على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2601

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

فيز ( fiyazz ) ا . ع . آنكه گوشت ساق و پى وى سخت باشد . فيزله ( fayzalat ) ا . ع . زمينى كه زود سيل آرد . فيزوم ( fizum ) ا . پ . رودخانهء گنگ . فيسا ( fis ) ا . پ . طاووس . فيسحى ( faysah ) ا . ع . گشادى ما بين گامها . فيش ( fayc ) ا . ع . سر نره . فيش ( fayc ) م . ع . فاش الحمار الاتان فيشا ( از باب ضرب ) : برجست خر نر بر ماده و برآمد بر آن . و فاش الرجل : افتخار كرد و بزرگ منشى نمود و تكبر كرد و پنداشت در خود چيزى كه نداشت . فيشة ( faycat ) ا . ع . سر نره . فيشلة ( faycalat ) ا . ع . سر نره . و سر نرهء كلان . ج : فياشل . فيشوشة ( faycucat ) ا . ع . سستى و فروهشتگى . فيشون ( faycun ) ا . ع . نام نهرى . فيص ( fays ) م . ع . فاص فى الارض فيصا ( از باب ضرب ) : رفت و دور شد . و ما فصت : از جاى نرفتم . و ما يفيص به لسانه : سخنى نگفت و هيچ چيز ظاهر نكرد و بيان ننمود . فيصل ( faysal ) ص . ع . قول فيصل : قولى كه جدا كند ميان حق و باطل . و حكم فيصل : حكم نافذ و روان . و حكومة فيصل : كذلك . و طعنة فيصل : زخمى كه فصل كند و جدائى دهد ميان دو حريف . فيصل ( faysal ) ا . ع . حاكم . فيصل ( faysal ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - انفصال و جدائى . و قطع گفتگو . و انجام كار . و ترتيب و بند و بست كار . و فيصل دادن : انجام دادن . و بند و بست كردن . و بانتها رسانيدن و درست كردن . و فيصل كردن : دفع دعوا و خصومت كردن . و قضاوت كردن و حكومت نمودن . و قطع گفتگو كردن . فيصل نامه ( faysal - n me ) ا . پ . نوشته و حكم پس از قطع گفتگوى مدعى و مدعى عليه . و قانون . فيصله ( faysale ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حكم . و ترتيب . و بند و بست . و انتظام . فيصلى ( faysaliyy ) ا . ع . حاكم . فيصور ( faysur ) ا . پ . نام شهرى كه كافور از آنجا آرند . فيصور ( faysur ) ا . ع . خر شادمان . فيض ( fayz ) ا . ع . مرگ . و آب بسيار و روان . و اسب تيزرو . ج : فيوض . و رود نيل . و رود بصره . و اعطاء غيضا من فيض : داد او را اندكى از بسيار . و نيز فيض : لقب مطلب بن عبد مناف برادر هاشم . و نام اسبى . فيض ( fayz ) م . ع . فاض الماء فيضا و فيوضا و فيوضا و فيضوضة : و فيضانا ( از باب ضرب ) : بسيار شد آب چندانكه روان گرديد . و فاض الوادى : لبالب رفت رود . و فاض صدره بالسر : آشكار كرد راز را . و فاض اللئام : بسيار شدند مردمان لئيم . و فاض السيل : بسيار شد آب توجبه چندانكه ريزش كرد از لبه‌هاى رودخانه . و فاض الاناء : پر شد آن ظرف . و فاض الماء و الدم : چكيد آب و خون . و فاض كل سائل : روان شد . و فاض الخبر : فاش شد خبر . و فاض الرجل فيضا و فيوضا : بمرد آن مرد . و فاضت نفسه : برآمد جان او . و فاض الدمع : روان شد اشك . فيض ( fayz ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كثرت و وفور و فراوانى . و عنايت و احسان و انعام و مدد و فضل و لطف و شفقت و توجه . و عطا و بخشش و بذل و كرم و سخاوت و جوانمردى . و فيض اقدس : فيضى كه از جانب حق بىواسطهء روح اعظم بانبياء و اوليا مىرسد . و فيض حق و يا فيض ربانى : عنايت حق تعالى . و فيض عام : عنايت و رحمتى كه شامل همهء موجودات و مخلوقات گردد . و فيض كرم : عنايت خداوند كريم . و فيض مقدس : فيضى كه از جانب حق تعالى بواسطهء روح اعظم مىرسد . فيضان ( fayaz n ) م . ع . فاض فيضا و فيضانا . مر . فيض . فيضان ( fayaz n ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - افزونى و زيادتى . فيض بخش ( fayz - baxc ) ص . پ . عنايت‌كننده و بخشاينده . فيضة ( fayzat ) ا . ع . فيضة الدمع : روانى اشك . و فيضة الخمر : كذلك . فيض رسان ( fayz - ras n ) ص . پ . عنايت‌كننده . فيضوضاء ( fayzuz ' ) ا . ع . امرهم فيضوضاء بينهم يعنى مختلف‌اند در امور خود و هر يك از آنها تصرف در كارى مىكند كه مر ديگرى راست . فيضوضة ( fayzuzat ) ا . ع . فاض فيضا و فيضوضة . مر . فيض . فيضوضى ( fayzuz ) و فيضيضاء ( fayziz ' ) و فيضيضى ( fayziz ) ا . ع . فيضوضاء . مر . فيضوضاء . فيض‌ياب ( fayz - y b ) ص . پ . فيض رسان . و محظوظ و مسعود . و مبارك و خجسته . فيظ ( fayz ) ا . ع . مرگ . يق : حان فيظه : نزديك شد مرگ او . فيظ ( fayz ) و فيظان ( fayaz n ) م . ع .