على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2407
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
عمارطة ( am retat ) ع . ج . عمروط . عمارى ( em ri ) ا . پ . هودج مانندى كه بر پشت فيل بندند مانند كجاوه و محمل كه بر پشت استر و اشتر بندند . و تخت روان مانندى كه تابوت مرده را در آن گذاشته بر دوش كشند . عماريس ( am ris ) ع . ج . عمروس . عماريط ( am rit ) ع . ج . عمروط . عماس ( am s ) ا . ع . جنگ سخت . و بلا و سختى . و كار دشوار بىسروته . و روز تاريك . و شب نيك تاريك . ج : عمس و عمس . و شير بيشهء درشت اندام . عماسة ( am sat ) م . ع . عمس اليوم عماسة و عمسا و عمسا و عموسا ( از باب كرم و سمع ) : سخت گرديد روز و سياه و تاريك گشت . عماشيش ( am cic ) ع . ج . عمشوش . عماص ( am s ) ص . ع . يوم عماص : روز سخت . و ليل عماص : شب نيك تاريك . ج : عمص . عماضج ( om zej ) ا . ع . درشت و سخت از اسب و شتر . عماعم ( am 'em ) ع . ج . عم . عماق ( em q ) ع . ج . عميق . عماقة ( am qat ) م . ع . عمق عماقة ( از باب كرم ) : ژرف و عميق شد . و عمق المكان : دور گرديد آن مكان . و عمق عمقا و عمقا و عماقة ( از باب سمع و كرم ) : دور تك و دراز گرديد . عما قريب ( amm - qarib ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - در زمان كمى و در اين نزديكى و به زودى . عمال ( omm l ) ع . ج . عامل . عمال ( omm l ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كار كنان و كار گزاران . و صنعت گران . و پيشكاران . و گماشتگان . و حكام . و تحصيل داران و كسانى كه ماليات و خراج ديوانى را از رعيت مىستانند . ج : عمالان . عمالان ( omm l n ) پ . ج . عمال . عمالة ( am lat ) م . ع . عملت الناقة عمالة و عملا ( از باب سمع ) : نيك كار كن و هوشيار گرديد آن ماده شتر . عمالة ( am lat ) و ( em lat ) و ( om lat ) ا . ع . مزدكار كن و اجرت عمل . و علاوه بر مزد . عمالقة ( am leqat ) و عماليق ( am liq ) ا . ع . گروهى قديم از تازيان كه در حدود مملكت بنى اسرائيل سكنا داشتند و تا زمان طالوت هميشه با آنان در جنگ بودند و داود آنها را قلع و قمع نمود . عمام ( em m ) ع . ج . عمامة . عمامة ( em mat ) ا . ع . زره خود كه در زير قلنسوه پوشند . و خود . و دستار سر . ج : عمام و عمائم . و چوبهاى بهم بسته كه بدان از دريا و نهر عبور نمايند . و ارخى عمامته : مأمون و مرفه الحال گرديد . عمامه ( am me ) و ( amm me ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پارچهاى دراز و و طولانى كه بدور سر مىپيچند و دستار و منديل و ميزر نيز گويند . عماميت ( am mit ) ع . ج . عميت . عمان ( om n ) ا . ع . ولايت عمان . مر . عمان ( omm n ) . و نام شهرى در يمن . عمان ( omm n ) ا . ع . نام شهرى در شام . عمان ( amm n ) پ . ج . عم يعنى عموها . عمان ( omm n ) ا . پ . ولايتى در ساحل جنوبى عربستان كه از مسقط تا عدن امتداد دارد و درياى عمان : خليجى از اوقيانوس هند واقع ما بين عربستان و هندوستان و بلوچستان . عمانى ( omm ni ) ص . پ . منسوب بعمان . عمانية ( om niyyat ) ا . ع . خرمابنى در بصره كه پيوسته بر آن غورهء نو و خوشهء پخته و خوشهءتر مىباشد . عما و الله ( am - vall he ) ع . بمعنى اما و اللّه مىباشد . عماهج ( am hej ) ع . ج . عمهج . عماهج ( om hej ) ا . ع . شير دفزك و ستبر شده . و مرد فيرنده و متكبر . و مرد دراز . و مرد تيزرو . و مرد پر از گوشت و پيه . و گياه سبز بهمپيچيده . ج : عماهيج . عماهيج ( am hij ) ع . ج . عمهوج . و ج . عماهج . عماية ( am yat ) گمراهى . و ستيهيدگى . و ضلالت . و بقيهء تاريكى شب . و نام كوهى . عمائر ( am 'er ) ع . ج . عمارة . و ج . عمارة و عمارة . عمائق ( am 'eq ) ع . ج . عميقة . عمائم ( am 'em ) ع . ج . عمامة . عمايم ( am yem ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عمامهها و دستارها . و ارباب عمايم : علما و سادات كه دستار بر سر مىبندند . عمة ( ammat ) ا . ع . خواهر پدر و عمه . و تقول هما ابنا خالة و لا تقل هما ابنا عمة . عمة ( ammat ) ا . ع . هيئت دستار پيچيدن . و هو حسن العمة : او خوب است در بستن منديل . عمت ( amt ) م . ع . عمت عمتا ( از باب ضرب ) : باغنده ساخت پشم را جهة رشتن . و عمت فلانا : چيره شد بر فلان و باز داشت آن را . و بىباكانه زد آن را بچوبدستى . عمت ( omot ) ع . ج . عميتة . عمج ( amj ) م . ع . عمج عمجا ( از باب ضرب ) : شتاب رفت . و عمج الرجل : شناورى نمود آن مرد . و عمج فلان : پيچ پيچان راه رفت فلان و به طرف راست و چپ متمايل گشت .