على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2652

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

پ . يك نوع جامه‌اى كه در عراق بافند . قرقور ( qorqur ) ا . ع . كشتى دراز و بزرگ . قرقوس ( qorqus ) ا . ع . كلمه‌اى كه بدان بزغاله را هنگام دوشيدن خوانند . و نيز بدين كلمه سگ را مىخوانند . و نيز قرقوس : بيابان بىگياه . قرقوس ( qaraqus ) ا . ع . بيابان فراخ درشت تابان بىگياه و بلند هموار كه در آن برآمد نگاه آب گرم سوزان پليد كه گويا پاره‌ايست از آتش فراوان بود . قرقوص ( qorqus ) ا . ع . بچهء سگ . قرقوف ( qorquf ) ا . ع . قرقف و مى . و درم و پول سيمين . قرقومى ( qarqumi ) ا . پ . نوعى ار جامه . قرقى ( qoroqi ) پ . منسوب بقرق . و قرقى پروانه : اذن ضبط مال . قركن ( qar - kan ) ا . پ . زمينى كه توجبه و آب آن را كنده و در هر جائى از آن كمى آب ايستاده باشد . و جوى نوكنده كه تازه احداث شده باشد . قرلتاى ( qarelt y ) ا . پ . - مأخوذ از تركى - سالار انجمن . قرلف ( qarlof ) ا . پ . نام جائى در تركستان . قرلى ( qerell ) ا . ع . مرغى نيك برحذر و هوشيار كه پيوسته ترسان و بيمناك بر روى آب باشد و همواره بچشمى به هوا و بچشمى زير آب نگاه كند . المثل : احزم او احذر من قرلى ان راى خيرا تدلى و ان راى شرا تولى . قرم ( qarm ) ا . ع . اشتر گرامى كه وى رانه نبندند و نه بار كنند و براى گشنى نگاهدارند و يا فربه كنند براى كشتن . و مهتر قوم . ج : قروم . و نشانى مر تير قمار را . و نشانى در بينى شتر . قرم ( qarm ) م . ع . قرمه قرما ( از باب نصر ) : پوست باز كرد از آن . و قرم فلانا : دشنام داد قلان را . و قرم الطعام : خورد طعام را . و قرم البعير قرما و قروما و قرمانا و مقرما ( از باب ضرب و نصر ) : نخست گياه خوردن گرفت آن شتر و يا بضعف و سستى خورد . و قرم الصبى و البهم قرما و قروما ( نيز از باب ضرب و نصر ) : خورد آن كودك و آن ستور ريزه بطور ضعف و سستى در نخستين دفعه‌اى كه بناى خوردن گذاشت . و قرم فلانا : بند كرد فلان را و حبس نمود . و قرم البعير : پوستپاره‌اى از بينى شتر بريد بىجدا كردن و گرد ساخت آن را و يا پوستپاره‌اى از بالاى بينى شتر بريد تا بجاى مهار افتد و شتر خوار و رام گردد و اين كار را براى نشان كنند و اين نشان را قرم ( qarm ) گويند . قرم ( qorm ) ا . ع . گياهى دريائى كه در ستبرى و سپيدى مانند چنار است . قرم ( qaram ) ا . ع . شدت ميل و آرزوى گوشت . قرم ( qaram ) م . ع . قرم الرجل الى اللحم قرما ( از باب سمع ) : آرزوى گوشت آمد آن مرد را . و كذا : قرم الرجل الى الحب و الى لقاء فلان . قرم ( qarem ) ص . ع . گوشت‌خواره . و بعير قرم : شتر گرامى كه وى رانه بندند و نه بار كنند و نه سوار شوند و براى گشنى و يا براى كشتن نگاهدارند . قرم ( qerem ) ا . ع . شبه جزيره‌اى در جنوب روسيه واقع در كنار درياى سياه و داراى 3000 ، 133 ، 2 نفر جمعيت و سباستوپل و سمفروپول از شهرهاى اين جزيره مىباشد . و بحر القرم كه درياى آزوف نيز گويند : خليجى است كه از درياى سياه متشكل مىگردد . قرم ( qorram ) ا . پ . - مأخوذ از تركى - قرمساق . قرماء ( qarm ' ) ص . ع . ناقة قرماء : شتر مادهء پوست بينى بريدهء آونگان گذاشته . قرماء ( qarm ' ) ا . ع . نام جائى در يمامة كه قرمى نيز گويند . قرماز ( qerm z ) ا . ع . نان پهن و گرد . قرماص ( qerm s ) ا . ع . كوتاهى رخسار . يق : فى وجهه قرماص . و نيز قرماص : بمعنى قرمص ( qermes ) . مر . قرمص . ج : قراميص . قرمان ( qarm n ) و ( qaram n ) ا . ع . نام اقليمى در روم . قرمان ( qaram n ) م . ع . قرم قرما و قرمانا . مر . قرم ( qarm ) . قرمة ( qarmat ) ا . ع . نشانى كه بر تير قمار گذارند مانند قرم شتر . و پارچه‌اى كه بدان فرش را پاك كنند . قرمة ( qarmat ) و ( qormat ) ا . ع . پوست پاره‌اى كه جهة نشان از بينى ستور بريده آونگان گذارند . قرمة ( qormat ) ا . ع . آنجاى از بينى شتر كه جهة نشان مىبرند و آونگان مىگذارند . قرمد ( qarmad ) ا . ع . آنچه بدان طلا نمايند مانند زعفران و گچ . و نوعى از سنگريزه كه آن را پخته و حوض از وى بنا كنند . و سفال . و آجر و خشت پخته . قرمدة ( qarmadat ) م . ع . قرمده قرمدة : طلا كرد آن را بقرمد . و قرمد فى الكتابة : باريك و مقرمط نوشت كتاب را . و قرمد فى المشى : گام نزديك نهاد در رفتار . قرمز ( qermez ) ا . پ . يك نوع حيوان