على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1656
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
نمودن : توجه كردن . و آگاه بودن و داد رسى كردن . رسيدن ( rasidan ) ف ل و م . پ . آمدن . و در آمدن . و واقع شدن . و يافتن . و كامل شدن . و تمام شدن . و نضج يافتن و پخته شدن طعام و ميوه و جز آن . و ماليدن و سودن . و جماع كردن با زن . و دريافت شدن پول و مواجب و جز آن . و اندر رسيدن : پنداشتن و تصور كردن . و فكر كردن . و بر رسيدن و يا بهم رسيدن : بدست آمدن . و ملاقات كردن . و در رسيدن : درآمدن . و يافتن . رسيدن ( residan ) ف م . پ . رشتن و ريسيدن . رسيده ( raside ) ص . پ . آمده و وارد شده . و آگاه شده . و نضج يافته و پخته شده . و بالغ شده و بسن بلوغ در آمده . و مثمر شده . و داراى سال و مسن . رسيس ( rasis ) ا و ص . ع . ثابت و استوار . و مرد زيرك خردمند . و خبرى كه به صحت نرسيده باشد . و اول دوستى . و اول تب . رسيغ ( rasiq ) ص . ع . فراخ از هر چيزى . و طعام رسيغ : طعام بسيار . رسيف ( rasif ) م . ع . رسف رسيفا . مر . رسف . رسيل ( rasil ) ا و ص . ع . فراخ . و چيز لطيف . و گشن . و پيغامكننده . و پيغام . و آب خوش و پاكيزه . و رسيل الرجل الذى يوافقه فى نضال و غيره . ج : رسلاء . رسيلات ( rosayl t ) ا . ع . القى الكلام على رسيلاته : خوار داشت او را . رسيلى ( rosayl ) ا . ع . جانورى كوچك . رسيم ( rasim ) ا . ع . نوعى از رفتار شتر . رسيم ( rasim ) م . ع . رسم البعير رسيما ( از باب ضرب ) : برفتار رسيم رفت آن شتر . و رسمت الناقة رسيما : بسپل خود نشان بر زمين گذاشت آن ماده شتر . رسين ( rasin ) ا . پ . بلغت زند نيزه و رمح . و رسنواد . رش ( rac ) ا . پ . باؤ يعنى از سر دوش تا آرنج . و مسافت ميان دو دست چون آنها را از هم باز كنند . و ارش يعنى از آرنج تا سر انگشتان . و گز و زرع . و مقدار . و نوعى از جامهء ابريشمين گرانبها . و زمين پشته پشته . و قسمى از خرماى سياه باليده . و نوعى از انجير . و سيماب و جيوه . و خاكه برنج يعنى گردى كه پس از كوبيدن شلتوك با نمك و حصول برنج بدست مىآيد . و نام روز يازدهم از هر ماه شمسى . و نام فرشتهء موكل بر اين روز كه عدل نيز در دست اوست . رش ( rac ) و ( racc ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قطرههاى ريزه ريزهء آب و يا مايعى ديگر كه از ريختن بر زمين در اطراف آن پراكنده مىگردند . رش ( rec ) ا . پ . ريش و لحيه . و ريش جراحت . رش ( roc ) ا . پ . برگشتگى چشم از روى قهر و غضب و خشم . رش ( racc ) ا . ع . باران اندك . ج : رشاش . و ضرب دردناك . رش ( racc ) م . ع . رش الماء و الدم و الدمع رشا و ترشاشا ( از باب نصر و ضرب ) : چكانيد آب و خون و اشك را . و رش فلانا رشا : زد فلان را زدنى دردناك . و رشت السماء رشا : باران ريزه باريد آسمان . رشء ( rac ' ) م . ع . رشا المراة رشا ( از باب فتح ) : جماع كرد با آن زن . و رشأت الظبية : بچه آورد آن ماده آهو . رشا ( rac ) ع . ج . رشاة . رشأ ( raca ' ) ا . ع . آهو برهاى كه قوى گردد و با مادر برفتار آيد . ج : ارشاء . و درختى مقدار قد مردم . رشاء ( rac ' ) ا . ع . ريسمان و رسن . رشاء ( reca ' ) ا . ع . ريسمان و ريسمان دول . و رشته مانندى مر درخت كدو و خيار و مانند آنها را كه بدان بر درختى و جز آن برآيد . ج : ارشية . و يكى از منازل قمر و آن چند ستارهء خرد است در برج حوت . رشاء ( rec ' ) م . ع . راشاه مراشاة و رشاء . مر . مراشاة . رشاة ( rac t ) ا . ع . گياهى . ج : رشا . رشاح ( racc h ) ص . ع . كسى كه عرق نمايد . رشاد ( rac d ) ا . ع . راستى . و پيروزى . و نام مردى و وادى . و ج . رشادة . و حب الرشاد : حرف و سپندان . و اصحاب الرشاد : مردمان ديندار و متدين . رشاد ( rac d ) م . ع . رشد رشادا و رشدا و رشدا ( از باب سمع و نصر ) : به راه شد و راه راست يافت . رشادة ( rac dat ) ا . ع . سنگ بزرگ . و سنگى كه پر كند كف دست را . ج : رشاد . رشادت ( rec dat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - راستى . و قدرت و شجاعت و استعمال قدرت . و سختى و درشتى آميختهء با رحم و شفقت . رشاش ( rac c ) ا . ع . چكيدههاى خون و اشك و آب و جز آن . رشاش ( rec c ) ع . ج . رش . رشاشه ( rec ce ) ا . پ . - مأخوذ از