على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2726
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
قهبلة ( qahbalat ) ا . ع . گور خر مادهء درشت . و نوعى از رفتار . قهبلة ( qahbalat ) م . ع . قهبله قهبلة : گفت او را : حيا الله قهبلك و يا تحيهء نيكوى ديگرى گفت مر او را . قهبلس ( qahbales ) ا . ع . ذكر . و ذكر كلان . و سر ذكر كه كلان باشد . و شپش ريزه . و زن ستبر سپيد و يا سپيد بتيرگى مايل . قهبى ( qahbiyy ) ا . ع . يعقوب و كبك نر . قهة ( qehat ) ا . ع . شير بىآميغ خالص . قهد ( qahd ) ا . ع . نوعى از گوسپند خرد گوش كه رنگ وى مايل بسرخى باشد و دهانش اندك مانا به دهان سگ بود و آنكه در روى وى سرخى و كلف باشد . ج : قهاد ( qeh d ) . و نيز گوسپند بىشاخ و سرون . و گوزن بچه . و گوسپند سياه ريزه . و گاو كوتاه دم خرد جسم لطيف . و نرگس ناشكفته . و نيز صافى رنگ . و سپيد كدر و تار . قهد ( qahd ) م . ع . قهد فى مشيته قهدا ( از باب فتح ) : كوتاه گام رفت و گام نزديك گذاشت . قهر ( qahr ) ا . ع . چيرگى . و نام موضعى . قهر ( qahr ) م . ع . قهره قهرا ( از باب فتح ) : چيره شد بر وى و غالب گرديد . و قهر الرجل : ( مجهولا ) : مغلوب شد آن مرد . و قهر اللحم ( ايضا مجهولا ) : گرفت آن گوشت را آتش و روان شد از وى آب . قهر ( qahr ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زبردستى و ظلم و زور و جور و ستم و تعدى و توانائى و قوت . و غلبه و انتقام . و سختى و درشتى . و آزار و عذاب . و تعذيب و عقوبت و سياست و تنبيه و غضب و خشم و و ودوت و كين . و تغير . و خشم از روى ناز . و قهر الهى : غضب خداوندى . و قهر كردن : خشم كردن . و تغير نمودن . و غلبه كردن و ظفر يافتن . و تعدى نمودن و ظلم و جور كردن . و مطيع كردن . و قهر گرفتن : غضبناك شدن و برانگيخته شدن و هيجان آمدن . و بقهر گرفتن : بز بردستى غالب آمدن و چيره شدن . و بظلم و جور گرفتن . قهر ( qaher ) ص . ع . كم گوشت و لاغر . قهرا ( qahran ) و قهرانه ( qahr ne ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - با قوت و توانائى . و باز بردستى و به زور و جبرا . قهرة ( qohrat ) ا . ع . قوت و زور . و اخذت فلانا قهرة اى اضطرارا . قهرة ( qaherat ) ص . ع . مؤنث قهر . يق : فخذ قهرة : ران لاغر كم گوشت . قهرة ( qoharat ) ا . ع . سوزن كلان . قهرة ( qoharat ) ص . ع . امراة قهرة : زن بدكار و بدعمل و نابكار . قهرمان ( qahram n ) ا . پ . پهلوان كار فرما و پهلوان دلاور . و پهلوان مظفر و غير مغلوب . و قوت و زور و قدرت . و نام پهلوانى كه در افسانهها گويند . قهرناك ( qahr - n k ) ص . پ . غضبناك و پر خشم و مضطرب و آشفته . قهرى ( qahri ) ص . پ . اضطرارى و جبرى و منسوب بقهر . قهز ( qahz ) م . ع . قهز قهزا ( از باب فتح ) : برجست . قهز ( qahz ) و ( qehz ) ا . ع . يك نوع جامهء پشمين سرخ كه گاه ابريشم در آن مخلوط كنند . قهزب ( qahzab ) ا . ع . كوتاه بالا . قهزى ( qehziyy ) ا . ع . يك نوع جامهء پشمينى سرخ كه گاه ابريشم هم دارد . قهستان ( qohest n ) ا . پ . كهستان كه شهرستانى است ميان نيشابور و هرات و قصبهء آن قاين و طبس است . قهطم ( qehtem ) ا . ع . ناكس بسيار فرياد و بانگ . و نام شخصى . قهقار ( qahq r ) ا . ع . سنگ سخت . قهقاع ( qehq ' ) م . ع . قهقع الدب قهقاعا : خنده كرد آن خرس . قهقاة ( qahq t ) ص . ع . قرب قهقاة : شبروى شتاب . قهقب ( qahqab ) ا . ع . دراز بالاى پرخوار شكم فراخ آزمند بر خوردن . و بادنجان . قهقب ( qahqab ) و ( qahqabb ) ا . ع . ستبر سالخورده . قهقر ( qahqar ) ا . ع . طعام بسيار كه به ترتيب در آوندها نهاده باشند . و آنچه بدان چيزى را سايند . و زاغ سخت سياه . قهقر ( qahqarr ) ا . ع . تكه و قيس . و مسن و كلانسال . قهقر ( qohqorr ) ا . ع . شلم و صمغ . و پوست سرخى بر مغز خرمابن . قهقرا ( qahqar ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - به عقب برگشتگى و سپسايگى رفتگى و برگشتگى به عقب بدون آنكه روى را برگردانند . و رجوع قهقرا : فرار بطور رسوائى و فضاحت . قهقران ( qahqar ne ) ا . ع . تثنيهء قهقرى . قهقرة ( qahqarat ) ا . ع . گندمى كه پس از سبزى سياه گردد . قهقرة ( qahqarat ) م . ع . قهقر الرجل قهقرة : سپسايگى برگرديد آن مرد و به عقب برگرديد . قهقرى ( qahqar ) ا . ع . طعام بسيار كه به ترتيب در آوندها نهاده باشند . و سپسايگى