على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2405
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
علية ( elyat ) ع . ج . على . علية ( aliyyat ) ص . ع . مؤنث على : بلند در شرف . و زنى كه از اولاد حضرت امير المؤمنين على بن ابي طالب باشد . علية ( elliyyat ) و ( olliyyat ) ا . ع . برواره و بالاخانه و غرفه . ج : علالى . و يك مشت آب . عليث ( alis ) ا . ع . نان از جو و گندم آميختهء بهم . علىحده ( al - hadde ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - جداگانه و متفرق و ممتاز و تنها . و يك كنار و واجد او واجده . على حسب مراتبهم ( al - hasbe - ) ( mar tebehem ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بنا بر درجه و رتبهشان و موافق شأن شان . على رغم ( al - raqm ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بر خلاف ميل و بر ضد خواهش . على رؤس الاشهاد ( al - ro'usel ) ( ach d ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - آشكارا و در حضور همهء مردم و در ملاء و بىپرده . عليس ( alis ) ا . ع . بريانى . و گوشت بريان شدهء در پوست . عليس ( olays ) ا . ع . نام مردى . عليص ( ollays ) ا . ع . نام گياهى كه نان خورش كنند و از آن شوربا سازند . و نام مردى . عليط ( elyat ) ا . ع . نام درختى . و نام مردى . عليف ( alif ) ص . ع . شاة عليف : گوسپند فربه . عليفة ( alifat ) ا . ع . ماده شتر و گوسپندى كه در چرا نگذارند و علوفه دهند ( واحد و جمع در وى يكسان است ) . عليفى ( olayfiyy ) ا . ع . پالان علافى كوچك . عليق ( aliq ) ا . ع . خوراك ستور از علف و كاه و جو و اسپست . و نيز پوست سپيدى كه بر آن چيزى نويسند . و پوزه بند ستور . عليق ( aliq ) ص . ع . آويزان . و ضعيف . و نرم . عليق ( aliq ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خوراك ستور از كاه و جو و يونجه و جز آن . عليق ( olayq ) ا . پ . نام درختى كه برگ آن را پزند و در خضاب به كار برند . عليق ( ollayq ) ا . ع . نام گياهى كه بر درخت پيچد . و عليق الجبل و يا عليق الخيل و يا عليق الحبل : نام گياهى . و عليق الكلب : نيز گياهى . عليقة ( aliqat ) ا . ع . كابين زن . و شترى كه همراه فرستند تا خوار بار آورد . ج : علائق . يق : ارسلت معه عليقة . عليقى ( ollayq ) ا . ع . عليق كه گياهى است بر درخت مىپيچد . عليك ( alayka ) ا . ع . مر . على . عليل ( alil ) ص . ع . بيمار و رنجور . ج : اعلاء و عليلون . عليل ( alil ) ا . ع . مرد دوباره خوشبوى ماليده . عليل ( alil ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - رنجور و بيمار و ضعيف و ناتوان و درمانده و عاجز از بيمارى و دردمند . عليلات ( alil t ) ع . ج . عليلة . عليلة ( alilat ) ص . ع . زن رنجور و بيمار . ج : عليلات . عليلة ( alilat ) ا . ع . زن دوباره خوشبوى ماليده . عليلون ( aliluna ) ص . ع . عليل . عليم ( alim ) ص . ع . دانا . ج : علماء . و آنكه علمش محيط بر همهء اشيا بود . و يكى از صفات خداوند عالم جل شانه . علين ( ellina ) و ( ollina ) ا . ع . شرفا و مردمان بزرگ رفيع القدر . عليون ( elliyyuna ) ع . ج . على . عليه ( alayhe ) ع . مر . على . عليه ( alayh ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ضرر و نقصان و زيان . عليه ( aliyye ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - بلند مرتبه و رفيع القدر و بلند و بالا . علييان ( olayiy ne ) ص . ع . بصيغهء تثنيه . الثنيتان العلييان : دو دندان پيشين بالائين . عليين ( aliyyina ) ا و ص . ع . بلند مرتبه و رفيع و عالى . و آسمان مكوكب . عليين ( elliyyin ) ع . ج . على يعنى برواره و غرفهها . او هو جمع بلا واحد . قوله : ان الابرار لفى عليين . عم ( am ) ع . بجاى عليه السلام نويسند . عم ( amm ) ا . ع . برادر پدر . ج : اعمام و عمومة و اعمة و اعم . و ج ج : اعممون . و تقول : هما ابنا عم و لا تقل هما ابنا خال . و نيز عم : گروه بسيار . و گروه متفرق . و گروهى از مردم . ج : عماعم . و گياهتر . عم ( amm ) و ( omm ) ا . ع . خرمابن دراز . عم ( omm ) ع . ج . عميمة . و ج . عماء . عم ( amma ) ع . مخفف عن ما يعنى از چه و از چه چيز . قوله تعالى : عَمَّ يَتَساءَلُونَ . عم ( amme ) و ( ame ) ا . ع . عموى من . يق : يا ابن عم و يا ابن عم اى يا ابن عمى : اى پسر برادر پدر من . عم ( amen ) ع . مر . عمى . عما ( amm ) ع . مخفف عن ما يعنى از چه و از چه چيز . عما ( am ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كورى . و گمراهى . و عماى جبلى : كورى مادر زادى .