على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2572
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
بيفگند او را بر زمين . و فطابها : تيز داد . و فطا بسلحه : ريخ زد . و فطات القدر بزبدها : كف برآورد آن ديگ . فطأة ( fot'at ) ا . ع . فرورفتگى پشت و برآمدگى سينه . فطار ( fot r ) ص . ع . سيف فطار : شمشيرى كه در آن كفتگى بود و نبرد چيزى را . فطارى ( fot riyy ) ا . ع . مرد بىخير و بىشر . فطاطيس ( fat tis ) ع . ج . فطيس ( fettis ) . فطافط ( fat fet ) ا . ع . آوازهاى هنگام سرزنش و وقت زجر و هنگام نزديك گائيدن . فطام ( fet m ) ا . ع . از شير بازكردگى . فطانة ( fat nat ) م . ع . فطن فطنا و فطانة . مر . فطن ( fatn ) . فطانة ( fet nat ) م . ع . فطن فطنا و فطانة . مر . فطن ( fetn ) . فطانت ( fet nat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زيركى و دانائى و هوشيارى . و اطلاع . و فراست و تيز فهمى . فطانية ( fat niyat ) م . ع . فطن فطنا و فطانية . مر . فطن ( fatn ) . فطح ( fath ) م . ع . فطح الشيئ فطحا ( از باب فتح ) : پهن و عريض گردانيد آن چيز را . و فطحه بالعصا : بچوبدستى زد او را . و فطحت المراة بولدها : انداخت آن زن بچهء شكمى خود را . و فطح العود و غيره : تراشيد آن چوب و جز آن را و پهن گردانيد . فطح ( fatah ) م . ع . فطح فطحا ( از باب سمع ) : پهن سر شد و پهن گشت نوك بينى . و فطح النخل : گشنى پذيرفت آن خرمابن . فطح ( fatah ) ا . ع . پهنى سر . و پهنى نوك بينى . فطحل ( fathal ) و ( fothol ) ا . ع . از اعلام است . فطحل ( fetahl ) ا . ع . زمانى كه در آن مردم هنوز خلق نشده بودند . و زمانى كه سنگها تر و نرم بودند و حجريت پيدا نكرده بودند . و زمان نوح پيغمبر . و نيز فطحل : سيل و توجبه . و مرد فربه با گوشت و بزرگ . و شتر فربه دفزك . فطذ ( fatz ) م . ع . فطذه عنه فطذا ( از باب ضرب و نصر ) : بازداشت او را و از وى و نهى كرد . فطر ( fatr ) ا . ع . شكاف . ج : فطور . و مذى . فطر ( fatr ) م . ع . فطره فطرا ( از باب نصر و ضرب ) : شكافت آن را . و فطر الناقة : دوشيد ماده شتر را بسبابه و ابهام و يا با كنار انگشتان . و فطر العجين : تعجيل كرد در خمير و نان فطير پخت از آن . و فطر الجلد : نيكو ناپيراست پوست را . و فطر ناب البعير فطرا و فطورا : برآمد دندان نيش شتر . و فطر الله الناس ايضا فطرا و فطورا : آفريد خداوند مردمان را . و فطر الامر : آغاز كرد در آن كار و برآورد آن را . و فطر الصائم : روزه گشاد آن روزه دار و آشاميد و خورد . و فطره : روزه گشايانيد او را و داد او را چيزى كه روزه بگشايد ( لازم و متعدى ) . فطر ( fetr ) ا . ع . افطار و گشايش روزه . و عيد الفطر : روز اول از ماه شوال . فطر ( fetr ) ص . ع . روزه گشاينده ، واحد و جمع در وى يكسان است . يق : رجل فطر و قوم فطر . فطر ( fetr ) و ( fotr ) ا . ع . انگور وقتى كه سر آن ظاهر گردد . فطر ( fotr ) ا . ع . مالش آرد . فطر ( fotr ) و ( fotor ) ا . ع . نوعى از سماروغ كشنده و مهلك . و كف شير تازه وقت دوشيدن . فطر ( fotr ) و ( fotor ) ص . ع . تخمير ناشده . فطر اساليون ( fatr s liyun ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - تخم كرفس و يا كرفس كوهى . فطرة ( fetrat ) ا . ع . آفرينش . و سرشتى كه بچه در رحم بدان آفريده مىشود . و صدقهء فطر . و دين . و قدرت خالق . و قولهم : تجب الفطرة ( هو على حذف مضاف ) اى تجب زكات الفطرة و هى البدن . الحديث : كل مولود على الفطرة : اى على المعرفة بان اللّه خالقه . فطرت ( fetrat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - طبيعت و سرشت و جبلت و ذات و آنچه برآن آفريده شده . و خلقت و پيدايش . و شكل . و خرد و فهم و فراست و زيركى . و فريب و حيله و مكر و نيرنگ . فطرة ( fotrat ) ا . ع . واحد فطر يعنى سماروغ كشنده و قتال . فطرتى ( fetrati ) ص . پ . حيلهباز و فريبنده . و زيرك . فطرس ( fotros ) ا . ع . پطرس كه يكى از حواريون عيسى مىباشد . فطره ( fetre ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - صدقهء روزه گشادن . فطرى ( fatr ) ا . ع . نان فطير . يق : اطعمه فطرى اى فطيرا . فطرى ( fetri ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - طبيعى و جبلى و خلقى .