على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2394
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
علات ( all t ) ا . ع . ج . علة . و بنو العلات : فرزندان مرد از مادران جداگانه . علاثة ( ol sat ) ا . ع . دو چيز بهم آميخته هر چه باشد . و روغن و كشك بهم آميخته . و كسى كه از اينجا آنجا چيزى جمع مىكند . علاج ( el j ) ا . ع . كار و عمل . و شدت ديدن از كسى . و هو من كسبه و علاجه : آن از كسب و كار اوست . علاج ( el j ) م . ع . مروسيدن بيمار و جز آن . و مزاولت نمودن چيزى . و زدن كسى را بشمشير . و عالجت الرجل فعلجته : نبرد كردم آن مرد را در معالجه پس غالب آمدم بر او . و نيز علاج : پختن . و ساختن ، معالجة مثله فى الكل . علاج ( el j ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دارو و درمان و مداوا و گزر دو معالجه و بيارش و گزير و گزيره . و تيمار . و شفا . و تدبير . و چدر و چاره . و علاج دادن : شفا دادن . و علاج كردن : تيمار كردن و مروسيدن . و مداوا نمودن و معالجه كردن و گزرد كردن . و چاره نمودن و تدبير كردن . و بىعلاج : بيدرمان و چاره ناپذير و ناگزر دو گزيره ناپذير . علاجپذير ( el j - pazir ) ص . پ . قابل مداوا و درمانپذير و چارهپذير . علاجيم ( al jim ) ع . ج . علجوم . علادى ( ol d ) ا . ع . شتر قوى آكنده گوشت . علاس ( ol s ) ا . ع . طعام . و ما اكلت علاسا : چيزى نخوردم من . علاص ( el s ) م . ع . مال به كسى دادن بمشاركت ربح . يق : عالصه علاصا اى ضاربه . علاط ( el t ) ا . ع . نشانى بر پهناى گردن شتر . ج : اعلطة و علط . و صفحهء گردن . و طوق سياه هر دو صفحهء گردن كبوتر . و رسن گردن شتر . و خطوط شعاع آفتاب . و خصومت . و بدى . و علاط الابرة : رشتهء سوزن . علاطان ( al t ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو صفحهء گردن . علاف ( el f ) ع . ج . علف . و نام مردى قضاعى . علاف ( all f ) ا . ع . علف فروش . علاف ( all f ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كسى كه جو و گندم و كاه و هيزم و يونجه و علف مىفروشد . علافى ( al fiyy ) و ( el fiyy ) ا . ع . بزرگترين پالانهاى شتر . علافى ( all fi ) ا . پ . شغل و كسب علاف . علافيات ( el fiyy t ) ع . ج . علافية . علافية ( el fiyyat ) ص . ع . پالانهاى منسوب بعلاف نام قضاعى . ج : علافيات . علاق ( al q ) ا . ع . علف و قوت و خورش روز گذار ستور . و ما لنا من علاق يعنى نداريم ما چيزى از مرتع . و ما ترك الحالب بالناقة علاقا : نگذاشت در پستان ماده شتر چيزى از شير . و چوب كه از آن چرخ چاه آويزند . و چرخ چاه . و رسن دول . و دول بزرگ . و چرخ دول . و رسن آويخته در بكره . و گوشت پاره . و دوستى . و خواست و خواهش . و نظر و نگاه . و راه . علاق ( al qe ) ع . كلمهء امر يعنى درآويز و چنگ درزن . علاق ( oll q ) ا . ع . يك نوع گياهى . علاقة ( al qat ) ا . ع . علف و خورش و روز گذار . و راه . و آنچه بر آن چرخ چاه آويزند . و چرخ چاه . و رسن دول . و دول بزرگ . و چرخ دول . و رسن آويخته در بكره . و خواست و خواهش . و بهترين مال . و مال قيمتى . و شتر كه جهة خوار بار همراه قوم فرستند . و خصومت . و دوستى . و آنچه لازم گيرد آن را مرد از پيشه و جز آن . و آنچه جهة زندگانى كافى و بسنده باشد . و مهر و كابين كه بر ذمهء ناكح لازم نمايند . ج : علائق . و آنچه بدان روز گذارنند . علاقة ( al qat ) م . ع . علق علقا و علقا و علاقة . مر . علق و علق . علاقة ( al qat ) و ( el qat ) ا . ع . دوستى لازم قلب . و علاقهء محبت . و علاقهء خصومت . علاقة ( el qat ) ا . ع . بند كمان و تازيانه و شمشير و جز آن كه بدان آنها را شخص بر خود مىآويزد . و هر چيزى كه بدان چيزى را آويزند . ج : علائق و علاقى . و مرگ . و علاقة الصيد : شكار كه در پايش رسن باشد . علاقة ( all qat ) ا . ع . مرگ و بلا و سختى . علاقه ( el qe ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آويزش دل . و رابطهء معنوى . و ارتباط و بستگى و مناسبت ميان دو چيز . و دوستى و محبت . و هر چيزى كه بدان چيزى را آويزند . و علاقهء قرابت : بستگى و ارتباط خويشاوندى و محبت قوم خويشى . و علاقهء محبت : بستگى دوستى و دوستى قلبى و حقيقى . علاقه بند ( el qe - band ) ا . پ . سازنده و فروشندهء نوار و قيطون . و كسى كه ابريشم تابيده مىفروشد . ج : علاقه بندان . علاقه بندان ( el qe - band n ) پ . ج . علاقه بند . علاقه بندى ( el qe - bandi ) ا . پ . شغل علاقهبند . علاقهدار ( al qe - d r ) و علاقهمند ( el qe - mand ) ا . پ . مرتبط و منسوب و متعلق و داراى رابطه و ارتباط . و كسى كه مسئول ماليات محل و يا ده باشد . علاقى ( al q ) ع . ج . علقى . علاقى ( ol q ) ع . ج . علاقية . و ج . علاقة .