على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

860

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

چلهء كمان و تارهاى ساز . ترنگان ( torang n ) ا . پ . بادرنجبويه و نرنجان . ترنگانيدن ( tarang nidan ) ف م . پ . بصدا آوردن چلهء كمان و ترنگ كردن و برانگيزانيدن و جهانيدن . ترنگبين ( tarangobin ) ا . پ . ترنجبين . ترنگيدن ( tarangidan ) ف م . پ . صدا و آواز كردن چلهء كمان و شمشير و گرز و مانند آن . و ترنم . ترنم ( tarannom ) م . ع . سرائيدن و بر گردانيدن آواز و ترنگيدن و بانگ كردن كمان در كشيدن و جز آن يق ترنم الحمام : بانگ كرد كبوتر و كذلك الجندب و القوس و كلما استلذ صوته . و نيكو كردن آواز در تلاوت قرآن . ترنم ( tarannom ) ا . ع . آواز نيكو . ترنم ( tarannom ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سرود و نغمه و ترانه و خوش‌خوانى . ترنم‌فشان ( tarannom - fac n ) ا . پ . مغنى و سرودگوى . ترنم‌گرى ( tarannom - gari ) ا . پ . آوازخوانى و سرودگوئى و نغمه‌پردازى . ترنموت ( tarnamut ) ا و ص . ع . ترنم . و قوس ترنموت : كمان كه بانگ كند در كشيدن . ترنند ( tarnand ) ا . پ . تموج و موج‌زدگى و لطمهء دريا . ترنوء ( taranno ' ) م . ع . رنگ كردن با حنا و جز آن . ترنوق ( tarnuq ) و ( tornuq ) و ترنوقاء ( tornuq ' ) ا . پ . گل تنك و وقتى كه آب نهر و يا آب آب‌رو فرو شود در زمين . ترنوك ( tornuk ) ا . ع . حقير و لاغر . ترنومة ( tarnumat ) و ( tornumat ) ا . ع . آواز نيكو . تر نهادگى ( tar - neh dagi ) ا . پ . بلت و نقوع و آغشتگى در آب . تر نهادن ( tar - neh dan ) ف م . پ . خيس كردن و مرطوب ساختن و آغشتن در آب . تر نهاده ( tar - neh de ) ص . پ . خيسيده شده و مرطوب شده و آغشته شده . ترنى ( torn ) ا . ع . كنيز و زن فاجر و حرام كار . و ابن ترنى : لئيم و ناكس . ترنى ( taranni ) م . ع . پيوسته نگريستن بسوى محبوب خود . ترنيان ( tarni n ) ا . پ . سبدى پهن كه از تركه‌هاى چوب بيد بافند . ترنيب ( tarnib ) ا . پ . گل سرخ پژمرده . ترنيب ( ternib ) ا . پ . خاك‌انداز آهنين . ترنيه ( tarneyat ) ا . ع . سرود و شادمانى و ناله . ترنية ( tarneyat ) م . ع . رناه ترنية : شگفت آورد او را حسن وى و پيوسته نگريستن داشت آن را . ترنيح ( tarnih ) م . ع . بيهوش شدن يقال رنح ( مجهولا ) اذا غشى عليه . و ناوناوان رفتن از جهة سستى كه عارض شخص شود . و سست كردن و مست نمودن شراب و جز آن مر كسى را . ترنيخ ( tarnix ) م . ع . خوار و ذليل گردانيدن يق رنخه ترنيخا . ترنيع ( tarni ' ) م . ع . سر جنبانيدن يق رنع رأسه ترنيعا . ترنيف ( tarnif ) م . ع . با خون‌آلوده كردن . ترنيق ( tarniq ) م . ع . رنق الماء : تيره كرد آب را و صاف كرد او را - از اضداد است - و نيز ترنيق : سست شدن تن و بينائى يق رايت فلانا مرنقة عيناه اى منكسر الطرف من جوع و غيره . و سست كار و شوريده رأى شدن قوم . و پيوسته نگريستن در چيزى . و انتظار كردن . و منه قولهم رمدت المعزى فرنق رنق اى انتظر الولادة . و شكستن بازوى مرغ به تير و يا به بيمارى چندان كه بيفتد . و آراميدن به جائى و واداشتن و بال جنبان و ثابت ماندن مرغ در هوا يق رنق الطائر اذا اخفق بجناحيه فى الهواء و ثبت و لم يطر . ترنيم ( tarnim ) م . ع . كشيدن و نيكو كردن و برگردانيدن آواز . و بانگ كردن كبوتر و ملخ و كمان و هرآنچه آوازش لذيذ و خوش‌آيند باشد يق رنم الحمام و الجندب و القوس و الطست و كل ما استلذ صوته ترنيما . ترنين ( tarnin ) م . ع . بانگ آوردن كمان را يق رنن القوس ترنينا . ترو ( toru ) ص . پ . شكننده و باريك و دقيق و نازك و تنك . تروال ( tarv l ) ا . پ . شاخه‌هاى نازك و باريك . تروج ( taravvoj ) م . ع . روائى يافتن و گرد چيزى گرديدن . تروح ( taravvoh ) م . ع . دوباره برگ بر آوردن درخت . و شبانگاه رفتن به جائى . و باد كردن بمروحه . و تروح النبت : باليد گياه . و تروح القوم : شبانگاه آمد آن قوم را . و تروح الماء : بوى چيزى را گرفت آب از جهة نزديكى به آن . تروخ ( taravvox ) م . ع . تروخ فى الطين : در گل و لاى افتاد . ترؤد ( tara'od ) م . ع . شادمانى نمودن از نعمت و ترأدت الريح : به حركت آمد