على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1689

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

البغل و الحمار . و رمح الجراد : به دو پاى خود زد آن ملخ سنگريزه را . و رمح البرق : درخشيد درخش . رمح ( romh ) ا . ع . نيزه . ج : ارماح و رماح . و درويشى و فاقه . رمخ ( remx ) ا . ع . درختان انبوه و فراهم آمده . رمخ ( ramax ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - رمق و باقى ماندهء جان . رمخ ( remax ) و ( romax ) ع . ج . رمخة و رمخة . رمخاء ( ramx ' ) ا . ع . گوسپند حريص به خوردن رمخ . رمخة ( romxat ) ا . ع . غورهء خرما . ج : رمخ . رمخة ( remaxat ) ا . ع . غورهء خرما . ج : رمخ . رمد ( ramd ) م . ع . رمد رمدا و رمادة . مر . رمادة . رمد ( romd ) ا . ع . پشه . رمد ( romd ) ص . ع . ج . ارمد و رمداء . رمد ( ramad ) ا . ع . درد چشم . و رمى كه در طبقهء ملتحمه پديد آيد . رمد ( ramad ) م . ع . رمدت العين رمدا ( از باب سمع ) : به درد آمد چشم . و رمد الرجل : مبتلا به درد چشم گرديد آن مرد . و نيز رمد : خاكستر گون شدن . رمد ( ramed ) ا . ع . آب مزه برگشته . و آب شور . رمد ( ramed ) ص . ع . رجل رمد : مرد دردگين چشم . رمداء ( ramd ' ) ص . ع . مؤنث ارمد يعنى خاكسترگون . ج : رمد . و عين رمداء : چشم دردگين . ج : عيون رمد . رمداء ( ramd ' ) ا . ع . شترمرغ سميت به لا رمداده . رمدة ( remdat ) ا . ع . چيز اندك و حقير . و ما تركوا الارمدة حتان اى لم يبق منهم الا ما تدلك به يديك ثم تنفخه فى الريح بعد حته . رمدة ( ramedat ) ص . ع . عين رمدة : چشم دردگين . رمدد ( remded ) و ( remdad ) ص . ع . مهلك و هلاك شونده و تباه شونده . و غير قابل اللمس مانند خاكستر . يق : رماد رمدد او رمدد . رمد داء ( remded ' ) ا . ع . خاكستر . رمديد ( remdid ) ص . ع . رماد رمديد اى رمدد . رمرام ( ramr m ) ا . ع . يك قسم درختى و گياهى بهارى . رمرمة ( ramramat ) م . ع . جنبانيدن لبها جهة سخن گفتن . رمز ( ramz ) م . ع . رمز رمزا و رمزانا ( از باب نصر ) : برآغالانيد . و رمز الظبى : برجست و رميد آن آهو . و رمز القربة : پر كرد آن مشك را . و نيز رمز : جنبيدن و بر جاى جنبيدن . و نرفتن از گرانى و فربهى . يق : هذه ناقة ترمز اى لا تكاد تمشى من ثقلها و سمنها . و گرفتن گوسپندان را جهة بد چرانيدن از راعى و براعى ديگر دادن . يق : رمز غنمه اذا لم يرض رعية الراعى فحولها الى راع آخر . رمز ( ramz ) و ( romz ) و ( ramaz ) م . ع . رمز رمزا و رمزا و رمزا ( از باب نصر و ضرب ) : اشاره كرد بلبها و يا بچشمها و يا بابروها و يا بدست و يا به زبان . رمز ( ramz ) و ( romz ) و ( ramaz ) ا . ع . بلب و يا به چشم و يا بابرو و يا بدهن و يا بدست و يا به زبان اشاره كردن . ج : رموز . رمز ( ramz ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ايما و اشاره . و معما و پرد و چيستان . و غير واضح و در پرده . و هر چيز نهفته ميان دو و يا چند كس كه غير از خودشان كسى بر آن آگاه نباشد و راز و سر . و رمز كردن : اشاره كردن و به چشم اشاره نمودن و چشمك زدن . و تهمت زدن . رمز ( romz ) ص . ع . ابل رمز : شتران فربه در غايت فربهى . رمزان ( ramaz n ) م . ع . رمز رمزا و رمزانا . مر . رمز . رمزة ( ramzat ) ا . ع . يك اشاره و غمز سبك . رمز شناس ( ramz - cen s ) ا و ص . پ . كسى كه عالم برموز باشد . رمژك ( ramj ? ak ) ا . پ . گناه و جرم و عصيان . و لغزش در هر امرى . و از جاى فرو - افگندگى و از جاى افتادگى . و زحلوكة يعنى جاى لغزيدن كودكان از بالا بنشيب . رمس ( rams ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خاك گور . رمس ( rams ) ا . ع . گور . و خاك گور . ج : ارماس و رموس . و موضع گور . رمس ( rams ) م . ع . رمس عليه الخبر رمسا ( از باب نصر ) : پنهان كرد بر وى خبر را . و رمس الميت : دفن كرد ميت را . و رمس قبر فلان : پنهان كرد گور فلان را و با زمين برابر نمود آن را . و رمس فلانا : سنك انداخت فلان را . و نيز رمس : سر به آب فروبردن . رمش ( ramc ) ا . ع . دستهء ريحان و مانند آن . رمش ( ramc ) م . ع . رمشه رمشا ( از باب نصر و ضرب ) : گرفت آن را بسر