على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2387

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

و اختلالى در رحم كه بسبب آن آبستن نشود . عقم ( oqm ) و ( aqom ) ع . ج . عقيم . و ج . عقيمة . عقم ( aqam ) م . ع . عقم عقما ( از باب سمع ) : خاموش گرديد . و عقمت المراة : نازاينده شد آن زن و قبول نكرد زهدان وى آب مرد را . عقماء ( oqam ' ) ع . ج . عقيم . عقمة ( aqmat ) و ( eqmat ) ا . ع . جامة سرخ . و گليم سرخ . و نوعى از رنگ و نگار . عقمة ( aqamat ) ا . ع . نام رود بارى . و عقمة القمر : باز آمدن ماه . عقمى ( aqm ) ع . ج . عقيم . عقمى ( aqmiyy ) و ( eqmiyy ) و ( oqmiyy ) ا . ع . پوشيده و غريب و مشتبه . عقمى ( oqmiyy ) ا . ع . مرد بزرگ قدر داراى شرف آبائى . و جوانمرد . عقنباة ( aqanb t ) ص . ع . عقاب عقنباة : عقاب داراى چنگال تيز و تند . عقنبس ( aqanbas ) ا . ع . بدخو و بدخلق . عقنفس ( aqanfas ) ا . ع . بدخلقى . و مرد لئيم . عقنفس ( aqanfas ) ص . ع . خلق عقنفس : خوى بد . عقنقصة ( aqanqasat ) و ( oqanqasat ) ا . ع . نام حيوان كوچكى . عقنقل ( aqanqal ) ا . ع . رودبار بزرگ فراخ . و ريگ تودهء برهم نشسته . و رودهء سوسمار . و كاسهء بزرگ . و شمشير . ج : عقاقل . عقو ( aqv ) م . ع . عقا عقوا ( از باب نصر ) : كند چاه را و از يك جانبش به آب رسيد و يا از چپ و راست كند چاه را بجهة رسيدن به آب . و عقا العلم : بلند شد درفش . و عقا الامر : ناپسند كرد و مكروه داشت آن كار را . و عقاه : بازداشت آن را ( مقلوب عاقه ) . عقوب ( aqub ) ا . ع . كسى كه نايب پيشين خود باشد در كارهاى خير . عقوب ( oqub ) م . ع . عقب عقبا و عقوبا . مر . عقب . عقوبة ( oqubat ) ا . ع . شكنجه . عقوبت ( oqubat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تنبيه و سياست و شكنجه و عذاب . و پاداش و سزاى اعمال و كردار بد ، و عدم عقوبت را بيستگى گويند . عقوة ( aqvat ) ا . ع . پيرامون و گرداگرد سراى . و منزل و فرود آمد نگاه . ج : عقاء . و نام درختى . عقود ( oqud ) ع . ج . عقد . و ج . عقد . عقود ( oqud ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گرهها و بندها . ج : عقودات . عقودات ( oqud t ) پ . ج . عقود . عقور ( aqur ) ص . ع . كلب عقور : سگ گزنده . ج : عقر . و نيز هر گزندهء ذىروحى . عقور ( oqur ) ا . ع . نام موضعى . عقوف ( aquf ) ص . ع . پستان گاو كه شير آن وقت دوشيدن راست نرود . عقوق ( aquq ) ا و ص . ع . ماديان باردار . و ماديان ناباردار و يا ماديان باردار بطور تفأل . ج : عقق . و ج ج : عقاق . و نوى العقوق : هستهء رخو و نرم خرما كه بشتران دهند . و فرس عقوق : ماديان باردار . المثل : طلب الابلق العقوق : طلب كرد چيز محال را زيرا كه ابلق مذكر است و مذكر باردار نمىشود . عقوق ( oquq ) م . ع . عق الولد اباه عقوقا و معقة ( از باب نصر ) : عصيان كرد آن فرزند پدر خود را و آزرد آن را . و عق عقاقا و عقوقا و عققا . مر . عقاق . عقول ( aqul ) ص . ع . خردمند و فهم كننده و دريافت نمايندهء چيزى . و داروى قابض . عقول ( oqul ) ا . ع . ج . عقل . عقول ( oqul ) م . ع . عقل عقلا و عقولا . مر . عقل . عقول ( oqul ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دانشها . و خردها و عقلها . و فرشتگان . و عقول عشره : ده فرشته . و ارباب عقول : مردمان صاحب عقل و دانش . عقى ( aqy ) م . ع . عقيت الامر عقيا ( از باب ضرب ) : مكروه و ناپسند داشتم آن كار را . و عقى الصبى عقيا : عقى برآمد از شكم آن كودك . عقى الصبى : خورانيد آن كودك را چيزى كه عقى برآرد از شكم آن . و من اين عقيت ( مجهولا ) يعنى از كجا آمدى ؟ و نيز عقى : حدث كردن كودك . عقى ( eqy ) ا . ع . آنچه نخستين از كودك نوزاده برآيد از كميز و پليدى . ج : اعقاء . و نيز آنچه از شكم بره و بزغالهء نوزاده و كره اسب نوزاده نخستين بار برآيد . و منه المثل : هو احرص من كلب على عقى صبى . عقيان ( eqy n ) ا . ع . زر خالص كه در زمين پيدا گردد نه آنكه از سنگ استخراج كنند . عقيب ( aqib ) ص . ع . هر چيزى كه از پس چيزى درآيد . و در پىكننده و پس ديگرى آينده . و عقيب الشخص : آن كسى كه پس از شخص مىآيد . و قول الفقهاء : يفعل ذلك عقيب الصلاة اى فى وقت عقيب وقت الصلاة . عقيب ( oqqayb ) ا . ع . نام مرغى . و نام موضعى .