عتق ( otoq ) و ( etq ) ا . ع . درختى كه از آن كمان سازند . عتقاء ( otaqa ' ? ) ع . ج . عتيق . عتك ( atk ) م . ع . عتك به الطيب عتكا ( از باب ضرب ) : چسپيد به او بوى خوش . و عتك فلان فى القتال : حمله نمود فلان در جنگ . و عتك الفرس : آهنگ گزيدن كرد آن اسب . و عتك عليه يضربه : زجر نكرد وى را و باز نداشت چيزى او را از آن . و عتكت القوس عتكا و عتوكا : كهنه شد آن كمان و سرخ گرديد چوب آن از كهنگى . و عتك اللبن : نيك ترش گرديد شير . و كذلك النبيذ . و عتك البول على فخذ الناقة : خشك گرديد كميز بر ران ماده شتر . و عتك البلد : سياست و حفاظت كرد آن شهر را . و عتك القوم الى موضع كذا : خواهش نمودند قوم اين موضع را و ميل آن كردند . و عتك فلان يده : دو تا داشت فلان دست را بر سينه . و عتك المراة : بزرگ و مهتر گرديد آن زن . و عتك فلان ببينته : پائيد فلان و ثبات ورزيد بر دليل خود و استوار و راست كرد مقصد و مراد خود را . و لا ادرى على اى وجه عتكوا : نمىدانم بكدام طرف توجه كرده و ميل نمودند . عتك ( atk ) ا . ع . دهر و زمانه . و نام كوهى . عتك ( atak ) م . ع . عتك القوس عتكا ( از باب سمع ) : كهنه شد آن كمان و سرخ گرديد چوب آن از كهنگى . عتكى ( atakiyy ) ص . ع . منسوب بقبيلهء عتيك . عتل ( atl ) م . ع . عتله عتلا ( از باب ضرب و نصر ) : سخت كشيد آن را و برداشت آن را . و عتل الناقة : كشيد آن ماده شتر را . و عتل العنتل : سخت كشيد تلاق را . عتل ( atal ) م . ع . عتل الى الشر عتلا ( از باب سمع ) : شتافت بسوى شر و بدى . عتل ( atal ) ا . ع . ج . عتلة . عتل ( atel ) ص . ع . مرد شتابندهء ببدى . عتل ( otoll ) ا . ع . نيزهء درشت . و مرد بسيار خوار و سركش درشت‌خوى سخت‌گوى سخت آزار . قوله تعالى : عُتُلٍّ بَعْدَ ذلِكَ زَنِيمٍ . عتل ( otol ) و ( otoll ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردم بد جنس و وحشى . و مردم پرخوار . عتلاء ( otal ' ) ع . ج . عتيل . عتلة ( atalat ) ا . ع . كمان فارسى . ج : عتل . و كلوخ كلان كه از زمين بركنده باشند . و آهنى مانند سر تبر . و چوب دستى مانندى بزرگ و سر پهن از آهن كه بدان ديوار بشكنند . و برماى درودگران . و تيشهء چوب گاو . و شتر ماده كه هرگز آبستن نشود . و چوبدستى ستبر درشت . و نام شخصى كه آن حضرت صلى اللّه عليه و آله نام وى را تغيير داده عتبة نام گذاشت . عتلة ( otollat ) ص . ع . مونث عتل . عتم ( atm ) م . ع . عتم عنه عتما ( از باب ضرب ) : باز ايستاد از آن پس از گذشتن در آن و باز ماند از كردن كارى كه ارادهء آن داشت . و عتم قراه : دير نمود در مهمانى او . و عتم الليل : گذشت پاره‌اى از شب . و عتم الشعر : بركند موى را . و عتمت الابل : دوشيده شدند شتران وقت عشا و بدين معنى از نصر نيز آيد . و عتم فلان : سير كرد فلان در عتمة . و عتم فلان ابله : در عتمة وارد كرد فلان شتران خود را و يا در عتمة بيرون كرد آنها را . عتم ( atm ) ا . ع . از اعلام است . و نام اسبى . عتم ( otm ) و ( otom ) ا . ع . زيتون برى . عتمة ( atamat ) ا . ع . سه يك اول از شب پس از غيبت شفق و يا وقت نماز خفتن . و بقيهء شير كه پس از دوشيدن در پستان باقى ماند و يا شيرى كه وقت عتمة پستان فراهم آرد . و تاريكى شب . و باز گشتن شتران از چراگاه وقت شام . عتن ( atn ) م . ع . عتنه الى السجن عتنا : ( از باب ضرب و نصر ) : سخت راند آن را بسوى زندان . عتن ( oton ) ع . ج . عتون . عتو ( otovv ) م . ع . عتا عتيا و عتيا و عتوا ( از باب نصر ) : بزرگ منشى نمود و سركشى كرد و از حد در گذشت . عتو ( otovv ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تكبر . و سركشى . عتوادة ( etv dat ) ا . ع . مرد كوتاه بالا . عتوادة ( otv dat ) ا . ع . از اعلام است . عتوارة ( etv rat ) ا . ع . پاره‌اى از شك . و مرد كوتاه بالا . عتوارة ( etv rat ) و ( otv rat ) ا . ع . نام قبيله‌اى از تازيان . عتوب ( atub ) ص . ع . آنكه در وى عتاب اثر نكند . عتود ( atud ) ا . ع . درخت كنار . و درخت بزرگ ريگستانى . و بزغالهء بزرگ يك ساله . ج : اعتدة و عتدان و عدان . عتور ( atur ) ا . ع . فرج گشادهء از تيزى شهوت . ج : عتر . عتور ( etvar ) ا . ع . نام وادى . عتور ( otur ) م . ج . عتر عترا و عتورا . مر . عتر . عتوك ( otuk ) م . ع . عتك فى الارض عتوكا ( از باب ضرب ) : تنها رفت و سفر كرد . و عتك على يمين فاجرة : اقدام نمود بر سوگند دروغ . و عتك عليه بخير