على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2585

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

و ميخهاى سرپهنى كه بر لگام و جلد كتاب و جز آن مىكوبند . فلس ( falas ) ا . ع . عدم رسائى بمطلوب ( اسم است افلاس را ) . فلسطون ( falastun ) و ( felastun ) ا . ع . ايالتى از سوريا در ما بين فنيسى و درياى مورت و درياى بحر الروم و كوير سوريا كه از رود ژوردن مشروب مىگردد . و نيز نام شهرى در عراق . فلسطى ( felastiyy ) ص . ع . منسوب بفلسطين . فلسطين ( felestin ) ا . پ . ايالتى از سوريا كه پايتخت آن اورشليم بوده . فلسطين ( falastin ) و ( felastin ) ا . ع . فلسطون ، و قيل : تقول فى حال الرفع بالواو و فى النصب و الجر بالياء او يلزمها الياء فى كل حال . فلسفة ( falsafat ) ا . ع . - مأخوذ از يونانى - فلسفه و علم حكمت . فلسفه ( falsefe ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - علم حكمت . فلشك ( feleck ) ا . پ . كوزه‌اى كه جهة كودكان نقاشى كنند . فلط ( falt ) م . ع . فلط عن سيفه فلطا ( از باب نصر ) : سرگشته و حيران گرديد از شمشير خود . فلط ( falat ) ا . ع . ناگاه . يق : لقيته فلطا : ناگاه ملاقات كردم او را . فلطاح ( felt h ) ص . ع . راس فلطاح : سرپهن و عريض . فلطاس ( felt s ) ا . ع . سر نرهء ستبر درشت . و سر نرهء پهن . فلطحة ( faltahat ) م . ع . گسترده و پهن گردانيدن گردهء نان و جز آن را . فلطوس ( feltavs ) و فلطيس ( feltis ) ا . ع . سر نرهء ستبر درشت . و سر نرهء پهن . فلطيسة ( feltisat ) ا . ع . سر بينى خوك . فلع ( fal ' ) م . ع . فلعه فلعا ( از باب فتح ) : شكافت آن را و بريد . فلع ( fal ' ) و ( fel ' ) ا . ع . كفتگى و تركيدگى پاى و جز آن . ج : فلوع . فلع ( fol ' ) ع . ج . فلوع ( falu ' ) . فلعة ( fel'at ) ا . ع . پاره‌اى از كوهان شتر . و لعن الله فلعتها دشنام است تازيان را . فلغ ( falq ) م . ع . فلغ راسه فلغا ( از باب فتح ) : شكست سر او را . فلغند ( falqand ) و ( folqond ) ا . پ . پرچين و خاربستى كه بر دور باغ و كشت زار كنند . و جا و محل خطرناك از دريا كه كشتى را در آن خطر بزرگ باشد . فلغود ( falqud ) ا . پ . پنبه دانه و تخم جوزق . فلفل ( felfel ) ا . پ . پلپل و مرچ و بار درختى از طايفهء وردى كه مانند توابل در تلذيذ اغذيه و تحريك اشتها به كار برند و بر دو قسم است : سپيد و سياه . و فلفل ابيض : همان پلپل سپيد . و فلفل دراز و يا دار فلفل : كبابه . و فلفل در آتش افكندن : بىآرام و مضطرب كردن . و فلفل سرخ و يا فلفل فرنگى : بار گياهى از طايفهء سلانه كه مانند توابل استعمال مىكنند و ناغشت نيز گويند . فلفل ( felfel ) و ( folfol ) ا . ع . پلپل . فلفل ( folfol ) ا . ع . خادم زيرك . و ليف درخت خرما . و نام مردى . فلفلة ( falfalat ) م . ع . خراميدن بناز . و ماليدن دندان بمسواك . فلفل مور ( felfel - mur ) و فلفل - مون ( felfel - mun ) ا . پ . پودنهء كوهى و يا قسمى از نعناع كه فرنگيان بدان نعناع فلفلى مىگويند و در گيلان خالىواش معروف است . فلفل مويه ( felfel - muye ) ا . پ . بيخ دار فلفل . فلق ( falq ) ا . ع . بركندگى پشم از پوست چون گنده و بد بوى گردد . و فلق المفرق : ميانهء تارك سر . فلق ( falq ) م . ع . فلقت الشيئ فلقا ( از باب ضرب ) : شكافتم آن چيز را . فلق ( falq ) و ( felq ) ا . ع . بلا و سختى . و شكاف دهن . يق : كلمنى من فلق فيه اى من شق فمه . و كذلك : من فلق فيه . فلق ( felq ) ا . ع . كار شگفت . و كمانى كه آن را از نيمهء چوب ساخته باشند . و چوب و يا شاخه‌اى كه آن را دو نيم كرده باشند و هر يك از آن دو نيمه را فلق نامند . فلق ( falaq ) ا . ع . همهء آفرينش . قوله تعالى : قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ . و سپيده دم . و هر چه شكافته شود از روشنى بامداد . و سپيدى آخر شب . و دوزخ . و نام چاهى در دوزخ . و زمين پست ميان دو پشته . ج : فلقان . و جاى فراخ . و فضاى ميان دو پشتهء ريگ . و كنده‌اى كه در زندان بر پاى زندانى نهند . و شكاف كوه . و شكاف هر چيزى . و شير ترش و قطعه قطعه گرديده . و شير باقى ماندهء در تك قدح . ج : فلوق . يق : فى رجلة فلوق اى شقوق . و درشتم و طعن گويند : يا ابن شارب الفلق يعنى اى پسر آن‌كس كه شير باقى ماندهء در تك ظرف را خورده است . فلق ( folaq ) ا . ع . بلا و سختى . يق : فلان جاء بعلق فلق اى الداهية ، و قد ينونان . فلقاء ( falq ' ) ص . ع . شاة فلقاء الضرة : گوسپندان فراخ پستان . فلقان ( folq n ) ا . ع . ج . فلق ( falaq ) . فلقان ( folq n ) ا . ع . دروغ آشكارا و صريح .