را گذارند . و چوب بادبان كشتى كه در پهنا بالاى آن باشد . و چوب بالاى هودج . و فراهم آمد نگاه خاك موران . قرية ( qerriyyat ) ا . ع . چنيه‌دان مرغ . قريت ( qarit ) ا . ع . سرماى شديد . و آب فسرده . و ماهى پختهء فسرده و بسته شده . قريتان ( qaryat ne ) و قريتين ( qaryatayne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : مكهء معظمه و طايف . قريث ( qerris ) ا . ع . نوعى از ماهى دريائى . قريثاء ( qaris ' ) ص . ع . نخل قريثاء : نوعى از خرماى شيرين خوشمزه . و كذا : بسر قريثاء . ج : قرائث . قريثى ( qaris ) ص . ع . بسر قريثى : نوعى از خرماى شيرين خوشمزه . و كذا : تمر قريثى . قريح ( qarih ) ص . ع . خسته و ريش كرده و مجروح . ج : قرحى ( qarh ) . و بىآميغ و خالص از هر چيزى . ج : اقرحة . قريح ( qarih ) ا . ع . اول ابرى كه پيدا و نمايان گردد . و قريح السحاب : آب آن ابر . قريح ( qerrih ) ص . ع . ريش كرده و مجروح . قريحاء ( qorayh ' ) ا . ع . ماده‌اى كه در شكم اسب توليد شود مانند سر آدم . و شترى كه در رفتن سنگريزه‌ها پرت كند . قريحة ( qarihat ) ا . ع . اول آبى كه از چاه برآيد . و اول هر چيزى . و طبيعت مردم . و لفلان قريحة جيدة : فلان از جهة جودت طبع استنباط علم مىكند . قريحه ( qarihe ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - طبيعت مردم . و قوهء مدركه . و ادراك و آن چيزى كه خاطر انسانى بيشتر به آن راغب است و مخصوصا به آن ميل دارد . قريد ( qorayd ) ا . ع . مصغر قرد : كپى كوچك و خرد . قرير ( qarir ) ص . ع . سرد و خنك . و رجل قرير العين : مرد خنك چشم و شادمان چشم . قرير ( qarir ) م . ع . قرت الحية قريرا ( از باب ضرب ) : بانگ كرد مار . و قرت الدجاجة قرا و قريرا : باز ايستاد آن مرغ و قطع كرد آواز را . قرير ( qorir ) ا . پ . - مأخوذ از تركى - بها و قدر و قيمت . قريرة ( qarirat ) ص . ع . عين قريرة : چشم خنك و شادمان . قريس ( qaris ) ا و ص . ع . سرماى شديد . و بارد و سرد . و فسرده . و اصبح اليوم الماء قريسا اى جامدا . و سمك قريس : ماهى پختهء رنگ زده‌اى كه چندان بگذارند بماند تا فسرده و بسته شود . قريش ( qaric ) ص . ع . جمل قريش : شتر استوار توانا . قريش ( qorayc ) ا . ع . نام قبيله‌اى از تازيان كه آن حضرت صلى اللّه عليه و آله از اين قبيله است و پدر قبيله نضر بن كنانة است ، و من ارادبه القييلة لم يصرفه و من ارادبه الحى يصرفه . و نهر قريش : جوئى در واسط . و ابو قريش : دهى در واسط . و نيز قريش : سگ ماهى . قريشى ( qorayciyy ) ص . ع . منسوب بقريش . قريص ( qaris ) ا . ع . نوعى از نان خورش . قريص ( qorrays ) ا . ع . لنگر كشتى . و گياهى كه گزنه و انجره گويند . قريض ( qariz ) ا . ع . آنچه شتر از گلو جهة نشخوار برآرد . و شعر . و گزنه و انجره . قريظة ( qorayzat ) ا . ع . نام قبيله‌اى از جهودان خيبر . قريع ( qari ' ) ا . ع . شتر كره . و شتر كرهء آبله ريزه برآورده . ج : قرعى ( qar ' ) و گشنى كه آن را براى گشنى برگزيده باشند . و سيد و مهتر . و حريف . و حريف در قمار . و غالب . و مغلوب . و قريع الدهر : پهلوان روزگار . و قريعك : حريف و خصم تو . قريع ( qerri ' ) ا . ع . مهتر و سيد . قريعبة ( qoray'abat ) ا . ع . مصغر قرعبلانة كه جانورى است دريائى پهن بزرگ شكم . قريعة ( qari'at ) ا . ع . خيار مال و برگزيدهء مال . و ماده شترى كه گشن به روى بسيار جهد و بار كم گيرد . و سقف خانه . و قريعة البيت : بهترين جاى در خانه . قريم ( qerim ) ا . پ . شبه جزيرهء قرم . قريم ( qoraym ) ا . ع . كلمهء دشنام . و بنو قريم : گروهى از تازيان . قرين ( qarin ) ا . ع . مقارن و همسر و همسال مرد . و يار . و شترى كه با شتر ديگر با هم بندند . و نزديك . ج : قرناء . و هم‌نشين . و ديو كه هميشه با مردم باشد و گاهى جدا نشود . و نفس ( nafs ) . يق : اسمحت قرينه‌اى ذلت نفسه . قرين ( qarin ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پا چنامه و مصاحب و يار و هم نشين . و مثل و نظير و سجاهر . و نزديك . و قرين قبول : نزديك قبول . و عزت قرين : كسى كه با عزت مصاحب و همراه باشد . قريناء ( qorayn ' ) ا . ع . لوبيا . قرينان ( qarin ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : ابا بكر و طلحه رضى اللّه عنهما چرا كه يكوقتى هر دو را بيك ريسمان بسته بودند . قرينة ( qarinat ) ا . ع . نفس ( nafs ) . و زن شوى . و هر چيز كه روباروى چيز ديگرى باشد . ج : قرائن .