على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2662

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

قسطان ( qost n ) و قسطانى ( qost niyy ) و قسطانية ( qost niyyat ) ا . ع . اژفنداك و كمان رستم . قسط بندى ( qest - bandi ) ا . پ . تعيين اداى ماليات و مال الاجاره و وام و بدهى بحصه‌هاى مساوى و برابر . قسطبيلة ( qostabilat ) و قسطبينة ( qostabinat ) ا . ع . نره . و سر نره . قسطة ( qostat ) ا . ع . ساق پا . قسطر ( qastar ) ا . ع . نقاد و دانا و دوربين . قسطرة ( qastarat ) م . ع . نقد كردن درهم و دينار را . و تبديل كردن پولها را بهم . و پوم خوب از پول بد جدا كردن . قسطرى ( qastariyy ) ا و ص . ع . كسى كه درهم و دينار را نقد كند . و مرد تندار و جسيم . و نقاد دانا و آنكه سره را از نبهره جدا كند . ج : قساطرة . قسطل ( qastal ) ا . ع . گرد و غبار . ج : قساطل . و ام قسطل : بلا و سختى و داهيه . قسطل ( qostol ) ا . ع . شاه بلوط . قسطلان ( qastal n ) ا . ع . گرد و غبار . قسطلانية ( qastal niyyat ) ا . ع . آژفنداك و قوس قزح . و سرخى شفق . و جامهء سرخ . قسطلة ( qastalat ) ا . ع . قسطلة الجمل : آواز شتر كه از گلو برآرد . و قسطلة النهر : آواز نرم جوى . قسطلة ( qastalat ) ا . ع . نام ايالتى از ايالتهاى اسپانيول كه شهر مادريد پايتخت كنونى در آن واقع شده . قسطناس ( qostan s ) ا . ع . سنگى كه در روى آن بوى خوش سايند . و نام درختى . قسطنطنيه ( qostantaniyye ) و قسطنطينه ( qostantine ) ا . ع . اسلامبول . قسطنطين ( qastantin ) ا . ع . بانى شهر قسطنطنيه . قسطوره ( qasture ) و قسطوريون ( qasturiyun ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - جند بيدستر . قسطول ( qostul ) ا . ع . گرد و غبار . ج : قساطيل . قسطه ( qeste ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - يك قسط از چندين قسط . و قسط مال الاجاره . قسطير ( qestir ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - ارزيز و رصاص . قسطيلية ( qastiliyyat ) ا . ع . ايالت قسطلة . مر . قسطلة . قسقاس ( qasq s ) ص . ع . قرب قسقاس : شبگيرى بىدرنگ و سريع و شتاب . قسقاس ( qasq s ) ا . ع . رهبر و رهنما . و سريع و شدت سختى گرسنگى . و سختى سرما . و ريسمان نيكو . و شمشير كند . و شب تاريك . و شبى كه شب روى در آن سخت و دشوار باشد . و گياهى مانا بكرفس . و شير بيشه . قسقاسة ( qasq sat ) ا . ع . عصا و چوب دستى . قسقب ( qosqobb ) ا . ع . ستبر و ضخيم و كلفت . قسقس ( qasqas ) ا . ع . شير بيشه . قسقسة ( qasqasat ) م . ع . قسقس قسقسة : شتابى كرد . و قسقس بالكلب : خواند آن سگ را بكلمهء قوس قوس و قسقس الشيىء : جنبانيد آن چيز را . قسقس فى السير : كوشش كرد در رفتن و رنج كشيد . و نيز قسقسة : همهء شب رفتن . و خوردن آنچه بر استخوان باشد از گوشت و مغز . و خو كردن در شب روى و جنبانيدن عصا . قسقسة ( qasqasat ) ا . ع . قسقسة العصا : جنبش عصا . قسقيس ( qesqis ) ا . ع . سير قسقيس : سير پيوسته . قسم ( qasm ) ا . ع . دهش و عطا و به اين معنى جمع ندارد . و راى . و شك و ترديد در كارى . و باران . و آب . و قدر و اندازهء چيزى . و آنچه در دل كسى افتد بطور گمان و سپس آن گمان را قوت داده تا بطور حقيقت گردد . و حصاة القسم : سنگريزه‌ها است كه در ظرفى اندازند و آب روى آنها ريزند تا بپوشاند آنها را و اين كار را در سفر و در وقت كم آبى مىكنند و به اين قسم آب را ميان خود بخش مىنمايند . قسم ( qasm ) م . ع . قسمت المال قسما ( از باب ضرب ) : بخش كردم آن مال را . و قسم الدهر القوم : پريشان و متفرق كرد روزگار آن گروه را . و هو يقسم امره : او مىنگرد كار خود را تا چه كند و اندازه مىكند آن را و يا مىنگرد و اندازه مىكند كار خود را درصورتىكه نمىداند چه بايد بكند . و هذا ينقسم قسمين ( qasmayne ) او قسمين ( qesmayne ) : اين به دو بخش و به دو نصيب قسمت مىشود . و قسم بين النساء : نگاهداشت نوبت زنان را . قسم ( qasm ) و ( qesm ) ا . ع . خوى و عادت . قسم ( qesm ) ا . ع . نصيب و بهره . ج : اقسام . و ج ج : اقاسيم . قسم ( qesm ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - صنف و نوع . و جزء . و جور . و فرقه و گونه و جنس . قسم ( qosm ) ص . ع . ج . قيسم ( qasim ) . قسم ( qasam ) ا . ع . سوگند . و حسن و جمال .