على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1707
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
بودن روى . و رسوائى و فضيحت . و جرم و تقصير و خطا و گناه . روسيه ( rusiyye ) ص . پ . منسوب بروس . و اهل روسيه : روسى . و مملكت روسيه : روس . روش ( ravc ) م . ع . راشه المرض روشا ( از باب نصر ) : سست و ضعيف گردانيد او را بيمارى . و راش فلان : بسيار خورد فلان . و نيز كم خورد . روش ( ruc ) ص پ . تندخوى و بدخلق و بدعمل و ظالم و بىرحم و درشت . و مخفف روشن و بمعنى آن . روش ( ruc ) ا . پ . حكم و فرمان . روش ( ruc ) پ . كلمهء مركب از رو و از اش ضمير يعنى روى او . روش ( ravec ) پ . م ح . رفتن . وا . طرز . و عادت . و قاعده و قانون . و ترتيب و نظام . و مثل و مانند . و رفتار و جگاره . و طريقه حركت و طرز و رسم خراميدن . و حركت و آمد شد . و سبقت و گذر . و راه و طريق . و پيشرفت . و انتظام . و خيابان . و راهرو ميان باغ . و معبر . و روش احمد داشتن : پيروى و اطاعت پيغمبر آخر الزمان صلى اللّه عليه و آله را كردن . و شكم روش : اسهال . رؤش ( rouc ) ص . ع . رجل رؤش : مردى كه گوش وى موى بسيار داشته باشد . و مرد سست پشت . روش ( ravvac ) ص . ع . مودار . و مردى كه گرداگرد گوش و گونهاش موى بسيار بود . روشان ( ruc n ) ص . پ . روشن و تابناك و تابدار و نورانى . روشانه ( ruc ne ) ا . پ . نام يكى از زنهاى اسكندر مقدونيائى كه روشنا نيز گويند . روشبخش ( ravec - baxc ) ص . پ . حركتدهنده و بجنبش درآورنده . روشم ( ravcam ) ا . ع . مهر چوبين كه بدان بر سر خم و جز آن مهر كنند . روشن ( ravcan ) ا . پ . روزن . روشن ( ravcan ) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - روزن و دريچه . ج : رواشن . روشن ( rucan ) ص . پ . تابناك و نورانى و منور . و افروخته . و درخشان و تابان . و صاف و صيقلدار و جلادار و شفاف . و واضح و آشكار و هويدا و ظاهر . و مشهور و نامدار و معروف . و نه هنگفت و نه نازك و معتدل . و بدخوى و درشت . و روشن كردن : افروختن . و تابان كردن . و روشن كردن دل : دانا كردن و واقف ساختن . و روشن كردن سخن : بيان كردن آن . و گلو روشن كردن : صاف كردن گلو . روشنا ( rucn ) ا . پ . شعاع و فروغ و نور . و جلا و تابش . و مرقشيشار و حجر النور . روشنا ( rucn ) و ( rucan ) ا . پ . نام يكى از زنهاى اسكندر مقدونيائى . روشناس ( ru - cen s ) ا و ص . پ . مشهور و نامدار و معروف و صاحب عزت و محترم . و معروف همه كس . و آشنا . و واضح . و كسى كه به صورت شناخته شود . روشناسان ( ru - cen s n ) ا . پ . رؤساى مملكت و شهر . و ستارگان . و ج . روشناس . روشناسى ( ru - cen si ) ا . پ . معرفت و شناسائى و آشنائى . روشنان ( rucan n ) ا . پ . چيزهاى روشن . و روشنان فلك : ستارگان . روشنائى ( rucan i ) ا . پ . تابناكى ضد تاريكى . و نور روضيا و شعاع . و تشعشع . و مرقشيشا و حجر النور . و جاه و جلال . و مركب و سياهى دوات . و داروى چشم . روشن بصر ( rucan - basar ) و روشن بين ( rucan - bin ) ص . پ . پاك نظر و بينا . روشنچراغ ( rucan - cer q ) ا . پ . نوائى از موسيقى . روشندان ( ravcan - d n ) ا . پ . منفذ و سوراخى كه در خانهها جهة روشنائى گذارند . روشندان ( rucan - d n ) ا . پ . چراغ و روزنهء سقف . روشن دل ( rucan - del ) ص . پ . كسى كه خاطر وى صاف باشد و مكدر نبود . روشن دماغ ( rucan - dam q ) ا . پ . انفيه و داروئى كه ببينى كشند . روشن راى ( rucan - r y ) ا و ص . پ . صاف دل و داراى ضمير نورانى . و نام وزير اورنگ زيب پادشاه هندوستان . روشن روان ( rucan - rav n ) ص . پ . صاف دل و تابان خاطر و زيرك و داراى فراست . روشن سواد ( rucan - sav d ) ص پ . با وقوف و داناى در خواندن خط . روشن ضمير ( rucan - zamir ) ص . پ . روشن روان . روشن قياس ( rucan - qiy s ) ص . پ . زيرك و تيز فهم و ذهين و بافراست . روشنك ( rucank ) ا . پ . دختر دارا كه زن اسكندر مقدونائى شد . و نام داروئى مانند كماى خشك شده . و مشعلچى . روشنگر ( rucan - gar ) ا . پ . صيقلگر و جلا دهنده . روشن نهاد ( rucan - neh d ) ص . پ . آنكه خوى و نهاد وى تابان و منور باشد . روشنى ( rucani ) ا . پ . تاب و روشنائى و تابناكى . و شعاع و نور و تجلى . و نشان و علامت . و رسم . و فولاد جوهردار . روشنيگاه ( rucani - g h ) ا . پ . محل روشنائى . روص ( ravs ) م . ع . راص روصا