على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2642
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
قران ( qorr n ) ا . ع . نام دهى . و نام مردى . قرآنخوان ( qor ' n - x n ) ا . پ . كسى كه وى را از منصب و حكومت معزول كرده باشند . قرانى ( qor n ) ا . ع . نزديك . قرآنى ( qor ' ni ) ص . پ . منسوب به قرآن مجيد . قرانيا ( qar niy ) ا . ع . نام درختى كوهى كه ميوهء آن سرخ و قابض است . قرانيس ( qar nis ) ا . ع . اوايل توجبه و يا اوائل توجبه با آنچه آورد . قرانيص ( qar nis ) ع . ج . قرنوص ( qornus ) . قراوح ( qar veh ) ع . ج . قرواح ( qerv h ) . قراول ( qar vol ) ا . پ . - مأخوذ از تركى - پيشرو لشكر . و فوجى كه پيشاپيش رود و از سياهى و نمودارى دشمن خبر دهد . و سپاهى كه در جلو ديگر سپاهيان در وقت راحت باش بايستيد و نگاهبانى از آنها كند و هركش . و قراول كشيدن : نگاهبانى كردن . و قراول بر در ملوك را ياتش گويند . قراولخانه ( qar vol - x ne ) ا . پ . جائى كه در آن قراولان منزل دارند و ياتشخانه . قراولى ( qar voli ) ا . پ . نگهبانى و محارست و محافظت . و قراولى كردن : نگهبانى كردن و محارست نمودن . قراؤن ( qarr 'una ) ع . ج . قراء ( qarr ' ) . قراؤن ( qorr 'una ) ع . ج . قراء ( qorr ' ) . قراوى ( qorr viyy ) ص . ع . منسوب بقراء . قراويح ( qar vih ) ع . ج . قرواح ( qerv h ) . قراهيد ( qar hid ) ا . ع . گوسپندان ريزه . قرائب ( qar 'eb ) ع . ج . قريبة . قرائث ( qar 'es ) ع . ج . قريثاء ( qaris ' ) . قرائح ( qar 'eh ) ع . ج . قريحة . قراى صاحب طيلسان ( qar ye - ) ( s heb - taylas n ) پ . كنايه از ستارهء مشترى و يا از زحل . قراى طيلسان ( qar ye - tayals n ) پ . كنايه از زحل . قرائن ( qar 'en ) ع . ج . قرينة . و نيز آنچه براى انسان حاصل مىشود از آثار و علامات تا قطع كند بر صحت و حقانيت مطلبى و يا بر سقم و بطلان آن . و ذوات القرائن : ج . ذو القرينتين . و دور قرائن : سرايهاى روباروى هم . قراين ( qar yen ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آثار و علاماتى كه دلالت كند بر چيزى . قرائى ( qorr 'iyy ) ص . ع . منسوب بقراء ( qorr ' ) . قرب ( qarb ) م . ع . قرب السيف قربا ( از باب نصر ) : در نيام كرد شمشير را . و نيام ساخت براى شمشير . و قرب الضيف : گوشت قرب كه تهيگاه باشد خورانيد ميهمان را . قرب ( qorb ) ا . ع . نزديكى . و خويشى . و هو بالقرب منى : او خويش من است . قرب ( qorb ) م . ع . قرب منه و اليه قربا و قرابة و قرابا و قربة و قربى و قربانا و قربانا ( از باب كرم ) : نزديك شد به آن . و قرب الامر قربا و قربانا و قربانا ( از باب سمع - و در لغتى از باب نصر ) : كرد آن كار را و يا نزديك شد به آن كار . قوله تعالى : وَ لا تَقْرَبُوا الزِّنى . وَ لا تَقْرَبا هذِهِ الشَّجَرَةَ . و قربت المراة : نزديكى كردم با آن زن كه كنايه از جماع باشد . قرب ( qorb ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نزديك . و نزديكى . و همسايگى و همجوارى . و قرب و بعد : نزديك و دور . قرب ( qorb ) و ( qorob ) ا . ع . تهيگاه . و از زير تهيگاه تا تنگ جاى . و نرم جاى شكم . ج : اقراب . قرب ( qarab ) ا . ع . شبگيرى كه بامدادان به آب رسند يعنى درصورتىكه ما بين شخص و آب جز سير يك شب فاصله نباشد ، و هرگاه سير دو روز فاصله باشد اول روزى كه بطلب آب مىروند قرب گويند و دوم روز را طلق ( tala'q ) . و قولهم : قرب بصباص يعنى قرب سريع . و نيز قرب : چاه نزديك به آب . و جستجوى آب در شب . قرب ( qarab ) م . ع . قرب قربا ( از باب سمع ) : دردگين تهيگاه گرديد . قرب ( qerab ) ع . ج . قربة ( qerbat ) . قرب ( qorab ) ع . ج . قربة ( qorbat ) و قربة ( qorobat ) . قرباء ( qorab ' ) ع . ج . قريب ( qarib ) . قربات ( qerb t ) و ( qerab t ) و ( qereb t ) ع . ج . قربة ( qerbat ) . قربات ( qorb t ) و ( qorab t ) و ( qorob t ) ع . ج . قربة ( qorbat ) و قربة ( qorobat ) . قرباغه ( qorb qe ) ا . پ . - مأخوذ از تركى - غوك و وزغ . قربان ( qarb n ) ص . ع . هر آوند نزديك بپرى رسيده . يق : اناء قربان و قدح قربان . ج : قراب ( qer b ) . قربان ( qerb n ) ا . ع . مجامعت .