على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2716

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

باشد . و خردى گوش و درشتى و دوسيدگى آن بسر . و ستبرى بينى . و سپيدى گردن اسب . قنف ( qanaf ) م . ع . قنف القاع قنفا ( از باب سمع ) : گفته گرديد آن گل و شكافته شد . و نيز قنف : خرد گوش شدن . و درشت و دوسيده بسر گرديدن . و ستبر بينى شدن . و سپيدى در گردن اسب پديد آمدن . قنف ( qennaf ) ا . ع . گل سيل آورد كه خشك و شكافته شده باشد . قنفاء ( qanf ' ) ا . ع . سر نرهء بزرگ . قنفاء ( qanf ' ) ص . ع . مؤنث اقف : زن خرد گوش . و گوش درشت دوسيده بسر . و گوش بز كه مانند نعل بالخت دوخته شده باشد . و گوش مردم كه كجى نداشته باشد . قنفج ( qenfej ) ا . ع . ماده خر پهن فربه . قنفخ ( qanfax ) و ( qenfex ) ا . ع . بلاى سخت . و نام گياهى . قنفخر ( qenfaxr ) ا . ع . ستبر اندام . و بيخ گياه بردى . قنفد ( qonfod ) ا . ع . خارپشت . قنفذ ( qonfoz ) و ( qonfaz ) ا . ع . خار پشت خواه نر باشد و يا ماده . ج : قنافذ . و بعضى گفته‌اند : خارپشت ماده را قنفذة گويند و نر را شيهم و يا دلدل . و موش . و جاى خوى در پس گوش شتر . و ريگ تودهء فراهم آمدهء بلند . و درختى كه در وسط ريگ رسته باشد . و جائى كه در وى گياه درهم و انبوه رويد . و قنفذ ليل : مرد سخن چين و نمام . قنفذة ( qonfazat ) و ( qonfozat ) ا . ع . خارپشت ماده . قنفر ( qanfar ) ا . ع . نره و ذكر . قنفرش ( qanfarec ) ا . ع . گنده پير كلانسال . و سر نرهء ستبر و دفزك . قنفشة ( qanfacat ) م . ع . قنفشه قنفشة : زود فراهم آورد آن را و جمع كرد . و قنفش فلان : ترنجيده و دركشيده پوست شد فلان . و نيز قنفشة : درشت هيئت در لباس پوشيدن گشتن . قنفشة ( qenfecat ) ا . ع . ترنجيده و در كشيده پوست . و جانوركى از حشرات الارض . قنفل ( qonfol ) ا . ع . بزشگرف تندار . و نام مردى . قنفلة ( qanfalat ) م . ع . قنفل الرجل قنفلة : برفتار گران رفت آن مرد . قنفور ( qonfur ) ا . ع . سوراخ كون . قنفير ( qenfir ) ا . ع . كوتاه بالا . قنقاب ( qanq b ) ا . ع . صدفى كه بدان پارچه‌ها را مهره كشيده و جلا مىدهند . قنقع ( qenqe ' ) و ( qonqo ' ) ا . ع . موش . قنقع ( qonqo ' ) ا . ع . كوتاه بالاى فرومايهء خسيس . قنقعة ( qonqo'at ) ا . ع . خارپشت ماده . و كون و سرين . قنق ( qonoq ) ا . پ . - مأخوذ از تركى - مهمان . و مسافر . قنقچى ( qonoq - ci ) ا . پ . - مأخوذ از تركى - ميهماندار . قنقل ( qanqal ) ا . ع . پيمانهء بزرگ . و مرد گران پاسپر . و نام تاج خسرو پرويز . قنقل ( qonqol ) ا . پ . نام گروهى از تركان . قنقلى ( qonqoli ) ص . پ . منسوب و متعلق بگروه قنقل . قنقن ( qanqan ) و ( qenqen ) ا . ع . رهنماى و آب شناس در صحراها و كاريزها . و كلا كموش بزرگ . و يك نوع صدفى دريائى . ج : قناقن . قنقهر ( qanqaher ) ا . پ . نام يك نوع صمغى شبيه بسندروس . قنك ( qank ) ا . پ . كرمى كه حبوب و غله را تباه سازد . قنم ( qanam ) م . ع . قنم سقاؤه قنما ( از باب سمع ) : بوى گرفت خيك او . و قنم الجوز : تباه گرديد آن گردو . و قنم الفرس و غيره : ترى رسيد اسب و جز آن را و سپس چركين گرديد از نشستن غبار بر آن . قنمة ( qanamat ) ا . ع . بوى بد روغن و چربى و زيت و جز آن . قنمة ( qanemat ) ص . ع . يده قنمة من الزيت : دست او از روغن زيتون بوى گرفته است . قنن ( qanan ) ا . ع . راه و روش و طريقه . قنن ( qenan ) ع . ج . قنة ( qennat ) . قنن ( qonan ) ع . ج . قنة ( qonnat ) . قنو ( qanv ) م . ع . قنوت الشيئ قنوا و قنوة و قنوا و قنوانا و قنوانا : كسب كردم و ورزيدم آن چيز را . و جمع كردم و فراهم آوردم آن را . و قنوت الغنم : گرفتم گوسپندان را براى ذخيره و يخنى . و قنوت العنز : گرفتم بز را براى دوشيدن . و قناه الله قنوا : آفريد آن را خداى . و قنى الحياء قنوا و قنيانا ( از باب سمع و ضرب ) : لازم گرفت حيا را . و قنى الجارية : پردگى و خانه نشين كرد آن دختر را . و قنيت الجارية ( مجهولا ) : منع كرده شد آن دخترك از بازى و حبس شد در خانه . قنو ( qenv ) و ( qonv ) ا . ع . خوشهء خرما . ج : اقناء و قنيان ( qany n ) و ( qeny n ) و ( qony n ) و قنوان ( qanv n ) و ( qenv n ) و ( qonv n ) . قنو ( qonovv ) ا . ع . سياهى . قنو ( qenovv ) ا . ع . ج ج . قناة ( qan t ) . قنو ( qonovv ) م . ع . قنا قنوا و قنوا . مر . قنو ( qanv ) . قنوء ( qonu ' ) م . ع . قنا قنوء ( از باب