ذوط ( zavt ) م . ع . ذاطه ذوطا ( از باب نصر ) : خفه كرد آن را چنان كه برآورد زبان خود را . ذوطة ( zavtat ) ا . ع . تنندهء زرد پشت . ج : اذواط . ذوع ( zav ' ) ذاع ماله ذوعا ( از باب نصر ) : از بيخ بركند و مستأصل نمود مال او را . ذوف ( zavf ) م . ع . ذاف ذوفا ( از باب نصر ) : گام نزديك و گشاده گذاشته رفت . ذؤفان ( zo'f n ) و ( zuf n ) ا . ع . زهر و سم قاتل . ذوق ( zavq ) م . ع . ذاق ذوقا . مر . ذواق . ذوق ( zavq ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چاشنى و مزه . و لذت و نشاط و خوشى و خوشحالى و شعف . و ذوق كردن : چشيدن . و شعف و خوشحالى كردن . و لذت بردن . و ذوق زده شدن : از بسيارى خوشحالى بيمار شدن و يا مردن . و اهل ذوق : عياش و شكم پرست و شهوت پرست . ذوقان ( zavaq n ) م . ع . ذاق ذوقانا مر . ذواق . ذؤلان ( zo'l n ) ا . ع . شغال . و گرگ . و ج : ذؤالة . ذولق ( zavlaq ) ا . ق . تيزى هر چيزى . و ذولق اللسان و السنان : كرانهء زبان و نيزه و تيزى آنها . ذولقية ( zavlaqiyyat ) ص . ع . لسانى . و سه حرف از حروف الذلق يعنى لام وراء و نون . ذؤنون ( zo'nun ) ا . ع . نوعى از تره . ج : ذآنين ( za nin ) . ذووا ( zavu ) ع . ج . ذو . ذؤوب ( zaub ) ا . ع . شتر مادهء فربه . ذؤوج ( zauj ) ص . ع . احمر ذؤوج : نيك سرخ . ذوون ( zavun ) ع . ج . ذو . ذووى ( zavaviyy ) ص . ع . منسوب بذو . ذوى ( zavay ) ا . ع . تثنيهء مذكر ذو مانند ذوا يعنى دو صاحب . و من ذوى عدل يعنى از دو شخصى كه داراى عدالت باشند . ذوى ( zavi ) ع . ج . ذو يعنى صاحبان . و ذوى الاحترام : صاحبان احترام . و ذوى العقول : صاحبان عقل و مردمان عاقل . ذوى ( zev ) ا . ع . گوسپندان ريزه . ذوى ( zoviyy ) م . ع . ذوى البقل ذويا ( از باب ضرب و سمع ) : پژمريد آن تره . ذويل ( zavil ) ا . ع . خشك از گياه و جز آن . ذويلة ( zovaylat ) ا . ع . مصغر ذال يعنى حرف ذال كوچك . ذه ( zeh ) و ( zehe ) ع . اسم اشاره كه بدان بمونث اشاره كنند يعنى اين زن . ذه ( zahh ) ا . ع . تيزى خاطر و نيك دانائى و زيركى . ذهاب ( zah b ) ا . ع . روزى است از روزهاى تازيان . و وضع متداول كلام . و نام قبيله‌اى . ذهاب ( zah b ) م . ع . ذهب ذهابا و ذهوبا و مذهبا ( از باب فتح ) : گذشت . و ذهب فى الارض : رفت . و ذهب مذهب فلان : قصد كرد قصد و طريقهء فلان را . و ذهب فى الدين : بدعت گذاشت در دين و داراى راى شد . و ذهب بفلان : برد فلان را و دور گردانيد . ذهاب ( zeh b ) ع . ج . ذهب . و ج . ذهبة . ذهاب ( zeh b ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كوچ و روانگى و رحلت . و ذهاب و اياب : رفتن و بازگشتن . ذهب ( zahab ) ا . ع . زر و طلا و يؤنث . يقال : هى الذهب الحمراء . ج : اذهاب و ذهوب و ذهبان . و زردهء تخم مرغ . و پيمانه‌اى مراهل يمن را . ج : ذهاب و اذهاب . و ج ج : اذاهيب . ذهب ( zahab ) م . ع . ذهب الرجل ذهبا ( از باب سمع ) و در لغة بنى تميم بكسرتين ناگاه در آمد آن مرد در كان زر . و متحير ماند و خيره شد چشم او از ديدن زر بسيار . ذهب ( zahab ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زر و طلا . ذهبان ( zohb n ) ع . ج . ذهب . ذهبة ( zehbat ) ا . ع . باران ريزه . و باران بسيار . ج : ذهاب . ذهبة ( zahabat ) ا . ع . قراضه و شكالهء زر و هو اخص من الذهب . ذهبى ( zahabi ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب بزر يعنى طلائى . ذهبى ( zahabiyy ) ص . ع . منسوب بذهب . ذهبيون ( zahabiyyuna ) ا . ع . طايفه‌اى از محدثين . ذهر ( zahar ) م . ع . ذهر فوه ذهرا ( از باب سمع ) : سياه شد دندانهاى او . ذهل ( zahl ) م . ع . ذهله و عنه ذهلا و ذهولا ( از باب فتح ) : گذاشت او را بر عهد سابق و فراموش نمود وى را جهة ناپروائى و يا از جهة خرسندى نفس و بىغمى از دوستى . و ذهلت عن الشيئ و ذهلته : غفلت كردم و فراموش نمودم آن چيز را .