على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1618

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

راهطاء ( r het ' ) ا . ع . يكى از سوراخ هاى كلاكموش كه خاك خانهء خود را از آن بيرون كشد . راهگان ( r hg n ) ا . پ . رايگان . و چيزى كه در راه يابند . و چيز مفت كه در عوض و بدل آن چيزى نبايد داد . راهگذار ( r h - goz r ) و راهگذر ( r h - gozar ) ا . پ . معبر و طريق و راه و گذرگاه . و درهء تنگ در ميان كوه . و ناى و حلقوم . و مسافر . و راهنما . و سرگذشت . و سوغاتى كه مسافر از راه آورد . راه گراى ( r h - ger y ) ا . پ . مسافر و سياح . راه گستر ( r h - gostar ) ا . پ . هر مركوبى اعم از اسب و استر و خر و گاو و اشتر و جز آن . و مركب راهوار و فراخ گام و خوش راه . راهگير ( r h - gir ) ا . پ . مسافر . و راهرو و سالك . راهن ( r han ) ا . پ . يك نوع درختى . راهن ( rahen ) ا . پ . يك نوع علف و يا ريشه‌اى كه باسب مانند دوا خورانند . راهن ( r hen ) ص . ع . ثابت . و آماده . و لاغر از مردم و شتر . و طعام راهن : طعام دائم . راهنامج ( r hn maj ) ا . ع . مأخوذ از راهنامهء فارسى و بمعنى آن . راهنامه ( r h - n me ) ا . پ . سفرنامه و نقشه‌اى كه شخص مسافر و سياح از حركت و سير خود برميدارد . و سفرنامه . راهنة ( r henat ) ا . ع . ناف . و گرداگرد ناف اسب . و مى و شراب . راه‌نشين ( r h - necin ) ا . پ . گدا . و مردم بىخان‌ومان و غريب . و قاصد و پيك . و آشكار و هويدا . راهنما ( r h - nam ) ا . پ . دليل و هادى و كسى كه شخصى را براهى هدايت كند و طريق وصول بامرى را به او بنمايد و براستا نيز گويند راهنمائى ( r h - nam i ) ا . پ . دلالت و هدايت . راهنمون ( r h - namun ) ا . پ . راهنما و براستا . راهنمونى ( r h - namuni ) ا . پ . هدايت و دلالت . راهنورد ( r h - navard ) ا . پ . مركب . و قاصد و پيك . و مسافرى كه پياده حركت كند . و گدا و بىخانمان . راهوار ( r h - v r ) ص . پ . مركب فراخ گام تيز و شتاب‌رو و خوش راه . راهواره ( r h - v re ) ا . پ . سوغات و ارمغان و راه آورد . راهوارى ( r h - v ri ) ا . پ . فراخ گامى و تند و تيز روى . راهوان ( r h - v n ) ا . پ . پاسبان راه . و پاسبان دشمن و يا دزد . و باج راه گيرنده . راهور ( r h - var ) ص . پ . راهوار . راهون ( r hun ) ا . ع . كوهى در سرانديب كه آدم ابو البشر بر آن فرود آمد . راهوى ( r havi ) و ( r hovi ) ا . پ . نام مقامى از موسيقى كه رهاوى نيز گويند . راهه ( r he ) ص . پ . منسوب به راه . و آب راهه : راه آب و مجراى آب و نهر . راهها ( r h - h ) پ . ج . راه . راهى ( r hi ) ا . پ . مسافر . و راه رونده . و نان لواش . و راهى شدن : روانه شدن و سفر كردن . راهى ( r hi ) ص . ع . عيش راه : زيست فراخ . و طعام راه : طعام دائم و هميشه . و خمس راه : خمس نرم و آسان . راهية ( r hiyat ) ا . ع . مى . و زنبور عسل . رأى ( ra'y ) ا . ع . اعتقاد و بينائى دل . و تدبير . ج : ارآء و آراء و ارئى و رى ( rayy ) و رى ( reyy ) و رئى و راى ( roiyy ) . و رجل ذو رأى : مرد صاحب بصيرت و حذاقت . و اصحاب الراى : صاحبان قياس لانهم يقولون برأيهم فيما لم يجدوا فيه حديثا او اثرا . و جعلته رأى عينك يعنى قرار دادم او را رو با روى تو به نحوى كه ببينى او را . رأى ( ra'y ) م . ع . راى فى الامر و الفقه و غير ذلك رأيا ( از باب فتح ) : انديشيد در آن كار و در فقه و جز آن و فكر كرد در آن . و رأى الراية : در زمين زد نيزه را . و راى الزند : افروخته گرديد آتش زنه . و راى الرئة : رسيد بر شش وى . و رايته : كنكاش كردم با او . و روبا روى ديدم او را . يق قابلته فرايته . و رايت الشيئ روية و رأيا و راءة و راية و رأية و رؤيانا و رئيانا : ديدم آن چيز را با چشم . مر . رؤية . راى ( ra'y ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عقيده . و تدبير و جگاره و جلكاره . و مقتضاى عقل و فكر . و عقل . و حدس . و مشورت . و مصلحت . و پنداشتى . و علم و دانش . و خرد و فهم . و خيال و تصور و انديشه . و نظر و نگاه و قصد و عزم . و وصع و حالت . و فراست . و دستور . و رأى العين : مشاهده و معاينه . و رأى ثاقب : تدبير خردمندانه و