على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2546

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

فرغ ( farq ) و ( ferq ) ا . ع . ذهب دمه فرغا : برايگان رفت خون او . و كذلك : فرغا . فرغ ( ferq ) ا . ع . پرداخت . و فراغت و خلاصى و رهائى . فرغ ( faraq ) م . ع . فرغ الماء فرغا ( از باب سمع ) : ريخته شد آب . فرغ ( fareq ) ص . ع . پردازندهء از كارى . و فارغ و آسوده و بيكار . فرغ ( forraq ) ع . ج . فارغ . فرغاء ( farqa ' ) ص . ع . طعنة فرغاء : طعن فراخ . فرغار ( farq r ) ص . پ . خيسانيده و نيك تر شده . و سرشته گرديده و آغشته . و خمير شده . و شكسته . و كوفته شده . فرغار ( farq r ) ا . پ . نام تركى كه افراسياب وى را بجاسوسى فرستاد تا مقدار لشكر رستم را معين كند . فرغاريدن ( farq ridan ) ف م . پ . نيك خيسانيدن و به خوبى تر كردن . و آغشته كردن . و خمير كردن با هر مايعى . و خاراندن سر . فرغان ( farq n ) ا . پ . مردم فرغانه . فرغان ( farq ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو ستارهء فرغ الدلو المقدم و فرغ الدلو المؤخر از منازل ماه . فرغانج ( farq nj ) و فرغانچ ( farq nc ) ا . پ . ماده گاو فربه پرگوشت . و استر فربه پرگوشت . ورزستان و باغ انگور . فرغانه ( farq ne ) ا . پ . نام ولايتى از تركستان كه آخسيكت پايتخت آن است . و نام نوائى از موسيقى . و نام كوهى كه مردم - گياه فراوان دارد . فرغانيان ( farq niy n ) ا . پ . مردمان فرغانه . فرغر ( farqar ) ا . پ . خشك رودى كه سيلاب از آنجا گذشته و در هر جائى قدرى از آب آن مانده و ايستاده باشد . و شمر و غدير . و رود كوچك و خردى كه از رود بزرگ منشعب شده باشد . فرغردن ( farqardan ) ف م . پ . فرغاريدن . فرغرده ( farqarde ) ص . پ . آغشته . و خمير كرده و بهم سرشته . فرغل ( farqol ) ا . پ . لفافه . و ملحفه . و لحاف و بالاپوش . و قبا . فرغل ( forqol ) ا . پ . دفع الوقت . و درنگى و تأخير . و غفلت و تغافل و فرغول . فرغن ( farqan ) ا . پ . جويى كه بتازگى احداث كرده و آب در آن روان كند . فرغند ( farqand ) و فرغنده ( farqande ) ا . پ . عشقه و گياهى كه بر درخت پيچد . و هر چيز كه بوى ناپسند كند . فرغو ( farqu ) ا . پ . طبع و خوى و سرشت و فرخوى . فرغور ( farqur ) ا . پ . پرنده‌اى كاكل دار و شبيه بتيهو ولى از آن كوچكتر كه جل نيز گويند . و چكاوك . و وزغ و قرباغه . فرغوك ( farquk ) ا . پ . خاموش . و خاموشى . و شرمگين . و تأخير و درنگى و كاهلى در كارها . فرغول ( farqul ) ا . پ . غفلت و تغافل . و تأخير و درنگى و دفع الوقت و فرغل . فرغول ( farqul ) ا . پ . لفافه . و ملحفه . و لحاف و فرغل . فرغوى ( ferquy ) ا . پ . مرغى شكارى و كوچك از جنس باشه كه بتركى قرغى گويند . فرغيش ( farqic ) ا و ص . پ . كهنه و فرسوده . و پوستين كهنه موى گريبان و دامن و آستين رفته . و پوستين كهنه‌اى كه مويهاى آن از درازى به زمين كشيده شود . و موئى كه از زير پوستين سر فرود آورده باشد . و غفلت . و درنگى . فرفار ( farf r ) ص . ع . مرد سبك . و آنكه بر يك روش نپايد . و بسيارگوى هرزه دراى . و آنكه بشكند هر چيزى را . و شترى كه بيفشاند اندام را و بشتابد و گام نزديك نهد و چست و چالاك باشد . و اسبى كه لگام را دندان گرفته بگزد و سر جنباند . فرفار ( farf r ) ا . ع . نام درختى كه از آن كاسهء بزرگ سازند . و مركبى از مراكب زنان . فرفار ( farf r ) و ( ferf r ) ا . ع . شيرى كه بيفشاند و بشكند قرين خود را . فرفارة ( farf rat ) ص . ع . مؤنث فرفار . فرفت ( farfat ) ا . پ . شاهتره . فرفتن ( fereftan ) ف م . پ . فريفتن و فريب دادن و غدر كردن و حيله كردن . فرفح ( farfah ) ا . ع . زمين نرم تابان . فرفخ ( farfax ) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - خرفه و بقلة الحمقاء . فرفخ ( farfax ) و فرفخيز ( farfaxiz ) ا . پ . تخم خرفه . و بندهاى ساق غله . فرفر ( farfar ) ا . پ . شتاب و زود و تعجيل . و سختى كه از روى شتاب و تعجيل به كسى گويند . و خواندن و نوشتن بشتاب و تعجيل . و بادزن و بادفر و بادبر . و فرفر نوشتن : بتعجيل و شتاب نوشتن . فرفر ( farfar ) و ( forfor ) ا . ع . نام مرغى . و نام گنجشك . فرفر ( forfor ) ا . ع . برهء ميش . و بز . و گوسالهء وحشى . و برهء نر . و شيرى كه بيفشاند و بشكند حريف خود را . فرفرة ( farfarat ) م . ع . فرفره فرفرة : بانگ و فرياد كرد او را . و فرفر فى كلامه : آميخت در سخن خود و افزود . و فرفر الشيئ : شكست آن چيز را و بريد آن چيز را . و جنبانيد و حركت داد آن چيز را . و