على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2417

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

مشكبوى آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و عنبر تر : شب . و خط و خال و زلف معشوق . عنبرآگين ( anbar - gin ) ص . پ . آكندهء از عنبر و پر از عنبر . عنبر آلود ( anbar - lud ) ص . پ . هر چيز آلوده بعنبر . عنبر بار ( anbar - b r ) ص . پ . معطر و داراى بوى خوش . عنبر بارس ( anbar - b res ) ا . پ . زرشك . عنبر بوى ( anbar - buy ) ص . پ . چيزى كه داراى بوى عنبر باشد . عنبرة ( anbarat ) ا . ع . سختى سرما . و مردم خالص النسب از قوم . و عنبرة القد : پياز . عنبرچه ( anbar - ce ) ا . پ . نوعى از زيور كه پر از عنبر كنند و بر گردن اندازند . عنبردان ( anbar - d n ) ا . پ . عنبرچه . عنبر ذوائب ( anbar - zav 'eb ) ص . پ . آنكه زلفهاى وى برنگ عنبر و داراى بوى عنبر باشد . عنبرسار ( anbar - s r ) و عنبر سارا ( anbar - s r ) ا . پ . پر از عنبر . و نام جائى كه بهترين عنبرها را از آنجا مىآورند . عنبر سوز ( anbar - suz ) ص . پ . مجمرى كه در وى عنبر سوزانند . عنبر فام ( anbar - f m ) ص . پ . هر چه برنگ عنبر باشد . عنبرى البلد ( anbariyyol - balad ) ع . مثلى است كه در هدايت گويند . عنبرين ( anbarin ) ص . پ . منسوب بعنبر . و عنبرين سنبل : زلف و گيسوى معشوق . عنبرينه ( anbarine ) ا . پ . خوشبوئى كه از عنبر و مشك و عود سازند . و نوعى از زيور زنان كه پر از عنبر كنند و بر گردن اندازند و عنبرچه نيز گويند . عنبس ( anbas ) ا . ع . شير بيشه . عنبسة ( anbasat ) ا . ع . از اعلام است . ج : عنابس . عنبط ( onbot ) و عنبطة ( onbotat ) ا . ع . كوتاه گوشت‌ناك . عنبل ( onbol ) و عنبلة ( onbolat ) ا . ع . بظر و تلاق . عنبلة ( onbolat ) ا . ع . زن دراز تلاق . و چوبى كه بدان در هاون چيزى كوبند . عنبلى ( onboliyy ) ا . ع . زنگى درشت اندام . عنبوج ( onbuj ) ا . ع . گول و نرم فرو هشته گوشت گران جسم . عنبى ( anabi ) و عنبيه ( anabiyye ) ص . پ . منسوب بعنب . عنة ( onnat ) ا . ع . حظيره و محوطهء چوبى . ج : عنن و عنان . و آتشدان تنور و ديگ و جز آن . و اعتراض از زن . و ريسمان . و فرماندهى قاضى بر عنن و نامردى كسى . و نامرد سازى بجادوئى . و اعطيته عين عنة ( مصروفة ) و يا عين عنة ( غير مصروفة ) يعنى عطا كردم او را خاصة بدون اصحابش . و رايته عين عنة و يا عين عنة ( منصرف و غير منصرف هر دو ) يعنى ديدم آن را در همان ساعت بدون آنكه طلب كرده باشم . و اعننت بعنة لا ادرى ماهى ( مصروفة ) : پيش آمد مرا چيزى كه نمىشناسم آن را . و لقيته عين عنة ( ايضا مصروفة ) يعنى بعيان ديدم آن را و آن مرا نمىديد . و نيز عنة : نام روستائى . و نام مردى . عنت ( anat ) ا . ع . اثم و گناه . و تباهى و نيستى و هلاك . و فجور و زنا . و مشقت . و فساد . و وقوع در مشقت و سختى . و وقوع در كار سخت . و كسب گناه . و انكسار . عنت ( anat ) م . ع . عنت العظم عنتا ( از باب سمع ) : شكافته و شكسته گرديد استخوان پيوند پذيرفته . و نيز عنت : هلاك شدن و نيست شدن . و رنج رسيدن بمردم . و بزه‌مند شدن . قوله تعالى : عَزِيزٌ عَلَيْهِ ما عَنِتُّمْ . و در كارى دشوار افتادن . و با زن حرام جمع آمدن . و نافرمانى كردن . و تباهى نمودن . و ضعيف شدن . و گناه ورزيدن . عنت ( anet ) ص . ع . استخوان پيوند پذيرفتهء باز شكسته . عنتتة ( antatat ) م . ع . عنتت عنه عنتتة : روى گردانيد از وى و بازگشت . و عنتت قرن العتود : باليد شاخ بزغالهء يك ساله . عنتر ( antar ) و ( ontar ) و ( ontor ) ا . ع . خرمگس . عنترة ( antarat ) ا . ع . طنين مگس . و نام دو نفر شاعر . عنترة ( antarat ) م . ع . در سختيها و شدائد رفتن . و دلاورى نمودن در جنگ . و عنتره بالرمح : نيزه زد آن را . عنتريس ( antaris ) ا . ع . ماده شتر استوار خلقت بسيار گوشت . و بلا و سختى . عنتل ( antal ) ص . ع . كفتارى كه شكار خود را پاره پاره كند . ج : عناتل . يق : الضباع العناتل . عنتل ( ontal ) و ( ontol ) ا . ع . تلاق و بظر . و سخت و درشت . عنتلة ( antalat ) م . ع . عنتل الشيئ عنتلة : پاره پاره كرد آن چيز را . عنتوت ( ontut ) ا . ع . خشك شدهء گياه نصى . و كوه باريك در دشت . و نخستين از هر چيزى . و پشتهء دشوار گذار . عنته ( ontoh ) و عنتهى ( ontohiyy )