على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2711
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
العبودية را گويند . و بندهاى كه در نزد شخص متولد شود و نتواند خود را وارهاند . قن ( qonn ) ا . ع . كوه خرد . و آستين پيرهن . قنا ( qan ) ا . ع . بينى كج . و قنا الانف : بلندى سر بينى و كژى و كوزى ميان آن . و درازى طرف و يا برآمدگى وسط . ناى . و تنگى هر دو سوراخ بينى و اين در اسب عيب است و در چرغ و باز حسن . قنا ( qan ) ا . ع . ج . قناة . قنا ( qan ) و ( qen ) ا . ع . خوشهء خرما . ج : اقناء . قناء ( qan ' ) ا . ع . آب . و قناء الحائط : كنار ديوار كه سايه افتد . قناء ( qen ' ) ع . ج . قناة ( qan t ) . قناء ( qann ' ) ا . ع . نيزهگر . و صاحب نيزه . و داناى مواضع آب . و قناء الارض : هدهد كه داناى جاهاى آب است . قناب ( qen b ) ا . ع . چنگال شير . و زه كمان . قناب ( qen b ) و ( qon b ) ا . ع . پديد آمدگى برگهاى گرد در سركشت چون شروع ببار آوردن كند . قنابة ( qon bat ) و ( qonn bat ) ا . ع . نام قلعهاى در مدينه . قنابة ( qonn bat ) ا . ع . برگ كشت . و برگى كه در آن خوشهاى فراهم آمده باشد . قنابر ( qan ber ) ع . ج . قنبراء ( qonbor ' ) . قنابرى ( qon ber ) ا . ع . نوعى از ترهء صحرائى . قنابع ( qan be ' ) ع . ج . قنبعة ( qonbo'at ) . قنابل ( qan bel ) ع . ج . قنبلة ( qan balat ) . قنابل ( qon bel ) ا . ع . قسمى از خر . و مرد درشت . قناة ( qan t ) ا . ع . نيزه و كاريز . ج : قنوات و قنيات و قنا و قناء و ج ج : قنى ( qoniyy ) و قنو ( qonovv ) . و چوبدستى راست و يا هر چوبدستى خواه راست باشد و يا كج . و قناة الظهر : مهرههاى پشت و مجراى ميان آنها . قنات ( qan t ) ا . ع . پرده . و پردهء كرباس كه قائم مقام ديوار باشد و تجير . قنات ( qan t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كاريز . قنات ( qonn t ) ع . ج . قنة ( qonnat ) . قناتة ( qan tat ) ا . ع . كم خوراكى . قناتة ( qan tat ) م . ع . قنت قناتة ( از باب كرم ) : كم خوراك گرديد . قناحة ( qonn hat ) ا . ع . نوعى از كليد كج و دراز . قناخر ( qon xer ) ا . ع . بزرگ و كلان جثه . قناد ( qann d ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قندساز و حلواساز و حلوائى . قنادل ( qan del ) ا . ع . دراز . و شتر و ديگر ستور بزرگ سر . قنادى ( qann di ) ا . پ . قندسازى و حلواسازى و پيشه و شغل قناد . قناديد ( qan did ) ا . ع . ج . قنديد . و جاء بالامر على قناديده يعنى به راه و روش كار در آمد . قناديل ( qan dil ) ع . ج . قنديل . قناديل ( qan dil ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چراغها . و قناديل چرخ : ستارهها . قناذع ( qan ze ' ) ا . ع . بلاها . و سخن زشت و فحش . قناذع ( qan ze ' ) ع . ج . قنذعة ( qon za'at ) . قنارة ( qann rat ) و ( qenn rat ) ا . ع . قصاب خانه . قناره ( qann re ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چوب و يا آهنى دراز كه به ديوار مضبوط كنند و قصابان كشتار را پس از پوست كندن بدان آويزان كرده و قطعه قطعه نموده فروشند و ستاويز نيز گويند . قناز ( qann z ) ا . ع . صياد و نخجير گير و شكارى . قنازع ( qan ze ' ) ع . ج . قنزعة ( qanza'at ) . قناسر ( qon ser ) ا . ع . درشت و سخت . قناص ( qann s ) ا . ع . صياد و نخجير گير . قناصر ( qon ser ) ا . ع . درشت و سخت . قناصرين ( qon serin ) ا . ع . نام موضعى در شام . قناطة ( qan tat ) م . ع . قنط قنوطا و قنطا و قناطة . مر . قنوط ( qonut ) . قناطر ( qan ter ) ع . ج . قنطرة . قناطير ( qan tir ) ع . ج . قنطار . قناع ( qan 'e ) ا . ع . اسم است گوسپند را . قناع ( qen ' ) ا . ع . پرده و پوششى كه بر بالاى مقنعه پوشند . و طبق از برگ خرما . و پردهء دل . و سلاح و ساز . ج : قنع ( qono ' ) . قناعة ( qan 'at ) م . ع . قنع قنعا و قناعة و قنعانا ( از باب سمع ) : خرسند گرديد بقسمت خود . و قنعت الابل : ميل كردند شتران بسوى چراگاه . قناعت ( qan 'at ) و ( qen 'at ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خشنودى و خوشدلى