرنج و شانه باشد مؤنث آيد . ج : اعضاد و اعضد . و قولهم : فت فى عضده : بر طرف كرد همراهى اعوان و مددگاران او را و متفرق نمود آنها را . عضد ( azd ) و ( azod ) ا . ع . يار و همدم و معين و مددگار . ج : اعضاد . يق : هم عضدى و اعضادى ( يستعمل مفردا و جمعا ) . عضد ( azad ) ا . ع . درخت بريده . و بيمارى در بازوى شتر . و درد بازوى ستور . عضد ( azad ) م . ع . عضدت الابل عضدا ( از باب سمع ) : دردمند بازو گرديدند شتران . عضد ( azed ) ص . ع . آنكه نزديك دو بازوى حوض باشد . و دردمند بازو . و خر نرى كه مادگان را از اطراف و جوانب فراهم آورده باشد . عضد ( azod ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بازو . و عضد الدوله فنا خسرو : از سلاطين ديلمى پور ركن الدوله حسن بن بويه مدت پنج سال و شش ماه در عراق پادشاهى كرد و چهل و هفت سال زندگانى نمود و در ماه شوال 372 هجرى در گذشت . عضدان ( ezd n ) ع . ج . عضد و عضيد . عضدان ( azod ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه دو بازو . عضدة ( azedat ) ص . ع . يد عضدة : دستى كه بازويش كوتاه باشد . عضر ( azr ) ا . ع . نام گروهى از تازيان يمن . عضر ( azr ) م . ع . عضر بكلمة عضرا ( از باب نصر ) : آشكار كرد آن كلمه را و بر زبان آورد . عضرة ( azrat ) ا . ع . خبر . يق : سمعت عضرة : خبرى شنيدم . عضرس ( azras ) ا . ع . گورخر . و سرما . و يخچه . المثل : ابرد من عضرس . و آب سرد و شيرين . و برف . و برگى كه صبح بر آن ترى باشد . و برگ چسبيدهء بر سنگ ريزه در زير آب . ج : عضارس . عضرس ( azras ) و ( ezres ) ا . ع . كاهى كه سبزى آن بسپيدى زند و ترى را سخت بردارد . عضرس ( ezres ) ا . ع . درخت خطمى صحرائى . و آب ايستاده . عضرط ( azrat ) و ( ezret ) ا . ع . سرين . عضرط ( ezret ) ا . ع . ميان دو خايه و دبر . و حلقهء دبر . و استخوان برآمدهء بالاى دبر . و خطى كه از بن ذكر تا دبر امتداد دارد . و فلان اهلب العضرط اى كثير الشعر بها . عضرط ( ozrot ) ا . ع . نوكرى كه با طعام شكم خدمت كند . و مزدور . ج : عضارط و عضاريط و عضارطة . و ناكس . و خادم . و بدنبال كسى دونده . ج : عضاريط . عضرفوط ( azrafut ) ا . ع . كرم كوچكى سپيد نازك كه انگشتان زنان را بدان تشبيه كنند . و كربهء نر . ج : عضارف و عضر فوطات . عضرفوطات ( azrafut t ) ع . ج . عضرفوط .