على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1652

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

تازى - پيغامبر . و پيغامبرى . و ايلچىگرى و مأموريت و فرستگانى . و پيغامبرى از جانب خدا جل شأنه . و حضرت رسالت پناه : خاتم النبيين محمد بن عبد اللّه صلى اللّه عليه و آله . رسالت مآب ( res lat - ma b ) ا . پ . از القاب آن حضرت است صلى اللّه عليه و آله . رساله ( res le ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كتاب . و كتاب كوچك . و نوشته و مرقومه و نامه و مراسله . و كتاب فتاوى مجتهدين . و فوج سوارهء از سپاه . رساله‌دار ( res le - d r ) ا . پ . سرهنگ و سردار سواران . رساله دارى ( res le - d ri ) ا . پ . فرماندهى و سردارى افواج سواره . رسام ( rass m ) ا . پ . نام آهنگرى معاصر اسكندر پسر فيليپ كه آئينه‌اى ساخت . و نام نقاشى معاصر بهرام گور . رسام ( rass m ) ا . ع . رسم‌كننده . و كاتب . و نقش كننده و نقاش . و امضا كننده . رسان ( ras n ) ص . پ . رساننده و آورنده و هميشه بطور تركيب استعمال مىشود مانند : سلام سلامت رسان يعنى سلامى كه آرزومند تندرستى و عافيت است . و مژده رسان يعنى مژده آورنده . رسانه ( ras ne ) ا . پ . حسرت و افسوس و تأسف . و ناله و زارى . رسانيدن ( ras nidan ) ف م . پ . رسيدن كنانيدن . و بردن فرمودن . و گذرانيدن و انتقال دادن . و حمل كردن . و سپردن و تسليم كردن . و گزاردن و ادا كردن . رسائع ( ras e ' ) ع . ج . رساعة . رسائل ( ras el ) ع . ج . رسالة و رسالة . رسايل ( ras yel ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - رساله‌ها و كتابها و كتابچه‌ها . رسائى ( ras i ) ا . پ . درآمد و مدخل . و دانش . و فهم و ادراك . و سرعت انتقال و چالاكى در ادراك . و قابليت و كاردانى و هنر و فراست و لياقت و شايستگى و سزاوارى . و فضيلت . رسب ( rasb ) م . ع . رسب رسبا و رسوبا . مر . رسوب . رسب ( rasab ) ا . ع . شمشير در گذرنده . رسب ( rosab ) ا . ع . نام شمشير آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و مرد عاقل و بردبار . رسپينا ( raspin ) ا . پ . بلغت زند فصل پائيز . رسة ( rassat ) ا . ع . ستون استوار . رسة ( rossat ) ا . ع . كلاه . رست ( rast ) پ . ح م . رستن . وا . صفه و ايوان . و طاق . و راسته . وصف كشيده . و آزادى و رهائى و خلاصى و نجات . و رستگى از هوا و هوس نفسانى . و آزاد و رستگار . و محفوظ . و محكم و ثابت . و زمين . رست ( rost ) پ . ح م . رستن . وا . روئيدگى و باليدگى . و افزونى . و چيرگى و غلبه و ظفر و استيلا . و زمين و خاك . و نوعى از خاك سخت . و شجاع و دلير و دلاور . و سخت و استوار . و ميان پر . و مستحكم . و هر چيزى كه بطور محكم بسته شده باشد . رستا ( rost ) ا . پ . روستا . رستاخيز ( rast xiz ) ا و ص . پ . روز قيامت و محشر . و هنگامه . رستاد ( rast d ) ا . پ . راستاد و راتب و وظيفه و روزيانه . رستار ( rast r ) ا و ص . پ . رستگار . و خلاص و نجات و رستگارى و رهائى و آزادى . و گروه آزاد . و سالم . و خيرخواه و نيك‌انديش . رستار ( rost r ) ا . پ . دهقان و روستا زاده و دهاتى و روستائى . رستاق ( rost q ) و ( rast q ) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - روستا و ده و قريه . و روستائى و دهاتى و شهرى كه در آن خريد و فروش بسيار شود . و دسته‌اى از خيمه‌ها و خانه‌هاى نيين . و سردار دسته‌اى از مردمان . رستاك ( rast k ) ا . پ . شاخهء تازه‌اى كه از بيخ درخت برآيد . رستانيدن ( rost nidan ) ف م . پ . رستن كنانيدن و سبب روئيدن شدن . رستاى ( rost y ) ا . پ . رستا و روستا . رستخيز ( rastaxiz ) ا و ص . پ . روز قيامت و محشر و رستاخيز . رستخيز ( rostaxiz ) ا . پ . نوخيز . رستك ( rostak ) ا . پ . مصغر رسته يعنى شهر كوچكى كه در آن خريد و فروش زياد شود . رستگار ( rastag r ) ص . پ . آزاد و رها و خلاص و نجات يافته . و مرخص . و آسوده . و محفوظ . و فيروزى يافته . و جوانمرد و سخى . رستگارى ( rastag ri ) ا . پ . آزادى و رهائى و نجات و خلاصى . و سخاوت و بخشش . رستگان ( rastag n ) پ . ج . رسته . رستم ( rostam ) ا . پ . پسر زال پهلوانى مشهور از اهالى زابلستان . و هر آدم شجاع و دلاورى كه بوى نسبت دهند . رستم‌آباد ( rostam - b d ) ا . پ . نام جائى . رستم برف ( rostam - barf ) ا . پ . برف بىاندازه و زياد . و مردم سهمناك و بد هيئت . رستمدار ( rostam - d r ) ا . پ . ولايتى در مازندران . رستمدستان ( rostam - dast n ) ا . پ . رستم پهلوان مشهور . و باصطلاح بسحاق اطعمه اكول و كسى كه در خوردن پيشدستى كند .