على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2684
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
گلهء گوسپندان و ستوران . و رمهء گاوان . ج : قطعان و اقطاع و قطاع و اقاطيع و تازيانه . و تازيانهء طرف شكسته . و مانند و همتا . يقال : هو قطيعه : او شبيه و مانند آن است در خلق و قدر . ج : قطعاء . آنچه از درخت بريده شود و زود آتش گيرد . قطيع ( qati ' ) ص . ع . فلان قطيع القيام : فلان بر نتوانست خاست از ضعف و پيرى و يا از فربهى . و امراة قطيع الكلام : زن كم سخن خلاف سليطة . قطيعاء ( qotay ' ' ) ا . ع . نوعى از خرما كه شهريز گويند . و قولهم : اتقوا القطيعاء : از انقطاع يكديگر بر حذر باشيد . قطيعة ( qati'at ) ا . ع . جدائى . و بريدگى و دورشدگى . و نام چند محال در بغداد كه منصور باعيان دولت خود بخشيد تا در آن سكونت نموده آبادان نمايند . قطيعة ( qati'at ) م . ع . قطع قطعا و قطيعة . مر . قطع ( qat ' ) . قطيعه ( qati ' ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گلهء گوسپندان و ستوران . و رمهء گاوان . قطيف ( qatif ) ا . ع . نام شهرى در بحرين . قطيفة ( qatifat ) ا . ع . جامهء پرزدار خوابناك . و چادر در پيچيده . ج : قطائف و قطف ( qotof ) . قطيفه ( qatife ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قديفه و جامهء پرزدار خوابناك كه بدان پس از بيرون شدن از گرما به تن و بدن را خشك كنند . قطيل ( qatil ) ص . ع . بريده . و نخلة قطيل : خرمابن از بن بريده . و جذع قطيل كذلك . قطيل ( qatil ) ا . ع . از اعلام است . قطيلة ( qatilat ) ا . ع . پارهء از گليم و جز آن كه بدان آب از چيزى بر چينند و خود را بوى خشك كنند . قطيم ( qetyamm ) ا . ع . گشن بسيار حملهكننده . قطيمة ( qatimat ) ا . ع . شير برگرديده مزه . و پارهء شكسته از چيزى . و كاسهاى از طعام . قطين ( qatin ) ا . ع . داهان و كنيزان . و خدم و حشم آزاد . و اهل خانه ، واحد و جمع در وى يكسان است . ج . قطن ( qoton ) . قطينة ( qatinat ) ا . ع . باشندگان خانه و اهل و عيال . يق : جاءوا بقطينتهم . قع ( qa ' ' ) م . ع . قعه قعا ( از باب نصر ) : دلير گرديد در سخن به روى . قع ( qo ' ' ) ص . ع . ماء قع : آب نيك تلخ . قعا ( qa ' ) م . ع . قعى الرجل قعا ( از باب سمع ) : بلند گرديد سر بينى آن مرد و برچسبيد بر استخوان قصبه . قعاب ( qe ' b ) ع . ج . قعب ( qa'b ) . قعاث ( qo ' s ) ا . ع . بيمارى كه در بينى گوسپند عارض شود . قعاد ( qo ' d ) ا . ع . بيمارى مر ستور را كه در رانهاى وى پديد آيد و نيز در پاى اسب . و بيمارى كه صاحب خود را فرونشاند . يق : بفلان قعاد يعنى فلان داراى بيمارى است كه فرو مىنشيند و برخاستن نمىتواند . قعاد ( qe ' d ) ا . ع . قعاد الرجل : زن مرد . قعارة ( qa ' rat ) م . ع . قعر قعارة ( از باب كرم ) : دور تك گرديد . قعاس ( qo ' s ) ا . ع . بيمارى كه گوسپندان را از بسيار خوردن پيدا گردد و بكشد آنها را . قعاسب ( qo ' seb ) ا . ع . دراز بالا . قعاص ( qo ' s ) ا . ع . بيمارى در گوسپند كه در حال بكشد آن را . و بيمارى در سينه كه گوئى مىشكند گردن را . قعاط ( qa ' t ) و ( qe ' t ) ص . ع . رجل قعاط : مرد سخت رانندهء ستور و درشتىكنندهء بر آن . و رجل قعاط كذلك . قعاع ( qo ' ' ) ص . ع . ماء قعاع : آب ستبر سخت تلخ . قعاف ( qo ' f ) ص . ع . سيل قعاف : توجبهاى كه همه را ببرد . قعاقع ( qa ' qe ' ) ا . ع . تندر پياپى . و آواز چيزهاى خشك و صلب . ج : قعقعة . قعال ( qo ' l ) ا . ع . گل انگور و مانند آن . و آنچه از گل انگور بيفتد . و پشمى كه از شتر بريزد . قعالة ( qo ' lat ) ا . ع . واحد قعال . قعان ( qa ' n ) ا . ع . كوتاهى بينى و برآمدگى سر آن . قعانب ( qo ' neb ) ا . ع . درشت سخت . و شير بيشه . قعائد ( qa ' 'ed ) ع . ج . قعدة ( qo'dat ) . و ج . قعود . و ج . قعيدة . قعب ( qa'b ) ا . ع . كاسهء مغاك بزرگ درشت . و قدح چوبين مغاك . و كاسهء مغاك مايل بكوچكى . و كاسهاى كه يك كس را سير كند . ج : اقعب و قعاب و قعبة . و قعب الكلام : تك سخن و غور آن . قعب ( qo'b ) ا . ع . شكاف عميق . و غار در كوه . قعبة ( qa'bat ) ا . ع . دبه مانندى مرزنان را كه در وى طيب و بوى خوش نهند . و ظرفى با سرپوش كه در آن پست و مانند آن ريزند . قعبة ( qo'bat ) ا . ع . كوه . و شكاف كوه . قعبة ( qe'abat ) ع . ج . قعب ( qa'b ) . قعبرى ( qa'bariyy ) ا . ع . مرد سخت درشت . و ناكس بدخوى . و مرد سخت بر اهل