فى صفته صلى إله عليه و آله : اذا زال زال قلعا يعنى در هنگام رفتار پاى مبارك را نيك برميداشت و برفتار ناز و خزامش نمىرفت ، و روى : قلعا و قلعا . قلع ( qala ' ) ا . ع . خون . و علق . و پوست مانندى تنك كه بر پوست گرگين برآيد . و سنگى كه زير سنگ بزرگ باشد . و نيز قلع : اسم زمان است مر اقلاع حمى را . يق تركته فى قلع من حماه . قلع ( qala ' ) ا . ع . ج . قلعة ( qala'at ) . قلع ( qala ' ) م . ع . قلع فلان قلعا و قلعة ( از باب سمع ) : فلان بر زين نتوانست نشستن و پايش در كشتى ثات و استوارى نگرفت و يا از كندى خاطر بسخن پى نبرد و نفهميد . قلع ( qale ' ) ص . ع . مرد سست پاى در كشتى . و مرد كند خاطر كه سخن فهم نكند . و آنكه بر زين نتواند نشستن . قلع ( qela ' ) ا . ع . ج . قلعة ( qel'at ) . قلعة ( qal'at ) ا . ع . توشه دان شبان . و حصار و پناجاى در كوه كه از دشمن نگاهدارد . ج : قلاع و قلوع . و نهال خرمابن كه از بيخ نخله بركنده باشند . و خرمابن از بيخ بركنده . و پاره‌اى از كوهان . و شهرى در هند ، و اليه نيسب الرصاص و السيوف . و شهرستانى باندلس . قيل : و اليه نيسب الرصاص . قلعة ( qel'at ) ا . ع . پارهء از چيزى بدرازا شكافته . ج : قلع ( qela ' ) . قلعة ( qol'at ) ا . ع . مال عاريت . الحديث : بئس المال القلعة . و مال ناپايدار . و آنچه پيشكى در بيت المال در آيد بىوزن و انتقاد تا وقت ادا . و مرد سست كه چون بر او حمله كنند نپايد . و آنچه از درخت بركنده شود . و الدنيا دار قلعة يعنى دنيا جاى بركنده شدن است . و هم على قلعة اى رحلة يعنى ايشان در حالت كوچ‌اند . و منزلنا منزل قلعة يعنى منزل ما جاى باش نيست و يا ملك ما نيست و يا ندانيم از اين منزل گذارمان كجا خواهد افتاد . و مجلس قلعة : مجلسى كه صاحبش را مكرر بر خاستن ضرور افتد . قلعة ( qol'at ) و ( qola'at ) و ( qolo'at ) ص . ع . كسى كه بر زين ثابت ننشيند و در كشتى زود افتد . و كم فهم كه سخن را نيك دريافت نكند . قلعة ( qol'at ) و ( qola'at ) و ( qolo'at ) ا . ع . هذا منزل قلعة : اين منزلى است كه ما مالك آن نيستيم و نمىدانيم كه از آنجا كوچ بايد كرد و يا اين منزل جاى توطن نيست و كذلك : منزل قلعة و منزل قلعة . قلعة ( qala'at ) ا . ع . سنگ بزرگ از كوه بركندهء بيرون جستهء دشوار گذار . و سنگ ستبر ضخيم . ج : قلاع و قلع ( qala ' ) . و پارهء بزرگ از ابر كه گويا كوهى است . و ابر پارهء ستبر كه كرانهء آسمان را فرا گيرد . ج : قلع ( qala ' ) . و ماده شتر بزرگ اندام . و نام موضعى . و مرج القلعة : موضعى است كه شمشيرهاى قلعية منسوب بدانجاست . قلعة ( qala'at ) م . ع . قلع قلعا و قلعة . مر . قلع ( qala ' ) . قلعة ( qela'at ) ع . ج . قلع ( qal ' ) . و ج . قلع ( qel ' ) . قلعجات ( qal'aj t ) پ . ج . قلعه ( qal'e ) . قلعچه ( qal'ace ) و ( qel'ace ) ا . پ . حصار و قلعهء كوچك . قلعطة ( qal'atat ) ا . ع . گريختگى از ترس و رمندگى . و سرى كه موهاى آن سخت پيچان باشد و از پيچيدگى دراز نشوند . قلعگيان ( qal'agay n ) ا . پ . اهل قلعه . قلعم ( qal'am ) ا . ع . عجوزه و پيزه زن . قلعم ( qel'amm ) ا . ع . پير سالخورده . قلعه ( qal'e ) و ( qel'e ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حصار و هر جاى محصور كه جهة اقامت سپاه از براى دفع دشمن و حفظ مملكت و جز آن بنا مىكنند و فارسى زبانان هند قلعه بكسر قاف تلفظ مىنمايند . و قلعهء بندر : نام قلعه‌اى در شيراز واقع در بالاى كوهى . و قلعهء كهربا پيكر و يا قلعهء كهرباگون : دنيا . و قلعهء گلاب : قلعه‌اى واقع در كوهكولويه كه زندانيان را در آن نگاهدارند و قلعهء بغداد : شكم . قلعه‌بند ( qal'e - band ) ص . پ . محبوس در قلعه . قلعه‌بيگى ( qal'e - beygi ) ا . پ . مستحفظ و نگهبان قلعه . قلعه‌دار ( qal'e - d r ) ا . پ . فرمان گزار مستحفظين قلعه و حاكم قلعه . و قلعه دار سپهر : آفتاب . قلعه‌دارى ( qal'e - d ri ) ا . پ . محافظت قلعه . و حكومت قلعه . قلعه‌شكن ( qal'e - cekan ) ص . پ . توپى كه استحكامات قلعه را مىگسلاند . قلعه‌كشا ( qal'e - koc ) ص . پ . فاتح و كشايندهء قلعه . قلعه كوب ( qal'e - kub ) ص . پ . توپى كه قلعه را خراب و منهدم مىكند . قلعه‌گاه ( qal'e - g h ) ا . پ . جاى محكم و محصور . قلعه‌نشين ( qal'e - necin ) ا . پ . محاصره كرده شده . و محاصره‌كننده . قلعى ( qal'i ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فلزى خاكسترى سفيد رنگ و سخت‌تر و سبك‌تر از سرب كه رزيز نيز گويند و آن را از شبه جزيرهء مالاكا و از جزيرهء پانكا