على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2451

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

غبطة ( qobtat ) ا . ع . دوالى كه اطراف چرم توشه دان را بدان استوار دوزند . غبطه ( qebte ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - رشك و پژهان و آرزوى حال كسى بدون آنكه زوال آن را خواهد . غبطى ( qabt ) ص . ع . سماء غبطى : ابر پيوسته بارنده . غبغب ( qabqab ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - غبب و گوشت‌پارهء فروهشتهء زير حنك مردم . و چاه غبغب : گودى زنخدان . غبغب ( qabqab ) ا . ع . گوشت‌پارهء فروهشتهء زير حنك مردم . و طوق زير گلوى گاو و زير گلوى خروس . و نام بتى . و نام كوهچه‌اى در منى . غبق ( qabq ) م . ع . غبق غبقا و غبوقا ( از باب نصر ) : شراب شبانگاهى خورد . يق : غبقت القوم غبقا : شراب شبانگاهى خورانيدم آن قوم را ، فغبقوا غبوقا پس خوردند آن قوم شراب را . غبقان ( qabq n ) ص . ع . رجل غبقان : مرد شراب . شبانگاهى خوار . غبقة ( qabaqat ) ا . ع . ريسمانى كه بر سر چوب بر پهناى كوهان گاو هنگام كلبه رانى و آبكشى و جز آن بندند . غبقى ( qabq ) ص . ع . امراة غبقى : زن شراب شبانگاهى خوار . غبن ( qabn ) ا . ع . اهل الغبن : اهل نقص در معاملات و مبايعه و مقاسمه . غبن ( qabn ) م . ع . غبنه فى البيع و الشراء غبنا ( از باب ضرب ) : چيره شد بر وى در خريد و فروش و زيان آورد بر او و در غلط انداخت او را و فريب داد . و غبن ( مجهولا ) : فريب خورد و مغبون شد . و غبن فلانا : مغبون كرد فلان را و زيان آورد بر آن در قيمت . و غبنت الثوب : در نوشتم جامه را و دوختم تا كوتاه گردد . و غبنت الطعام : پنهان داشتم آن طعام را براى حاجت . و غبنوا خبرها غبنا ( از باب نصر و سمع ) : ندانستند علم آن را . غبن ( qabn ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زيان در خريد و فروخت . و غبن داشتن : زيان داشتن . غبن ( qaban ) ا . ع . سستى و فراموشى . غبن ( qaban ) م . ع . غبن الشيئ و فيه غبنا ( از باب سمع ) : فراموش نمود آن چيز را و در گذشت و غلط كرد در آن . و غبن رايه غبنا و غبانة : سست خرد گرديد و كم شد راى و فطانت او . غبوب ( qobub ) ا . ع . ج . غب . غبوب ( qobub ) م . ع . غب غبا و غبا و غبوبا . مر . غب و غب . غبوة ( qabvat ) و ( qobovvat ) ا . ع . گولى و حماقت . و غفلت . يق : فيه غبوة اى غفلة . و كذلك . فيه غبوة . غبور ( qobur ) م . ع . غبر غبورا ( از باب نصر ) : درنگ كرد و باقى ماند . غبوط ( qabut ) ص . ع . ناقة غبوط : ماده شترى كه تا دست بر پشت وى نزنند فربهى از لاغرى آن معلوم نگردد . غبوط ( qobut ) ع . ج . غبط و غبط . غبوق ( qabuq ) ا . ع . شراب شبانگاهى . غبوق ( qobuq ) م . ع . غبق غبقا و غبوقا . مر . غبق . غبى ( qabiyy ) ص . ع . گول و كم دانش و كم فهم . غبى ( qobiyy ) ا . ع . گولى و حماقت . و غفلت . غبياء ( qaby ' ) ص . ع . شجرة غبياء : درخت بهم پيچيده . غبيات ( qabay t ) ع . ج . غبية . غبيبة ( qabibat ) ا . ع . شير دوشيده شدهء در صبح و تا شب مانده كه شير شب را بر آن دوشند و دوغ سازند . غبية ( qabyat ) ا . ع . باران اندك . ج : غبيات . و يا دفعه‌اى از باران . و ريزش بسيار از آب . و روانى آب پس از روانى اول . و برجهيدگى در رفتار . و تازيانه . و غبية التراب : گرد بلند رفته . و جاءه على غبية الشمس : آمد او را در هنگام غيبت آفتاب . غبيثة ( qabisat ) ا . ع . كشك و روغن بهم آميخته . غبير ( qabir ) ا . ع . قسمى از خرما . غبيراء ( qobayr ' ) ا . ع . شراب ارزن . و نوعى از گياه ريگستانى . و سنجد و يا درخت سنجد . و تركه على غبيراء الظهر يعنى نااميد و زيانكار برگشت . غبيس ( qobays ) ا . ع . مصغر اغبس . و قولهم : لا اتيك ما غبا غبيس يعنى نيايم تو را هرگز . غبيط ( qabit ) ا . ع . پالان شتر كه بر روى آن هودج بندند جهة سوارى زنان . ج : غبط . و آب روى از زمين بلند . و نام وادى . و زمين پست . و زمين فراخ هموار بلند اطراف . و نام زمينى . غبين ( qabin ) ص . ع . سست خرد و ضعيف العقل و گول و احمق . غبينة ( qabinat ) ا . ع . فريب . و فريبخورى در خريد . و نقصان و زيان . و بيخردى . غپك ( qapak ) ا . پ . علفى كه بدان حصير بافند مانند دوخ . غت ( qot ) و ( qat ) ص . پ . جاهل و احمق و ابله و نادان . غت ( qatt ) م . ع . غته فى الماء غتا ( از باب نصر ) : غوطه‌دار او را در آب . و غته بالامر : رنجانيد وى را در آن كار . و غته بالكلام : سرزنش نمود او را بسخن .