على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2742

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

و ابو كاسب : گرگ . كاسب ( k seb ) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - . ورزنده و يابنده . و كسى كه در معاش و گذران خود رنج مىبرد و محنت مىكشد . و پيشه‌ور و صنعتگر و صانع و اهل حرفت . و گيرندهء تاوان و جريمانه . كاسبة ( k sebat ) ا . ع . مرغ و دد شكارى . و هر يك از اندام بدن . و هر يك از دست و پا . ج : كواسب . كاسبون ( k sebuna ) ع . ج . كاسب . كاست ( k st ) پ . ح م . كاستن . ا . نقصان و كاهش . و زيان و كم شدگى . و آسيب . و دروغ . كاستكار ( k st - k r ) ص . پ . دروغگو و كاذب . كاستن ( k stan ) ف م . پ . كم كردن و كاهيدن . و كوتاه كردن . و زيان كردن . و تلف نمودن و بر باد دادن . و پرداختن . و انجام دادن . كاسته ( k ste ) ص . پ . كم شده و كاهيده . و كاسته شدن : كم شدن و نقصان يافتن . و زيان يافتن و كاهيده شدن . و كوتاه شدن . كاستى ( k sti ) ا . پ . نقصان و زيان و كم شدگى . كاسج ( k soj ) و كاسجوك ( k sjuk ) ا . پ . خارپشت كلان تيرانداز . كاسد ( k sed ) ص . ع . متاع كاسد : متاع ناروان . و سوق كاسد : بازار ناروان . و حيوان كاسد الاذعان : حيوان غير ناطق . كاسد ( k sed ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - بىرواج و ناروان و كساد و بىقدر . و ناتمام در مقدار و كميت و در منزلت و خوار و حقير . كاسدة ( k sedat ) ص . ع . مونث كاسد . يق : سلعة كاسدة : متاع ناروان . و سوق كاسدة : بازار ناروان . كاسر ( k ser ) ص . ع . شكننده . ج : كسر ( kossar ) . و عقاب كاسر : عقابى كه وقت فرود آمدن پرها را فراهم آورد . كاسرة ( k serat ) ص . ع . مؤنث كاسر . ج : كواسر و كسر ( kossar ) . كاسع ( k se ' ) ص . ع . ناقة كاسع : ماده شترى كه دم راميان دو پاى در آورده باشد . و ظبية كاسع كذلك . كاسف ( k sef ) ص . ع . رجل كاسف البال : مرد بدحال . و رجل كاسف الوجه : مرد ترش روى . و يوم كاسف : روز بيمناك و سخت بد . كاسفة ( k sefat ) ص . ع . شمس كاسفة : آفتاب گرفته شده . كاسك ( k sak ) ا . پ . كاسهء كوچك و خرد . كاسكينه ( k skine ) ا . پ . مرغى سبز رنگ بسرخى مايل كه سبزك نيز گويند و بتازى شقراق . كاسل ( k sel ) ص . ع . سست و كاهل . كاسمو ( k s - mu ) و ( k s - mov ) و كاسموى ( k s - muy ) و ( k s - movy ) ا . پ . موى خوك‌نر . و رشتهء باريكى كه كفشگران بر سر سوزن كشند و ريسمان كلفتى را كه بدان كفش مىدوزند به آن پيوند كنند . و موى سبلت گرگ و روباه . و موى زهار . و مردم بىوقوف و بىتجربه و نادان و نالايق و ناشايسته و بيفايده و بيهوده . كاسن ( k san ) ا . پ . قريه‌اى در حوالى سمرقند . كاسنى ( k sni ) ا . پ . گياهى كه بتازى هند با گويند و قسمى از آن دوائى و قسمى مزروع و برگهاى آن مأكول . كاسنى ( k sani ) ص . پ . منسوب بقريهء كاسن . كاسو ( k su ) ا . پ . پارچه‌اى كه بر سر دسته چوبى بند كرده و آن را تر نموده نانواها تنور نانوائى را بدان تر مىكنند . كاسور ( k sur ) ا . ع . پيله‌ور و سوداگرى كه در دهات رود و از هر چيز جهة فروش داشته باشد . كاسوره ( k sure ) ا . پ . كاسو . كاسه ( k se ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ناجود و قدح و جام و ساغر و پياله . و دورى . و طبقچهء بزرگ و يا كوچك مسين و يا چوبين و يا گلين . و باديه . و قدح چينى بزرگ و كوچك . و هر ظرفى كه در آن چيزى خورند . و شكم تار و ستار و كمانچه و چنگ و طبل و كوس و نقاره . و آسمان و فلك . و آفتاب . و زمين . و دنيا . و كاسهء آتشين : آفتاب . و كاسه بر سر كسى شكستن : كسى را رسوا كردن . و كاسهء پنير و يا كاسهء چغرات : ماه شب چهارده . و كاسهء درويشان : كشكول درويشان . و نام يكى از چهل و هشت صورت فلكى كه آن را كليل شمالى نيز گويند و آن هشت ستاره باشد مانند تاجى متصل به ميزان و عقرب . و كاسه رود : نام رودخانه‌اى . و كاسهء سر : جمجمه و كدفت . و كاسهء سرنگون : آسمان . و كاسهء سفالين : تغار و طشت سفالين . و كاسه شدن : كوشش كردن و جهد كردن و جستجو كردن و تفتيش و تفحص نمودن . و خم شدن و منحنى گشتن . و كاسه كجابر و كاسه كجا برم و كاسه كجانه و كاسه كجا نهم : ميهمان طفيلى و كسى كه هر روز بيك بهانه‌اى بخانه‌هاى مردم رود . و كاسهء گلين : سكره و