على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2319

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

پيدا شود ملازم تقوا و پرهيز گازى شده و مراعات آن را نمايد . و حسن ظاهر حالت كسى . عدالة ( ad lat ) م . ع . عدل الرجل عدالة و عدولة ( از باب كرم ) : پسند گواهى شد آن مرد و شهادت داد و گواهى وى پسنديده گرديد . عدالت ( ed lat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دادرسى و دادگرى و ريواز و انصاف . و راستى و درستى و صداقت . و موافق شريعت و درست كارى . و ديوان . و عدالت قاسمه : ديوانى كه در آن چيزها را بطور راستى و درستى و موافق شرع تقسيم كنند . و عدالت كردن : درست كارى كردن و دادرسى كردن . عدالت پيشه ( ed lat - pice ) ص . پ . كسى كه براستى و دادرسى عمل مىكند . عدالت قرين ( ed lat - qarin ) ص . پ . مربوط براستى و دادرسى . عدالت گستر ( ed lat - gostar ) ص . پ . عادل و دادگر و دادرس . عدالى ( ad li ) ع . ج . عدولى . عدامة ( ad mat ) ا . ع . گولى . و نام آبى . عدامة ( ad mat ) م . ع . عدم عدامة و عدما ( از باب كرم ) : گول و احمق گرديد . عدامس ( od mes ) ص . ع . كلاء عدامس : گياه خشك بسيار فراهم آمدهء در جائى . عدامل ( ad mel ) ا . ع . ج . عدمل . عدامل ( od mel ) و عداملى ( od meliyy ) ا . ع . ديرينه و سالخوردهء از چيزى . و ستبر . و كهنهء از درخت . و سوسمار . عداميل ( ad mil ) ع . ج . عدمول . عدان ( ad n ) ا . ع . ساحل دريا . و كرانهء نهر ورود . و هر هفت سال از زمان . يق : مكثوا عدانا . و از اعلام زمان است . عدان ( add n ) ا . ع . اول و بهتر از هر چيزى . و هو فى عدان شبابه : او در اول جوانى است . عدان ( add n ) و ( edd n ) ا . ع . زمانهء چيزى و عهد . و كان ذلك على عدان فلان : بود اين در عهد فلان . و كذلك على عدان فلان . عدان ( edd n ) ع . ج . عتود . عدانات ( ad n t ) ع . ج . عدانة . عدانة ( ad nat ) ا . ع . گروه مردم . ج : عدانات . و پوستپارهء بن دول . و نام موضعى . عداوات ( ad v t ) ا . ع . ج . عداوة . عداوة ( ad vat ) ا . ع . دشمنى و مخاصمة . ج . عداوات . عداوت ( ad vat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دشمنى و بدخواهى و دشمناكى . عداوت گزين ( ad vat - gozin ) ص . پ . مخالف و ضد و بدخواه . عداول ( ad vel ) ع . ج . عدولى . عدائد ( ad 'ed ) ا . ع . ج . عديد . عدائم ( ad 'em ) ا . ع . يك نوع خرمائى در مدينهء طيبه . عدائن ( ad 'en ) ع . ج . عدينة . عدبس ( adabbas ) ا . ع . بدخوى . و ستبر و درشت . و شتر توانا و استوار و محكم اندام . ج : عدابس . عدبى ( adabiyy ) ا . ع . نيكخوى و آنكه در وى عيبى نباشد . عدة ( edat ) م . ع . وعد وعدا و عدة و موعدا و موعدة و موعودا و موعودة . مر . وعد . عدة ( edat ) ا . ع . و عده و نويد . و عهد . و قول . ج : عدات . عدة ( edat ) ا . ع . گروه و جماعت . و عدة كتب : كتابهاى چند و جماعت كتاب . و عدة المراة : ايام حيض زن و يا طهر زن . و مدت سوك زن در مرگ شوى . ج : عدد . عدة ( oddat ) ا . ع . آبلهء ريزه كه بر رخسار خوبان و مردمان مليح برآيد . و ساز و ساخت و استعداد و آمادگى . و آنچه از مال و سلاح و جز آن آماده كنند . ج : عدد . و كونوا على عدة يعنى مستعد و حاضر باشيد . عدت ( eddat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عده و شماره و جماعت . و عدت بسيار : جماعت بسيار . عدت ( oddat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آمادگى و استعداد . و عدت زن . مر . عده . عدث ( ads ) ا . ع . نرمى خوى . عدد ( adad ) ا . ع . شمار . ج : اعداد . و نيز عدد بمعنى معدود يعنى كميت مركب از چندين واحد و على هذا فالاحد ليس بعدد . و گاه عدد بمعنى مصدرى يعنى شمار كردن آيد . قوله تعالى : سِنِينَ عَدَداً . عدد ( adad ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - يك و واحد . و اجتماع دو و چندين واحد . و يك جزء از چندين جزء واحد . و شمار و شماره . و گزمر . و عده . و رقم . عدد ( edad ) ا . ع . برانگيخته شدن درد مار گزيده بعد از مدتى . و ج . عدة . عدد ( odad ) ع . ج . عدة . عددى ( adadi ) ص . پ . - منسوب بعدد : شمارى و رقمى . عدر ( adr ) ا . ع . دليرى . عدر ( adr ) و ( odr ) ا . ع . باران سخت و شديد و بسيار . عدر ( adar ) م . ع . عدر المكان عدرا ( از باب سمع ) : بسيار آب گرديد آن جاى .