على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2497
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
گرد و فربه و سمين . و استوار . و شرير و فتنه جو و فتنهانگيز . غوليدن ( qulidan ) ف ل و م . پ . گريزانيدن . و برآغالانيدن بر جنگ . و سرزنش كردن . و دفع تشنگى نمودن . و گريختن فرمودن . غولين ( qulin ) ا . پ . سبوى دهان فراخ . غوؤر ( qo'ur ) م . ع . غار غورا و و غؤورا . مر . غور . غوهق ( qavhaq ) ا . ع . ديوانگى . و زاغ سياه ( لغة فى المهملة ) . غوى ( qav ) ص . ع . تهى شكم و سيرنا شده . يق : بتغوى . غوى ( qav ) م . ع . غوى الفصيل غوى ( از باب ضرب و سمع ) : ناگوارد كرد شير شتر بچه را و هلاك شد از آن . و يا سير نشد شتر بچه از شير مادر . و يا لاغر گشت و نزديك به هلاكت رسيد و كذا غوى السخلة . غوى ( qavi ) ص . ع . گمراه . و نوميد . و شتر بچهء ناگوارد كردهء تخمه زده . غوى ( qaviyy ) ص . ع . گمراه . و نوميد . و تهى شكم . و سيرناشد . يق : بتغويا . غوية ( qaviyat ) ص . ع . مؤنث غوى . غويث ( qavis ) ا . ع . تيزروى و شدت دو . و هر چه بدان بفرياد مضطر رسند از طعام و دليرى و توانائى . غوير ( qovayr ) ا . ع . مصغر غار يعنى سمج خرد و كوچك . غويشه ( qavice ) ا . پ . نوعى از سماروغ . و يا نوعى از كماة . غويه ( qaye ) ا . پ . شيرزنه . و چوب شيرزنه . و لولهء خميدهاى كه بدان مايعى از ظرفى بظرف ديگر ريزند و بفرانسه سيفون گويند . و درنا و كلنگ . و غويه زدن : مسكه برآوردن . غهب ( qahb ) ا . ع . بىخبرى و عدم آگاهى . غهب ( qahab ) م . ع . غهب عنه غهبا ( از باب سمع ) : بىخبر شد از آن و فراموش كرد آن را . غهباء ( qehebb ' ) و غهبى ( qehebb ) ا . ع . غهبى الشباب : اول جوانى . ( لغة فى المهملة ) . غهق ( qaheq ) ا . ع . شتر دراز . غى ( qayy ) ا . ع . گمراهى و ضلالت . و نوميدى . قوله تعالى : فَسَوْفَ يَلْقَوْنَ غَيًّا اى ضلالا و خيبة اوغيا عن الطريق الجنة . و نيز غى : وادى و يا جوئى در دوزخ . غى ( qayy ) م . ع . غوى غيا و غواية ( از باب ضرب ) : منهمك شد در جهل و نادانى . و غوى فلان : گمراه گشت فلان . و نوميد گرديد . و غواه : گمراه كرد آن را ( لازم و متعدى ) . غياب ( qayab ) م . ع . غاب غيابة و غيابا و غيابا . مر . غياب ( qiyab ) . غياب ( qay b ) و ( qayy b ) ا . ع . رگهاى درخت . غياب ( qiy b ) م . ع . غاب غيه غيبا و غيبة و غيابا و غيبوبة و غيوبا و غيوبة و مغابا و مغيبا ( از باب سمع و ضرب ) : ناپديد شد . و غابت الشمس : فرو شد آفتاب . و غاب الشيئ فى الشيئ غيابة و غيوبة و غيابا و غيابا و غيبة ( نيز از باب سمع و ضرب ) : در آمد آن چيز در آن چيز . و غاب فلان فلانا : گفت فلان در پس فلان بدى آن را و غيبت كرد فلان را . غياب ( qiy b ) م . ع . مغايبة و در پس كسى سخن گفتن خلاف مخاطبة . غياب ( qiy b ) ع . غياب ( qiy b ) ناپديدى ضد حضور و پديدارى . غياب ( qoyy b ) ع . ج . غائب . غيابة ( qay bat ) ا . ع . غيابة الجب : تك چاه . و كذا : غيابة الوادى . و نيز غيابة : هر چيز كه شخص را از آن بپوشاند . و قولهم : وقعنا فى غيابة اى فى هبطة من الارض . غيابة ( qiy bat ) م . ع . غاب غيابا و غيابة . مر . غياب . غياث ( qiy s ) ا . ع . فرياد رسى و فرياد خواهى . و از اعلام است . و نيز غياث : اسم است از اغاثنا اللّه بالمطر . غياثوند ( qiy s - vand ) ا . پ . نام قبيله و طايفهاى . غياديق ( qay diq ) ا . ع . مارها . غياذير ( qay zir ) ع . ج . غيذار . غيار ( qiy r ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پارچهاى زرد كه جهودان جهة امتياز بر دوش دوزند و آن را عسلى نيز گويند . غيار ( qiy r ) ا . ع . نشانى مر گبران را مانند زنار و جز آن . غيار ( qiy r ) م . ع . غارهم و لهم غيارا ( از باب نصر ) : غيرت داد ايشان را . و خوار بار آورد براى ايشان . و غارت الشمس : فرو شد آفتاب . و غار غورا و غؤرا و غيارا . مر . غور . غيار ( qiy r ) م . ع . غار غيرا و غيرة و غارا و غيارا . مر . غير . و غار اهله غيارا ( از باب ضرب ) : خوار - بار آورد جهة عيال خود . و غار الغيث الارض : آبيارى كرد باران آن زمين را . و غاير مغايرة و غيارا . مر . مغايرة . غيارى ( qay r ) ع . ج . غيرى . غيارى ( qay r ) و ( qoy r ) ع . ج . غير آن .