ف ف ( fe ) ا . پ . حرف بيست و سيوم از الفباى فارسى و حرف بيستم از الفباى ابتثى و حرف هيفدهم از الفباى ابجدى و آن را فا تلفظ كرده و فاى سعفص گويند و در حساب جمل هشتاد بشمار آيد . و در زبان فارسى حرف فا بيشتر بجاى پ استعمال مىشود مانند پيل و فيل و سپيد و سفيد و گوسپند و گوسفند و گاه بدل از با و يا واو مىباشد و مانند : باوفا و وام و فام . و در زبان تازى حرف فا در چند موضع استعمال مىگردد : اول فاى عاطفه است كه يا در ترتيب استعمال مىشود خواه آن ترتيب معنوى باشد مانند : قام زيد فعمر و يا ذكرى مانند قوله تعالى : فَقَدْ سَأَلُوا مُوسى أَكْبَرَ مِنْ ذلِكَ فَقالُوا أَرِنَا اللَّهَ جَهْرَةً . و قولهم : توضأ فغسل وجهه و يديه و مسح راسه و رجليه . و يا در تعقيب استعمال مىگردد . يق : تزوج فلان فولد له . و قوله تعالى : أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَتُصْبِحُ الْأَرْضُ مُخْضَرَّةً . و گاه بمعنى ثم مىآيد . قوله تعالى : ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظاماً فَكَسَوْنَا الْعِظامَ لَحْماً . و يا در سببيت . قوله تعالى : فَتَلَقَّى آدَمُ مِنْ رَبِّهِ كَلِماتٍ فَتابَ عَلَيْهِ . و قوله : لَآكِلُونَ مِنْ شَجَرٍ مِنْ زَقُّومٍ فَمالِؤُنَ مِنْهَا الْبُطُونَ . و قوله : فراغ الى اهله فجاء بعجل سمين . دويم از اقسام فافاى رابطهء در جواب است و اين در صورتى است كه صلاحيت شرطيه بودن نداشته باشد . قوله تعالى : إِنْ تُعَذِّبْهُمْ فَإِنَّهُمْ عِبادُكَ وَ إِنْ تَغْفِرْ لَهُمْ فَإِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ . و قوله : ان ترن انا اقل منك مالا و ولدا فعسى ربى ان يؤتينى . و قوله : إِنْ تُبْدُوا الصَّدَقاتِ فَنِعِمَّا هِيَ . و قوله : إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ . و قوله : إِنْ يَسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ أَخٌ لَهُ مِنْ قَبْلُ و قوله : مَنْ جاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَكُبَّتْ وُجُوهُهُمْ فِي النَّارِ . و قوله : مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَسَوْفَ يَأْتِي اللَّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ . سيوم از اقسام فا فاى زائده است . يق : زيد فلا تضربه . بالجمله حرف فا در زبان تازى بمعنى و و پس و آن‌وقت و براى و بنابراين و بطريقى كه و بتدبير اينكه و در حالتى كه و در آن حالت و بالملازمه و از بابت اينكه و بعد از اين و اقلا و مبادا و از ترس اين كه و حقيقة و بطور راستى و سپس و بعد از اين مىآيد . فا ( f ) پ . كلمهء بمعنى با مانند : فا او گفت و فا او رفت يعنى با او گفت و با او رفت . و بمعنى وا درصورتىكه بر سر فعل در آيد مانند : فاداشتن بمعنى واداشتن . فا ( f ) ا . ب . محبوب شرمگين . فا ( f ) ا . ع . دهن . مر . فوه . و قولهم : فاكرش يعنى نزديكترين راه و نزديكترين جاده . فاء ( f ' ) ا . پ . كف دريا كه بتازى زيد البحر گويند . فاء ( f ' ) ا . ع . نام حرف بيستم از الفباى ابنثى . فابس ( f bes ) و فابش ( f bec ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - باقلا .